Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54551

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 23 kwietnia 2001 r.
I SA 2310/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka.

Sędziowie: NSA Zbigniew Rausz (spr.), S.O. del. Cezary Pryca.

Protokolant: Renata Flis.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z 29 września 2000 r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 11 sierpnia 2000 r. o odmowie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za Teresę S.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Teresa S. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z prośbą o opłacanie przez Ośrodek za nią składek emerytalnych w związku ze sprawowaniem opieki nad chorymi rodzicami. Z akt wynika również, że zainteresowana z ww. wnioskiem zwróciła się do OPS z chwilą utraty w dniu 11 lipca 2000 r. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Skarżąca niewątpliwie znalazła się w trudnej sytuacji życiowej, jednak przy rozstrzyganiu tej sprawy organy administracyjne muszą mieć na względzie przepisy ustawy z 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), która w art. 31b ust. 3 stanowi że "za osobę rezygnującą z pracy w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie nie zamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, od kwoty, o której mowa w ust. 1, jeżeli dochód w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 i osoba opiekująca się nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów lub nie otrzymuje emerytury lub renty". Jak z tego widać jedną z przesłanek koniecznych by OPS opłacał składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest rezygnacja z pracy by móc sprawować bezpośrednią, osobistą opiekę nad chorym członkiem rodziny. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona bowiem skarżąca jest osobą pozostającą bez pracy od stycznia 2000 r., kiedy to Zakład, w którym była zatrudniona uległ likwidacji. A zatem nie wystąpiła rezygnacja z pracy przez skarżącą, ze względu na konieczność sprawowania opieki nad rodzicami.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła do NSA Teresa S. Skarżąca podnosiła w skardze, iż od 1980 r. zamieszkuje wraz z rodzicami w R., ponieważ z powodu złego ich stanu zdrowia musi się nimi opiekować. W 2000 r. jej zakład pracy uległ likwidacji i skarżąca korzystała z zasiłku dla bezrobotnych. Okres ten był jak twierdzi bardzo dla niej przydatny, gdyż rodzice jej bardzo często chorowali i mogła się nimi opiekować. Zwróciła się do OPS w R., przedstawiając swoją sytuację z zapytaniem jak można sytuację w jakiej się znalazła rozwiązać. OPS opierając się na różnych artykułach wydał decyzję, którą nie przyszedł skarżącej z pomocą. Nie uczyniło tego także Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżącej nie chodzi konkretnie o opłacanie składek emerytalnych, lecz rozwiązanie problemu, w którym się znalazła. Skarżąca w obecnym miejscu zamieszkania poza rodzicami nie ma żadnej rodziny. Obecnie jest jedyną opiekunką rodziców, ponieważ brat jej zmarł we wrześniu 2000 r. Teresa S. wyjaśniła, że nie jest jej celem narzekanie, pracowała i chce pracować, ale jest w takim wieku, że nie ma dla niej zwłaszcza w obecnej sytuacji w Kraju możliwości zatrudnienia. Nie może zwracać się do OPS w R. o przyznanie rodzicom usług opiekuńczych, gdyż potrzebują oni stałej opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wnosiło o oddalenie skargi podnosząc nadto, że literalna wykładnia przepisu stanowiącego podstawę odmowy świadczenia - art. 31b ust. 3 ustawy z 29 XI 1990 r. - nie pozwala na ustalenie, że w przypadku skarżącej nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia, gdyż skutek w postaci rozwiązania stosunku pracy nastąpił z innych przyczyn, niż wskazana w przepisie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Teresa S. wystąpiła 27 lipca 2000 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z prośbą o opłacanie za nią składek emerytalnych w związku ze sprawowaniem opieki nad ciężko chorymi rodzicami. Sprawę tego rodzaju świadczeń reguluje przepis art. 31b ust. 3 ustawy z 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), który stanowi, że za osobę rezygnującą z pracy w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie nie zamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, od kwoty, o której mowa w ust. 1, jeżeli dochód w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 i osoba opiekująca się nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Przesłanki wymienione w tym przepisie muszą wystąpić łącznie. Brak którejkolwiek z nich nawet przy spełnianiu przez osobę zainteresowaną pozostałych warunków wymienionych w cytowanej normie uniemożliwia uzyskanie świadczenia w postaci opłaty na składkę emerytalno-rentową. Skarżąca jak wynika z akt sprawy nie spełnia wymogów określonych w ww. art. 31b ust. 3. W jej przypadku bowiem nie nastąpiła jak tego wymaga ustawa rezygnacja z pracy w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad ciężko chorymi rodzicami. Teresa S. utraciła pracę w związku z likwidacją w początkach 2000 r. jej zakładu pracy, a następnie jako bezrobotna pobierała zasiłek dla bezrobotnych do 10 lipca 2000 r. Dopiero po zakończeniu pobierania tego zasiłku Teresa S. zwróciła się do organu pomocy społecznej o opłacanie za nią składek emerytalnych w związku z koniecznością zapewnienia przez nią stałej opieki chorym rodzicom. Z powyższego wynika wyraźnie, że ustawowa przesłanka rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorymi rodzicami nie miała tu miejsca. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego fakt rezygnacji przez nią z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad rodzicami. Przepis art. 31b ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wskazuje, że między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki nad osobami wymienionymi w tej normie musi istnieć ścisły związek. W tej sprawie natomiast tego nie było, gdyż konieczność sprawowania przez skarżącą opieki nad rodzicami nie spowodowała rezygnacji z pracy przez nią. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tego względu skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 V 1995 r. o NSA należało oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.