Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1397280

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 17 października 2013 r.
I OZ 961/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 772/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. w Poznaniu na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia (...) czerwca 2013 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

W. S.A. z siedzibą w Poznaniu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia (...) czerwca 2013 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, składając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca wskazała, że w chwili obecnej jej stan majątkowy nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołano się na poważne problemy finansowe wynikające z zaangażowania w roboty drogowe oraz zaległości z płatnościami za media, regulowaniem podatków, a także wypłat wynagrodzeń. Zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku rok 2011 W. SA zakończyła ze stratą -17,6 mln zł. Od początku 2012 r. prowadzona jest głęboka restrukturyzacja, która ma przywrócić rentowność, stabilność operacyjną i płynność finansową. W 2012 r. Spółka nadal generowała straty (- 4.062.036,92 zł na koniec 2012 r.) więc nie mogła na bieżąco regulować wszystkich swoich kosztów oraz nie mogła płacić zaległych zobowiązań wobec pracowników. Jednak dzięki działaniom restrukturyzacyjnym Spółka w terminie płaci bieżące zobowiązania z tytułu wynagrodzeń i stopniowo spłaca zaległe zobowiązania wobec pracowników. We wniosku ujawniono również kapitał zakładowy w kwocie 15.593.838,71 zł, wartość środków trwałych 11.818.412,91 zł, oraz stan 3 kont bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego zgłoszenie wniosku wynoszący odpowiednio 100.547,05 zł, 53058,65 i 29.595,57 zł.

Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd, w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Co prawda w sprzeciwie Spółka podniosła, że nie ma możliwości wygenerowania niezbędnej do pokrycia kosztów postępowania kwoty, ponieważ zgodnie ze zobowiązaniami Sędziego Komisarza oraz Nadzorcy Sądowego jest zobowiązana do uiszczania w pierwszej kolejności należności wynikających z wynagrodzeń pracowników. Powyższego twierdzenia nie poparto jednak żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, dokumentami finansowymi, które pozwoliłyby na uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia wpisu sądowego wynoszącego, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), jedynie 100 zł. Już tylko stan 3 kont bankowych, wynoszący na dzień złożenia wniosku odpowiednio 100.547,05 zł, 53058,65 i 29.595,57 zł, pozwala na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Fakt, iż w wyniku dokonywania operacji na kontach powyższe salda ulegają zmianie nie oznacza, że skarżącej nie stać na opłacenie kosztów sądowych we wskazanej wysokości.

W ocenie Sądu, przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa Spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych. Aczkolwiek działalność gospodarcza przynosiła spółce w ostatnich latach straty, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w tej sprawie wpisu sądowego od skargi. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej.

Na powyższe postanowienie W. S.A. wniosła zażalenie, podnosząc że Spółka nie posiada faktycznej możliwości uiszczenia opłaty sądowej, co wynika wyłącznie z jej sytuacji finansowej, która jest przede wszystkim następstwem niewywiązywania się z obowiązku zapłaty należności dłużników skarżącej. Sąd pominął okoliczność, że Spółka jest w stanie upadłości układowej, co w sposób jednoznaczny świadczy o jej wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Przy czym w przypadku osób prawnych (jednostek organizacyjnych) kwestia przyznania prawa pomocy zależy od uznania sądu administracyjnego, co wynika ze sposobu sformułowania powołanego wyżej przepisu. W orzecznictwie podkreśla się również, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., I OZ 809/07, Legalis).

Z ustaleń Sądu I instancji wynika co prawda, że skarżąca Spółka jest w trudnej sytuacji finansowej, to jednak uwzględniając wysokość obciążenia z tytułu kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100 zł (wpis od skargi) w zestawieniu choćby ze środkami finansowymi zgromadzonymi przez Spółkę na rachunkach bankowych, należy podzielić, w takich okolicznościach, ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponadto, nie bez znaczenia dla oceny zdolności Spółki do partycypowania w kosztach sądowych miała również, podnoszona przez Sąd I instancji, wielkość posiadanego przez Spółkę majątku oraz rozmiar prowadzonej działalności.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.