I OZ 648/18 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2521255

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2018 r. I OZ 648/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. U. i L. Z. działającego jako wykonawca testamentu A. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 47/16 o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. U. i P. U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 22 lipca 2016 r. Sąd ten zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć skarżącej - A. U. Postanowieniami z 3 lutego 2017 r.,

3 marca 2017 r. i 19 stycznia 2018 r. Sąd odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego z uwagi na brak przesłanek z art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), "p.p.s.a.". Wnioskiem z 21 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącej P. U. oraz wykonawca testamentu A. U. ponownie wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego.

Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie zaszła przesłanka do podjęcia zawieszonego postępowania z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ z tego przepisu nie wynika legitymacja wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce skarżącej w postępowaniu sądowoadmnistracyjnym. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej A. U. jest w toku, a więc nie zostali ustanowieni następcy prawni zmarłej strony. Wykonawca testamentu, w świetle przepisów kodeksu cywilnego, ma legitymację by pozywać i być pozywanym wyłącznie w sprawach wynikających z zarządu spadkiem. Na obecnym etapie postępowania nie sposób natomiast przyjąć, że żądania skargi i wniosku należą do kategorii spraw wynikających z zarządu spadkiem. Nadto kwestia kogo organ w postępowaniu administracyjnym uznał za stronę postępowania, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy sądowej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli P. U. oraz L. Z. działający jako wykonawca testamentu A. U., wskazując, że narusza ono przepisy kodeksu cywilnego oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących zasada spójności i zupełności systemu prawnego nakazuje w sprawie zastosować normy prawa cywilnego, ponieważ przepisy k.p.a. i p.p.s.a. nie regulują statusu wykonawcy testamentu. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego potwierdzającej nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe P. w W. prawa użytkowania wieczystego bezzasadnie wywłaszczonej nieruchomości, będącej własnością poprzednika prawnego A. U., jest ściśle związane z wchodzącymi w skład spadku po niej roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub z prawem własności takiej nieruchomości, którym to spadkiem zarządza wykonawca testamentu. Zdaniem autora zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając merytorycznie sprawę o sygn. akt I SA/Wa 1307/17 (Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną od wyroku w tej sprawie oddalił - sygn. akt I OSK 288/18), w której występował on również jako wykonawca testamentu A. U., przesądził o przymiocie strony wykonawcy testamentu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, bowiem z urzędu badał występowanie w sprawie przesłanek nieważności takich jak np. badanie przymiotu strony występującego w sprawie wykonawcy testamentu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie wskazał Sąd I instancji, że z powyższego przepisu nie wynika legitymacja wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce zmarłej skarżącej w postępowaniu administracyjnym, a do tego sprowadza się wniosek L. Z.

W świetle art. 988 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., 1025 j.t.), "k.c.", wykonawca testamentu może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem. Może również pozywać w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwany w sprawach o długi spadkowe. Z powyższego przepisu nie można wywieść legitymacji wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce zmarłej skarżącej do postępowania sądowoadmisnitracyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku, w tym przypadku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie mieści się w pojęciu sprawy wynikającej z zarządu spadkiem. W art. 988 § 2 k.c. mowa jest o "pozywaniu" i "byciu pozywanym", to są zaś kategorie związane z postępowaniem cywilnym i wbrew stanowisku zajętemu w zażaleniu, nie ma podstaw, aby odnosić te uprawnienia do postępowania sądowoadministracyjnego.

Twierdzenia skarżących, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 1307/17) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (sprawa o sygn. akt I OSK 288/18, oddalająca skargę kasacyjną na ww. orzeczenie) przesądziły w sposób dorozumiany o legitymacji wykonawcy testamentu w innych sprawach jest zupełnie bezzasadne. Po pierwsze, każda skarga wszczyna odrębną sprawę sądowoadministracyjną i nie można wywodzić legitymacji do udziału w sprawie z samego faktu, że w innej sprawie sąd ją danemu podmiotowi przyznał. Po drugie, powyższe sprawy zostały wszczęte ze sprzeciwu od decyzji organu, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a zgodnie z 64b p.p.s.a., stronami takiego postępowania są skarżący oraz organ, który wydał zaskarżoną decyzję, zaś L. Z. jako wykonawca testamentu zmarłej A. U. nie był skarżącym w powyższej sprawie. Zatem nie mógł być też stroną postępowania sądowoadministracyjnego.

Podkreślić również należy, że Sąd I instancji nie stosował przywołanych przez skarżących art. 28 czy art. 30 § 5 k.p.a., bowiem postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane jest w innej ustawie - p.p.s.a. Niczym nieuzasadnione jest również dowolne odnoszenie przepisów k.c., k.p.c. i k.p.a., tak jak to proponuje autor zażalenia, do kompleksowo uregulowanego w p.p.s.a. postępowania sądowoadministracyjnego.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.