Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54524

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 18 maja 2000 r.
I SA 1232/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech.

Sędziowie NSA: Jan Paweł Tarno (spr.), Leszek Włoskiewicz.

Protokolant: Jolanta Zagrzejewska.

Uzasadnienie faktyczne

Działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 25 kwietnia 1999 r., utrzymała w mocy swoją decyzję z 18 grudnia 1997 r., odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie przekazania na własność Miasta i Gminy O. oznaczonej w ewidencji gruntów miasta O., w obrębie O., jako działki nr 22, 24, 29 i 27, zakończonego ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 25 marca 1996 r. W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, że strona nie przedstawiła żadnych nowych faktów, które zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. dawałyby podstawę do wznowienia postępowania. W szczególności - argumentowano - wnioskodawca powołał jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania art. 145 § 1 pkt 5, przedstawiając uchwałę nr XXXV/364/97 z 26 czerwca 1997 r. w sprawie przystąpienia do zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność ta nie jest nowym dowodem ani okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5, albowiem uchwały tej nie było w dacie wydania pierwotnej decyzji KKU z 25 marca 1996 r. Zaś dołączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dokumenty zostały co prawda sporządzone przed podjęciem wskazanej wyżej decyzji KKU, nie dotyczyły one jednak istoty sprawy, tj. charakteru spornego terenu.

W skardze do NSA Miasto i Gmina O. zarzuca organowi administracji naruszenie art. 145 § 1 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie słusznego interesu strony i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz skomunalizowanie spornych nieruchomości na rzecz skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodała, że zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, albowiem skarżący jedynie podkreśla w różny sposób związek spornej nieruchomości z Gminą, nie są to jednak nowe okoliczności lub dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 51 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd ten nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wydanie takiej decyzji jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych będzie przykładowo miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej, np. w formie zaświadczenia; gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną; gdy strona opiera swoje żądanie na podstawach wyliczonych w art. 156 § 1. Natomiast niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych zachodzi, gdy żądanie takie pochodzi od osoby nie będącej stroną albo gdy złoży je strona nie posiadająca zdolności do czynności prawnych - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1998, s. 737-738. Z treści art. 149 § 2 k.p.a. wynika bowiem jednoznacznie niemożność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do jego wznowienia. Ustalenie bowiem, czy istnieją te podstawy może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego, o czym wyraźnie stanowi cyt. przepis. Podkreśla to zresztą jednoznacznie NSA w swoim orzecznictwie: Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia - wyrok z 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/91 (ONSA 1991, nr 2, poz. 50).

W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa obu instancji oparła swoje decyzje o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w zw. z § 2 art. 149 k.p.a. Powyższe naruszenie prawa procesowego uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji wydanej w pierwszej instancji.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.