Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1986166

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 27 października 2015 r.
I OZ 1364/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 658/15 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia (...) marca 2015 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez Miasto Poznań decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia (...) marca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 3 kwietnia 2000 r., stwierdzającej nabycie przez Miasto Poznań z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w Poznaniu, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...), obręb Ż. Wraz ze skargą złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym strona skarżąca podniosła, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostaną prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do regulacji przysługujących im praw własności (np. do dokonania zmiany wpisu w księdze wieczystej). Sąd zgodził się z twierdzeniem, że zaskarżona decyzja może stanowić podstawę do dokonania istotnej zmiany stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Podkreślił, że kontrolowana decyzja stwarza realną możliwość zbycia nieruchomości, co może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył, że w takim wypadku organ administracyjny, działający w granicach swojej właściwości i kompetencji, nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Żaląca wskazała, że aktualnie w księgach wieczystych obejmujących przedmiotowe działki jako właściciel wskazana jest spółka. Niezasadnym jest więc podnoszenie, że w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego zostaną przywrócone prawa byłych właścicieli. W zażaleniu stwierdzono również, że przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na własność państwa w wyniku orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego. Podniesiono, także szereg zarzutów dotyczących kwestii możliwości uznania tych nieruchomości za drogę publiczną.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest jedynie wówczas, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji stanowi wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. We wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności należy wykazać zatem, że ich wykonanie spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, tj. takiej której rozmiary są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, lub też spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, czyli skutków których odwrócenie jest trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Podkreślić należy, że do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczającym jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności.

W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej (decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności nieruchomości). Wykonanie takiej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w sytuacji uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja komunalizacyjna pozostaje w mocy, a w międzyczasie nastąpiła zmiana stanu prawnego nieruchomości (np. nieruchomość została sprzedana innej osobie). Problematyczna w takim wypadku staje się kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji komunalizacyjnej. Jak słusznie zauważył Sąd I Instancji, w przypadku sprzedaży nieruchomości osobom trzecim działającym w dobrej wierze, odwrócenie powstałych skutków cywilnoprawnych będzie bardzo utrudnione, jeżeli w ogóle okaże się możliwe. Istnieje więc w niniejszej sprawie ryzyko zaistnienia skutków, których odwrócenie będzie znacznie utrudnione. Na takie stanowisko nie ma wpływu, podnoszona w zażaleniu kwestia, dotycząca wpisu w księdze wieczystej jako właściciela żalącej się spółki. Zatem uznać należy, że Sąd I instancji, zasadnie dostrzegł istnienie w sprawie okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., pozwalających na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.