Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 47955

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 23 lipca 1999 r.
I SA 271/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Poleszak.

Sędziowie: SO del. Maria Wiśniewska, NSA Jerzy Nowak (spr.).

Protokolant: Gabriela Kieś.

Uzasadnienie faktyczne

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 grudnia 1998 r. uchylił w całości decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 września 1998 r., którą stwierdzono, że nie znaleziono podstaw do uznania powstałej u Zofii S. choroby za chorobę zawodową - i orzekł o stwierdzeniu choroby zawodowej wirusowego zapalenia wątroby typu "B" u Zofii S. W uzasadnieniu decyzji podano, że stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby, określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się wszystkie aspekty warunków pracy oraz czynniki powodujące choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe (§ 1 ust. 2 rozporządzenia).

Wirusowe zapalenie wątroby typu B, na które choruje Zofia S., jest chorobą zakaźną, wymienioną w poz. 11 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że Zofia S. pracując na stanowisku technika analityka w latach 1967-1997 w ZOZ, pracowała na stanowisku wysokiego ryzyka zakażenia wirusem. Istniał przez to związek przyczynowo-skutkowy między zachorowaniem a warunkami pracy. Nie ma przy tym znaczenia, że zainteresowana nie dopełniła obowiązku szczepienia przeciwwirusowego.

Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, iż zainteresowana nie wyraziła zgody na poddanie się szczepieniom ochronnym przeciwko zakażeniu wirusem HBS - odmówiła przyjęcia II dawki szczepionki. Zdaniem skarżącego, stwierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, iż jest to bez znaczenia, jest niesłuszne, gdyż dopełnienie tego obowiązku zapobiegłoby powstaniu choroby.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 ze zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, opracowanych przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej na mocy § 7 ust. 5 cytowanego rozporządzenia, wyjaśnia się, że rozpoznanie choroby zawodowej wymaga wykazania, że źródło zakażenia jest z dużym prawdopodobieństwem związane z pracą zawodową, przy czym w odniesieniu do wirusowego zapalenia wątroby typu "B" szczególne ryzyko zachorowania występuje wśród personelu medycznego, mającego bezpośrednią styczność z krwią i płynami ustrojowymi oraz materiałem biologicznym, uznawanym jako potencjalne źródło zakażenia wirusem typu B (lekarze, pielęgniarki, technicy laboranci, salowe, personel laboratoriów analitycznych). Zofia S. pracując w ZOZ, jako technik analityk, należała do grupy szczególnego ryzyka, wymienionej w powyższych wytycznych metodologicznych. Zakład pracy Zofii S., będący jednostką służby zdrowia powinien znać cytowane wytyczne metodologiczne i zdawać sobie sprawę, że skoro pracownik ze szczególnej grupy ryzyka zawodowego odmawia przyjęcia wszystkich szczepień ochronnych, to powinien przesunąć go na inne stanowisko pracy, nie związane z takim ryzykiem. Jeśli pozostawił go na dotychczasowym stanowisku, to uczynił to ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi tej bezczynności.

Organ II instancji prawidłowo stwierdził, że istnienie związku przyczynowo-skutkowego między zachorowaniem a warunkami pracy nakazuje stwierdzenie choroby zawodowej, jeśli znajduje się ona w wykazie chorób zawodowych. Redakcja § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia, w związku z art. 7 kpa, zakreśla ramy interpretacyjne tego przepisu w ten sposób, że odmowa uznania choroby zawodowej jest uzasadniona wówczas, gdy wszystkie czynniki oceny wymienione w § 1 ust. 2 rozporządzenia dają podstawę do negatywnego wnioskowania dla zainteresowanej strony, tj. stanowią dostateczną podstawę do wyłączenia związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem a działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy (orzecz. SN z dnia 14.X.1988 r. III PRN 6/88).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.