Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1667955

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 18 marca 2015 r.
I OZ 225/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 523/14 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 523/14 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 11 marca 2014 r., nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 523/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 523/14 oddalającego skargę A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 11 marca 2014 r., nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 523/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 11 marca 2014 r., nr (...), o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z 28 listopada 2011 r., nr (...)

Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r., złożonym w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jednocześnie dokonał czynności, której terminowi uchybił tj. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wyjaśnił, że powodem uchybienia była okoliczność skrajnie niedogodnych warunków bytowania oraz nieporadność w wyniku utraty zdrowia po udarach mózgu. Wnioskodawca dodał, że przyczyniło się to do zagubienia oraz zapomnienia o zawiadomieniu o rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r., na której by się stawił. Ponadto skarżący podkreślił, że korespondencję z Sądu otworzył i odczytał w dniu 28 grudnia 2014 r., w związku z tym, że bytuje "w ciasnocie bez możliwości utrzymania systemu porządku", co przerasta jego "fizyczno-zdrowotne możliwości".

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 p.p.s.a.). Z podanych powyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Takie przywrócenie uchybienia terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności rozpoczyna swój bieg na nowo, a jego przywrócenie należy do kompetencji sądu (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 432).

Następnie Sąd I instancji wskazał, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Godzi się także zauważyć, że przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich warunków należy oceniać zachowanie strony. Oznacza to, że ocena braku winy została pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu, który ma możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna w danej sprawie za istotne. Wskazać także należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona (jej pełnomocnik) nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Sąd I instancji zauważył, że skarżący nie załączył do wniosku o przywrócenie terminu żadnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego jego zły stan zdrowotny w dniach między 3 a 28 grudnia 2014 r. Ogólnikowe stwierdzenie o nieporadności spowodowanej utratą zdrowia, na którą powołuje się wnioskodawca nie może, zdaniem Sądu, stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu, bowiem we wniosku nie znalazły się żadne informacje pozwalające w jakikolwiek sposób zweryfikować ww. twierdzenia. Ponadto Sąd wskazał, że wnioskodawca w związku z licznymi sprawami, w których jest skarżącym, uczestniczył w rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r., co wskazuje, że stan jego zdrowia nie uniemożliwiał mu w tym dniu wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 grudnia 2014.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.K., domagając się jego uchylenia w całości oraz przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności.

Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144).

Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.).

Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołując się na art. 86 § 1 p.p.s.a. uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie wykazał także, że nie mógł dokonać czynności w terminie. Z takim stanowiskiem Sądu I instancji należy się zgodzić. Nie poddając w wątpliwość złego stanu zdrowia na jaki wskazuje skarżący, stwierdzić należy, że nie uprawdopodobnił on, aby w terminie otwartym do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło takie nasilenie objawów którejś z jego dolegliwości, że uniemożliwiałoby mu to normalne funkcjonowanie, w tym dokonanie ww. czynności procesowej w terminie bądź alternatywnie posłużenie się osobą trzecią w jej dokonaniu. Przede wszystkim skarżący nie wskazał żadnych dokumentów świadczących o tym, że stan zdrowia (choroba) w tym czasie uniemożliwiał mu dokonywanie czynności procesowych. Wskazać należy przy tym, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest pismem procesowym o niskim poziomie sformalizowania. Sporządzenie takiego wniosku nie wiąże się z posiadaniem fachowej wiedzy, czy dużym nakładem pracy.

Podkreślić przy tym trzeba, że skarżącemu zostało skutecznie doręczone zawiadomienie o terminie rozprawy, wraz z czytelnym pouczeniem, że wyrok oddalający skargę uzasadniany jest jedynie na wniosek strony, złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, natomiast wniesienie skargi kasacyjnej od zapadłego orzeczenia możliwe jest jedynie po otrzymaniu wyroku z uzasadnieniem. Zawiadomienie o rozprawie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 20 listopada 2014 r. (k. 13). Ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 3 grudnia 2014 r., zatem termin 7 - dniowy do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upływał z dniem 10 grudnia 2014 r., natomiast skarżący złożył wniosek w dniu 29 grudnia 2014 r.

Wobec powyższych okoliczności zaskarżone postanowienie uznać należy za zgodne z prawem.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.