Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1467273

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 6 maja 2014 r.
I OZ 336/14
Brak zaufania do bezstronności sędziego a wyłączenie sędziego na wniosek.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 445/13 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia (...) marca 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 1 kwietnia 2013 r. J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia (...) marca 2013 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Gliwicach z dnia (...) stycznia 2000 r., nr (...), w sprawie odmowy uznania roszczeń J. R. z tytułu niedopłaty dodatku za lata służby.

Na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. J. R. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie Sędziego WSA Beaty Kalagi - Gajewskiej. Podniósł, że sędzia ta orzekała w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w postępowaniu zwyczajnym, więc powinna być wyłączona od orzekania w sprawie o wznowienie tego postępowania. W oświadczeniu złożonym w związku z wnioskiem skarżącego Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska stwierdziła, że brak jest podstaw do wyłączenia jej od rozpatrywania sprawy z mocy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 445/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wyłączenie Sędziego WSA Beaty Kalagi - Gajewskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z nadesłanych przez organ akt administracyjnych, postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Gliwicach z dnia (...) stycznia 2000 r., nr (...). Od tej decyzji J. R. nie wniósł odwołania i decyzja ta stała się prawomocna oraz ostateczna. Dlatego też Sąd uznał, że podana przez skarżącego przesłanka z art. 18 § 3 p.p.s.a., nie występuje w niniejszej sprawie. Ponadto z oświadczenia złożonego przez Sędziego WSA Beatę Kalagę - Gajewską wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia jej od rozpatrywania sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a.

Pismem z dnia 8 marca 2014 r. J. R. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości. W jego uzasadnieniu wskazał, iż Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska brała udział w wydaniu wyroku z dnia 14 sierpnia 2006 r., w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 17/06, oraz postanowienia z dnia 4 grudnia 2007 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1144/07, co ma wpływ na możliwość obrony przysługujących mu praw oraz na ocenę bezstronności wskazanego sędziego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych ustawowo wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w danej sprawie. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 p.p.s.a. - wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z oświadczenia złożonego przez Sędziego WSA Beatę Kalagę - Gajewską wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego Sędziego. Biorąc pod uwagę stanowisko, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy wskazując, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55), nie można stwierdzić aby skarżący wskazał i udowodnił okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego, a tym samym uzasadniałyby wniosek o jego wyłączenie. W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowe jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o braku ustawowych podstaw do wyłączenia wskazanego sędziego. Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy z udziałem skarżącego. Wskazany w zażaleniu wyrok z dnia 14 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SAB/Gl 17/06, dotyczył skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Gliwicach, natomiast postanowienie z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 1144/07, dotyczyło odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem. Nie jest to zatem ta sama sprawa, której dotyczy wniesiona przez J. R. skarga z dnia 1 kwietnia 2013 r. Do wyłączenia sędziego nie wystarczy bowiem subiektywne przekonanie, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane faktem, że sędzia ten orzekał już kiedyś w innej sprawie i wtedy wydał niekorzystne dla danej strony orzeczenie. Innymi słowy, sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowią przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 p.p.s.a.

W związku z powyższym uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.