Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 47969

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 23 marca 1999 r.
I SA 1189/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Poleszak.

Sędziowie NSA: Joanna Runge-Lissowska, Jerzy Nowak (spr.).

Protokolant: Nina Beczek.

Uzasadnienie faktyczne

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 9 czerwca 1998 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 8 lutego 1996 r., którą na podstawie art. 157 § 3 kpa po rozpoznaniu wniosku Jana S. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 3 grudnia 1991 r. w sprawie podziału nieruchomości - odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia 3 grudnia 1991 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Alojzego R., położonej w M., oznaczonej jako działka Nr 61 i 53. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 18 grudnia 1995 r. Jan S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z dnia 3 grudnia 1991 r. z uzasadnieniem, iż decyzja ta została wydana na podstawie fałszywego dokumentu. Ponadto skarżący nie zgadzał się z ustaleniem przebiegu drogi, przy której znajduje się nieruchomość będąca przedmiotem podziału oraz nieruchomość, której jest właścicielem.

Stosownie do art. 157 § 1 i § 3 kpa organ administracji państwowej działający w trybie nadzoru ma obowiązek, gdy wniosek pochodzi od strony, wszcząć postępowanie z zachowaniem warunków przewidzianych w art. 61 § 4 kpa, natomiast w przypadku, gdy wniosek nie pochodzi od strony, może jedynie odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego. Dysponowanie nieruchomością poprzez dokonanie jej podziału należy do właściciela tej nieruchomości, co wynika z treści prawa własności, którego to przymiotu nie posiada skarżący w stosunku do dzielonej nieruchomości, co podkreślił organ I instancji, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 3 grudnia 1991 r., skoro wniosek w tym zakresie pochodził od osoby nie będącej stroną w sprawie.

Decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 9 czerwca 1998 r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan S. wnosząc o jej uchylenie.

W skardze podniesiono, że wydając decyzje organy nie wyjaśniły kwestii fałszerstwa załączników dołączonych do decyzji z dnia 3 grudnia 1991 r., jak również błędu popełnionego przez geodetę przy dokonywaniu czynności podziałowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istotą w rozpoznawanej sprawie jest to, czy Jan S., który wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 3 grudnia 1991 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Alojzego R., posiadał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) i zakończonym wyżej wymienioną decyzją gdyż tylko posiadanie tego przymiotu uprawniało Jana S. do skutecznego żądania wszczęcia postępowania zgodnie z art. 157 § 2 kpa. Kwestia ta została poddana ocenie organów obu instancji i w tym zakresie ich stanowisko jest prawidłowe. Stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Osobą uprawnioną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji będzie zatem każda strona postępowania, w którym wydano tę decyzję. Pojęcie strony zostało określone w art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 28 kpa poza określeniem podmiotu - "każdy" - wymienia i inne elementy, decydujące o posiadaniu przymiotu strony w toczącym się, bądź już zakończonym postępowaniu, jak "interes prawny i "obowiązek".

Pojęcie interesu prawnego nie różni się od pojęcia prawnie chronionego interesu. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 3 grudnia 1991 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości należącej wówczas do Alojzego R. Projekt dokonywał podziału nieruchomości objętej jej granicami. Dysponowanie nieruchomością w zakresie jej podziału należy do właściciela nieruchomości, którym nie był skarżący. Skarżący nie posiadał żadnego interesu prawnego w uczestniczeniu o podział nieruchomości Alojzego R., a przez to nie mając przymiotu strony nie mógł skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 3 grudnia 1991 r.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.