Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54530

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 10 października 2000 r.
I SA 205/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska.

Sędziowie NSA: Maria Wiśniewska, Leszek Włoskiewicz (spr.).

Protokolant: Jolanta Zagrzejewska.

Uzasadnienie faktyczne

Rada Wydziału Akademii Muzycznej w W. 5 listopada 1996 r. podjęła uchwałę o przyznaniu Mieczysławowi M. - adiunktowi w Instytucie Wychowania Artystycznego w L. - kwalifikacji II stopnia w dziedzinie sztuki muzycznej, w dyscyplinie artystycznej kompozycja.

Uchwała ta została przedstawiona Radzie Wyższego Szkolnictwa Artystycznego, która zasięgnęła opinii trzech recenzentów: prof. Krystyny M. (opinia z dnia 18 lutego 1997 r., negatywna), prof. Grażyny P. (opinia z dnia 12 czerwca 1997 r., pozytywna) oraz prof. Franciszka W. (opinia z dnia 28 stycznia 1998 r., negatywna).

Rada Wyższego Szkolnictwa Artystycznego decyzją z dnia 26 czerwca 1997 r. odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału, decyzją zaś z dnia 5 marca 1998 r. utrzymała w mocy swą pierwotną decyzję.

Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 1998 r. I SA 657/98 stwierdził nieważność obydwu decyzji, gdyż były podpisane tylko przez Przewodniczącego Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego, a zatem zostały wydane przez organ rzeczowo niewłaściwy.

W powtórzonym postępowaniu zatwierdzającym zasięgnięto opinii prof. M. (opinia z dnia 20 stycznia 1999 r., negatywna).

Sprawa była przedmiotem posiedzenia Sekcji Wyższego Szkolnictwa Muzycznego RWSA (spośród 15 członków było obecnych 11, z których 9 głosowało przeciwko zatwierdzeniu uchwały Rady Wydziału przy 2 osobach, które wstrzymały się od głosu) oraz posiedzenia Prezydium RWSA (spośród 7 członków było obecnych 5 mających tytuł naukowy profesora, z których 4 głosowało przeciwko, a 1 osoba wstrzymała się od głosu).

Prezydium Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego - działając, jak podano, na podstawie § 29 pkt 4 regulaminu Rady oraz, jak należy przyjąć, na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386) oraz w związku z art. 45 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) - decyzją z dnia 23 lutego 1999 r. odmówiło zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału z dnia 5 listopada 1996 r.

Mieczysław M. wystąpił z wnioskiem z dnia 28 czerwca 1999 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W ponownym postępowaniu nie zasięgnięto opinii innego recenzenta.

Sprawa była przedmiotem posiedzenia Sekcji Wyższego Szkolnictwa Muzycznego RWSA (spośród 15 członków było obecnych 11, z których wszyscy głosowali przeciwko zatwierdzeniu uchwały Rady Wydziału) oraz Prezydium RWSA (spośród 7 członków było obecnych 4, z których 3 głosowało przeciw, przy 1 osobie wstrzymującej się od głosu), a także Plenum RWSA (spośród 23 uprawnionych, jak podano, w głosowaniu uczestniczyło 14 osób, z których za zatwierdzeniem uchwały były 2 osoby, 11 przeciw i 1 wstrzymała się od głosu), podczas tego posiedzenia wysłuchano Mieczysława M.

W posiedzeniu plenarnym RWSA (która składa się z 20 członków) za uprawnionych do głosowania uznano "trzech recenzentów" (recenzentów Rady Wydziału) - którzy jednak nie przybyli na posiedzenie i w głosowaniu wzięło udział 14 członków RWSA.

Rada Wyższego Szkolnictwa Artystycznego - działając na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych - decyzją z dnia 8 listopada 1999 r. ponownie odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału z dnia 5 listopada 1996 r.

Rada uznała zatem, jak poprzednio, że dorobek artystyczny Mieczysława M. nie stanowi - w rozumieniu art. 15 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 1 i 5 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych - znacznego wkładu w rozwój dyscypliny artystycznej: kompozycja.

Występując ze skargą Mieczysław M. zarzucił, że doszło do naruszenia § 21 Regulaminu Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego, gdyż - w świetle § 22 pkt 1 Regulaminu - opiniowanie należy wyłącznie do sekcji, stąd nie było podstaw, aby opinię wydawało również Prezydium dla Plenum RWSA, ponadto w głosowaniu na posiedzeniu Prezydium oraz całej Rady nie było obecnych 2/3 uprawnionych do głosowania, jak stanowi § 29 pkt 5 Regulaminu.

Skarżący zarzucił ponadto, że naruszono art. 17 ust. 2 ustawy o tytule i stopniach naukowych, gdyż ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło po upływie czterech miesięcy od złożenia wniosku.

W odpowiedzi Rada Wyższego Szkolnictwa Artystycznego podtrzymała swoje stanowisko i wyjaśniła, że powołany przez skarżącego § 21 Regulaminu dotyczy sposobu działania Rady wynikającego z ustawy o szkolnictwie wyższym, podczas gdy sposób działania Rady wynikający z ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych określa w § 29 Regulaminu, lecz z pkt 7 § 29 nie wynika, jak należy postępować i dlaczego przyjęto, że decyzję podejmuje Rada, natomiast jej organy przedstawiają swoje opinie.

Rada wyjaśniła również, że określone w pkt 5 § 29 wymaganie zostało zachowane, gdyż - chociaż do osób uprawnionych do głosowania zaliczono również 3 recenzentów z przewodu habilitacyjnego, którzy jednak nie przybyli, lecz quorum dotyczy tylko członków Rady (20 osób) i 14 głosujących z 20 zapewnia wymagane 2/3, natomiast Prezydium składa się z 7 członków, stąd 5 zapewnia wymaganą liczbę obecnych.

Rada przyznała, że - nieznacznie - przekroczyła ustawowy termin ponownego rozpatrzenia sprawy.

Skarżący - na rozprawie w dniu 10 października 2000 r. - zarzucił, że naruszono art. 34 ust. 3 ustawy, gdyż po uzyskaniu opinii negatywnej należało powołać kolejnego recenzenta.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uchybienie terminu ponownego rozpatrzenia sprawy nie miało wpływu na jej wynik, natomiast zarzut dotyczący udziału Prezydium w postępowaniu opiniodawczym nie jest trafny, gdyż niejasno sformułowany regulamin Rady nie pozwala wprost wyłączyć tego organu od udziału w ponownym postępowaniu, i również nietrafny jest zarzut naruszenia wymaganej liczby uprawnionych do głosowania, zwłaszcza że - odmiennie niż przyjmuje Rada - recenzenci z przewodu kwalifikacyjnego, którzy jednak nie przybyli, wprawdzie uczestniczą w postępowaniu, lecz na prawach strony, stąd nie mogą brać udziału w głosowaniu, gdyż nie wchodzą w skład organu wydającego decyzję.

Jak stanowi § 25 regulaminu Rady, w zakresie spraw wynikających z ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych Rada działa w składzie osób posiadających tytuł naukowy profesora, i w takim składzie działało Prezydium wydając decyzję w dniu 23 lutego 1999 r.

Rada w piśmie - z dnia 29 czerwca 2000 r. - wyjaśniła, że posiedzenia plenarne, których przedmiotem jest rozpatrywanie odwołań od negatywnych decyzji Prezydium odbywają się - niezgodnie, jak przyznano, z § 25 regulaminu - w pełnym składzie organu przedstawicielskiego, dla dobra osoby ubiegającej się o przyznanie kwalifikacji, aby zapewnić większy obiektywizm przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Praktyka ta, chociaż przyjęta w najlepszej wierze, jest oczywiście sprzeczna z regulaminem, pismo zaś dowodzi, że pośród wydających zaskarżoną decyzję członków Rady nie wszyscy mają tytuł profesora.

Niezgodny z regulaminem skład nie tylko oznacza, że doszło do rażącego naruszenia prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa, lecz wręcz uzasadnia przekonanie, że doszło do naruszenia przepisów o właściwości - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa, gdyż organem właściwym jest organ działający we właściwym składzie osobowym.

Decyzja Rady zatem podlegała stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Z kolei - aby odnieść się do decyzji Prezydium - Rada ma uprawnienia Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych, jest więc obowiązana działać tak, jak Komisja.

Jak o tym mowa w art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, należy zasięgnąć opinii co najmniej jednego recenzenta, jeżeli zaś co najmniej jedna opinia jest negatywna, powołuje się kolejnego recenzenta, przy czym spoza składu organu.

Prowadząc postępowanie pierwotne Rada zachowała tę zasadę i zasięgnęła opinii trzech recenzentów.

Prowadząc postępowanie po wyroku sądu administracyjnego Rada pominęła te opinie i rozpoczęła opiniowanie od nowa, przy czym zwróciła się ponownie do recenzenta ze swego składu (prof. Krystyna M.), który - jak poprzednio - wydał opinię negatywną, natomiast dalszych opinii nie zasięgano.

Rozpoczynając opiniowanie od nowa - chociaż nie zachodziła taka konieczność, gdyż wyrok sądu nie dotyczył całego postępowania zatwierdzającego, a tylko wydanych w nim decyzji - Rada nie mogła poprzestać na negatywnej opinii, lecz powinna była działać stosownie do art. 34 ust. 3 powołanej ustawy.

Decyzja Prezydium zatem podlegała uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.