Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 47973

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 10 lutego 1999 r.
I SA 2114/97

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.).

Sędziowie NSA: Henryk Poleszak, Elżbieta Stebnicka.

Protokolant: Ewa Dral.

Uzasadnienie faktyczne

Orzeczeniem z 18 lipca 1997 r. Wojskowa Komisja Lekarska Instytucji Centralnych MON stwierdziła u Czesława B. schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, a w szczególności: przewlekłą chorobę wieńcową, pozostającą w związku ze służbą wojskową, a także m.in. lewostronne przytępienie słuchu z przebytą w 1975 r. operacją zachowawczą ucha środkowego lewego, przy czym uznano, że schorzenie to nie pozostaje w związku ze służbą wojskową.

Od orzeczenia tego odwołała się strona w dniu 4 września 1997 r. podnosząc w szczególności, że przytępienie słuchu, jak i przebyta operacja ucha środkowego pozostaje w związku z pełnioną przez nią służbą wojskową. W szczególności powołała się na orzeczenie Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przy Centrum Kształcenia Podyplomowego WAM z 4 listopada 1975 r., w którym wyraźnie stwierdzono, że schorzenie słuchu pozostaje w związku ze służbą wojskową.

Zespół orzeczniczy Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w dniu 10 października 1997 r. rozpatrzył w trybie nadzoru orzeczenie Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przy Centrum Kształcenia Podyplomowego WAM z 4 listopada 1975 r., stwierdził, że "analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie daje podstaw do uznania przebytej wygojonej operacji zachowawczej ucha lewego z przytępieniem słuchu u por. Czesława B. za schorzenie pozostające w związku przyczynowym ze służbą wojskową" oraz wniósł o uchylenie w tym zakresie orzeczenia z 4 listopada 1975 r.

Decyzją z 13 października 1997 r. Przewodniczący CWKL, działając na podstawie § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278), uchylił w trybie nadzoru orzeczenie CWKL przy CKP WAM z 4 listopada 1975 r. w części dotyczącej uznania związku przyczynowego między schorzeniem słuchu, a pełnioną przez stronę służbą wojskową. Natomiast pismem z 16 października 1997 r. Przewodniczący CWKL powiadomił stronę o nieuwzględnieniu jej odwołania, stwierdzając w szczególności, że w przypadku zmian zapalnych uznanie uszkodzenia słuchu za pozostające w związku ze służbą wojskową nie znajduje uzasadnienia.

W skardze do NSA Czesław B. kwestionuje zarówno orzeczenie z 18 lipca 1997 r. Wojskowej Komisji Lekarskiej Instytucji Centralnych MON, jak i "pismo" z 16 października 1997 r. Przewodniczącego CWKL, zarzucając im w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez to, że nie uwzględniono faktu, iż w latach 1967-1974, pełniąc funkcję dowódcy plutonu samochodów specjalnych, pełnił pracę polegającą na dostarczaniu paliwa, tlenu i powietrza na płycie lotniska przez 10 do 12 godzin dziennie w bezpośredniej odległości od samolotów ponaddźwiękowych, a nie był przy tym wyposażony w ochraniacze słuchu. Ta zaś okoliczność była przyczyną jego schorzenia, a zatem zaskarżone orzeczenia są błędne.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodała, że schorzenie słuchu było następstwem przebywania w zróżnicowanych warunkach atmosferycznych, a nie urazem ucha.

Ustosunkowując się do tej odpowiedzi skarżący dodał, że w 1975 r. w wykazie stanowisk, dla których utratę słuchu można było uznać jako pozostającą w związku z pełnioną służbą wojskową, było stanowisko materiałowo-technicznego zabezpieczenia lotów, które wówczas pełnił, a które obecnie nie jest tam wymienione, i czy w związku z tym można go po 23 latach pozbawić praw nabytych.

Na rozprawie pełnomocnik Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej wniósł o odrzucenie skargi, gdyż właściwym do jej rozpatrzenia jest Sąd Wojewódzki Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Uzasadnienie prawne

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W kwestii dopuszczalności skargi Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97, zgodnie z którym orzeczenia wojskowych komisji lekarskich są decyzjami w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zawarta w powyższej uchwale wykładnia została, co prawda, sformułowana na podstawie stanu faktycznego dotyczącego żołnierza służby zasadniczej, zachowuje ona jednak swoją aktualność na gruncie stanu faktycznego, mającego miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 czerwca 1992 r. komisje te są właściwe do orzekania w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej zarówno żołnierzy pełniących służbę zasadniczą, jak i zawodową.

W myśl art. 51 ustawy o NSA Sąd ten nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej podejmujące decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami, poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z jego art. 1 § 1 pkt 1 (po 1 stycznia 1999 r. - art. 1 pkt 1). W zakresie zaś wynikającym z delegacji zawartych w szeregu ustaw dotyczących orzecznictwa lekarskiego w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej, postępowanie przed tymi komisjami jest regulowane ponadto przez przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 czerwca 1992 r. Rozporządzenie to, jako akt wykonawczy do ustawy (akt rangi podustawowej), nie zmienia ani nie znosi regulacji prawnej rangi ustawowej, zawartej w k.p.a. W szczególności zawarte w nim przepisy nie mogą pozostawać w sprzeczności z regulacją ustawową k.p.a. Stanowisko to zresztą było niejednokrotnie prezentowane w orzecznictwie NSA - por. np. wyrok z 22 maja 1998 r., II SA/Łd 1667/97.

Przepisy tego rozporządzenia, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja Wojskowej Komisji Lekarskiej Instytucji Centralnych MON z 18 lipca 1997 r., zawierają wadę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej). Dotyczyły one bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (orzeczenie Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przy Centrum Kształcenia Podyplomowego WAM z 4 listopada 1975 r. Ta ostatnia decyzja została uchylona dopiero 13 października 1997 r., a więc w trzy dni po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.