Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2598193

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 29 listopada 2017 r.
I OZ 1668/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2017 r., syg. Akt II SA/Wa 1169/17 odmawiające wstrzymania wykonania orzeczenia dyscyplinarnego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby postanawia oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 5 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania orzeczenia dyscyplinarnego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ze skargi G. S. (dalej skarżący) z (...) czerwca 2017 r., nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z (...) lipca 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie dyscyplinarne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, w treści której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Wskazując na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." Sąd podkreślił, iż w postępowaniu wszczętym z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie ocenia legalności zaskarżonego orzeczenia.

W ocenie Sądu, skarżący nie udowodnił, że wydalenie ze służby w Straży Granicznej spowoduje ziszczenie się przesłanek z 61 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie wydalenie ze służby w Straży Granicznej wywołuje negatywne konsekwencje dla skarżącego, niemniej jednak nie uzasadnia to poglądu, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zwolnienie z pracy i co się z tym łączy - pogorszenie statusu majątkowego rodziny - nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody rodzinie. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał jakie przełożenie na funkcjonowanie rodziny skarżącego będzie miała utrata przez skarżącego świadczeń wynikających ze stosunku służbowego. Ogólne wyjaśnienie skarżącego, że wykonania zaskarżonego orzeczenia spowoduje utratę środków utrzymania skarżącego oraz jego rodziny, nie zasługują na uwzględnienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie i błędne przyjęcie, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wydalenie ze służby w Straży Granicznej, wbrew twierdzeniem Sądu, jest okolicznością stwarzającą niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż służba skarżącego w Straży Granicznej stanowi jedyne źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny. Wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z 31 maja 2010 r., II OZ 443/10). Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający zatem sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zaś wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń strony. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (por. postanowienie NSA z 20 października 2015 r., I OZ 1290/15).

Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por. postanowienie NSA z 13 sierpień 2009 r., I OZ 779/09, Lex 552417). Przesłanki te odnoszą się do zdarzeń przyszłych, które mogą stanowić efekt wykonania zaskarżonego aktu. Jedną z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek jest spowodowanie wykonaniem zaskarżonego aktu trudnych do odwrócenia skutków. Mogą one mieć zarówno charakter prawny, jak i faktyczny. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniony na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (por. postanowienia NSA z: 14 grudnia 2010 r., II OZ 1309/10, Lex 743786; 4 stycznia 2011 r., II OZ 1306/10, Lex 743783; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 228-229, uw. 12). W doktrynie podkreśla się przy tym potencjalność wystąpienia tych skutków. Nie jest wymagane, by w jakimkolwiek zakresie skutki te rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej się ujawniły (T. Woś - tamże). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z: 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09; 19 maja 2011 r., II OZ 415/11, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 379, nb 6; postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, cbosa, aprobowane przez B. Dautera w: B, Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wolters Kluwer 2016, uw. 10 do art. 61).

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie dyscyplinarne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Wydalenie ze służby w Straży Granicznej wprawdzie wywołuje dla skarżącego negatywne konsekwencje, jednakże nie pociąga za sobą jakichkolwiek trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. W przypadku uwzględnienia skargi, skarżacy zgodnie z obowiązującymi przepisami zopstanie przywrócony na dotychczasowe stanowisko. Ponadto skarżący może nawiązać stosunek pracy także z innym pracodawcą.

Wydalenie ze służby w Straży Granicznej nie wypełnia także przesłanki wyrządzenia znacznej szkody, którą należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie udowodnił istnienia także niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Do wykazania, iż skarżącemu i jego rodzinie grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek strony. Nie jest również wystarczający wywód skarżącego dotyczący obaw o utratę środków finansowych do utrzymania jego i rodziny. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a uzasadnienie tych twierdzeń powinno zostać poparte dokumentami źródłowymi zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej skarżącego i jego małżonki oraz wykazanie jakie przełożenie na funkcjonowanie rodziny skarżącego będzie miała utrata pracy. Tym samym z powodu braku danych, nie jest możliwe dokonanie oceny czy wykonanie postanowienia spowoduje u skarżącego niepowetowaną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie jest bowiem wystarczające, by skarżący enigmatycznie wskazał okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego orzeczenia. Konieczne jest by Sąd miał możliwość zweryfikowania twierdzeń strony, a jest to możliwe jedynie w przypadku dostarczenia przez stronę odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie potwierdzających sytuacje materialną strony.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentacji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.