Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1239518

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 30 listopada 2012 r.
I OZ 874/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SO/Go 9/12 wymierzające grzywnę w sprawie z wniosku T. L. o wymierzenie grzywny Rektorowi Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze za nieprzekazanie skargi do Sądu postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SO/Go 9/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wymierzył Rektorowi Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych za nieprzekazanie skargi do Sądu.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 23 stycznia 2012 r. T. L. zwrócił się do Rektora Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze, powołując się na art. 61 Konstytucji RP oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie informacji na temat regulaminu przyznawania w tej uczelni pomocy materialnej studentom i doktorantom, zasad podziału środków z funduszu pomocy materialnej studentom i doktorantom, uchwał i wniosków właściwych w tym zakresie organów oraz wzorów wydawanych decyzji pod kątem ich zgodności z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, przepisami wykonawczymi i Kodeksem postępowania administracyjnego. Zwrócił się również o nadesłanie wytworzonych w tym zakresie dokumentów oraz wzorów decyzji. Wniosek ten wpłynął do Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze dnia 6 lutego 2012 r.

W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 23 marca 2012 r. T. L. wezwał Rektora Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze do usunięcia naruszenia prawa poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi, pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r. Rektor Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze poinformował wnioskodawcę, iż celem uzyskania informacji na interesujące go tematy powinien zwrócić się do założyciela uczelni, tj. Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Fryderyka Skarbka w Warszawie.

Dnia 7 maja T. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Rektora Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w opisanym wyżej zakresie. Skarga ta nie została przekazana przez organ do Sądu.

Dnia 3 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie) T. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wymierzenie Rektorowi Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, w związku z nieprzekazaniem Sądowi w terminie skargi na bezczynność tego organu.

Rektor Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze, pomimo doręczenia mu odpisu wniosku o wymierzenie grzywny, nie udzielił na niego odpowiedzi.

Dnia 20 września 2012 r. Rektor Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze, na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przesłał Sądowi skargę T. L. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Rektora Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do tego organu w dniu 9 maja 2012 r. (data prezentaty na oryginale skargi). Stosownie do cytowanych wyżej przepisów skutkowało to obowiązkiem przekazania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni, tj. do dnia 24 maja 2012 r. W przewidzianym terminie Rektor Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze nie przekazał skargi wraz z aktami sprawy. Dnia 6 lipca 2012 r. T. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wymierzenie grzywny temu organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z nieprzekazaniem skargi z dnia 7 maja 2012 r. Oryginał powyższej skargi został natomiast wysłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. dopiero w dniu 20 września 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie), na wezwanie Sądu skierowanej w tym przedmiocie.

Niezastosowanie się przez Rektora Zachodniej Wyższej Szkoły Handlu i Finansów Międzynarodowych im. Jana Pawła II w Zielonej Górze do obowiązku przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi wraz z aktami sprawy w przewidzianym do tego ustawowym terminie, wypełniło zatem przesłanki wynikające z art. 55 § 1 p.p.s.a., co upoważniło Wojewódzki Sąd Administracyjny do uwzględnienia wniosku strony skarżącej i wymierzenia temu organowi grzywny na podstawie powyższego przepisu ustawy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie organ zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazał, iż Sąd pierwszej instancji nie omówił wszystkich istotnych okoliczności sprawy tj.: przyczyn niewypełnienia obowiązków, czasu jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczności czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu skutkującym błędną oceną stopnia zawinienia organu i mającym wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny, a przy rozstrzygnięciu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.

Zdaniem organu analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy i wymierzył organowi surową karę grzywny. Zaniechanie udzielenia informacji było jedynie wynikiem błędnego wówczas przekonania o działania w imieniu ochrony interesu uczelni i jej studentów, wyznaczonych przede wszystkim normami ustawy o ochronie danych osobowych. Organ powinien przekazać skargę do Sądu w terminie, a nie dokonywać interpretacji jej zasadności pod względem formalnym, rozpatrywania ewentualnych braków skargi, badania legitymacji skarżącego. Powyższe jest kompetencją Sądu Administracyjnego. Dla skarżącego była to sytuacja nowa, z którą dotychczas nie miał do czynienia, co oczywiście w żadnym wypadku nie stanowi usprawiedliwienia dla braku przekazania skargi w terminie, rzutować jednak może na ocenę stopnia winy determinującą decyzję o ewentualnym odstąpieniu od ukarania, czy też wpływu na wymiar kary. Rozważając odstąpienie od ukarania lub też wymiar kary Sąd winien mierzyć zawinienie również w świetle skutków wynikających dla strony z niedopełnienia ww. obowiązku. Organ - co prawda po terminie - lecz wypełnił ciążący na nim obowiązek. Wykonanie obowiązku nastąpiło zanim zapadło postanowienie w niniejszej sprawie. Jak wynika z orzecznictwa kara grzywny oprócz charakteru prewencyjnego, posiada także charakter represyjny. W ocenie organu okoliczności tej sprawy, w szczególności swoista reprymenda udzielona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim sama w sobie spełnia funkcje kary, dlatego też w świetle całokształtu okoliczności sprawy należałoby wnikliwie rozważyć, czy wymierzenie grzywny było uzasadnione, a jej wysokość rażąco surowa.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Stosownie zaś do treści art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 55 § 1 wskazanej ustawy, w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Uznać zatem należy, że powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.

Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej.

W niniejszej sprawie skarga skarżącego wpłynęła do organu w dniu 9 maja 2012 r., zaś do Sądu została przekazana w dniu 20 września 2012 r. Termin na przekazanie przedmiotowej skargi upływał zaś, stosownie do treści art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej w 24 maja 2012 r. Skarga została zatem przekazana po terminie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku.

Dodać tym miejscu należy, że przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy była jedynie zgodność z prawem wymierzenia organowi grzywny. Jeżeli skarga wskazywała jako podstawę zaskarżenia bezczynność organu w dostępie do informacji publicznej, to organ winien był ją przekazać do sądu wraz z o odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni.

Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim o wymierzeniu organowi grzywny, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.