I OSK 420/15 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - OpenLEX

I OSK 420/15 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1653938

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2015 r. I OSK 420/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1372/14 o odrzuceniu skargi M. O. na stanowisko Rady Miejskiej w Blachowni z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...) w przedmiocie zgody na wydzierżawienie na czas określony w trybie bezprzetargowym lokalu użytkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1372/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. O. na stanowisko Rady Miejskiej w Blachowni z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...) w przedmiocie zgody na wydzierżawienie na czas określony w trybie bezprzetargowym lokalu użytkowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła do Rady Miejskiej w Blachowni w dniu 10 czerwca 2014 r. wniosek, w którym domagała się uchylenia uchwały nr 71/XII/2011 z dnia 14 września 2011 r., wyrażającej zgodę na wynajęcie lokalu w Ł. przy ulicy (...) na czas nieoznaczony w trybie przetargowym. Ponadto domagała się równego traktowania podmiotów gospodarczych prowadzących niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej na terenie gminy Blachownia i tym samym o wyrażenie zgody na wydzierżawienie na okres 20 lat w trybie bezprzetargowym rzeczonego lokalu.

Zaskarżonym stanowiskiem z dnia (...) lipca 2014 r. Rada Miejska w Blachowni stwierdziła, że nie widzi podstaw do uchylenia powyższej uchwały oraz do wydzierżawienia lokalu na okres 20 lat. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie spełniła wymogu określonego w art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., 594 z późn. zm.), ponieważ skargę na uchwałę nr 71/XII/2011 złożyła po upływie terminu i została ona odrzucona. Dodatkowo powyższa uchwała nie zawiera obowiązku zawarcia kolejnej umowy z dotychczasowym najemcą lub dzierżawcą, a także o tym, że nie ma możliwości przedłużania umów nieistniejących. Organ ponadto stwierdził, że skarżąca jest traktowana na równi z innymi podmiotami, ponieważ ma prawo przystąpić do przetargu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę stwierdził, że przedmiot skargi wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego, zakreślonego w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Jakkolwiek przepis ten istotnie dopuszcza wniesienie skargi na czynność organu administracji publicznej, to jednocześnie precyzuje, że musi być to czynność dotycząca uprawnień lub obowiązków strony skarżącej, wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a czynnością, która takiego uprawnienia lub obowiązku dotyczy.

Sąd I instancji podkreślił, że w zaskarżonym akcie Rada Miejska w Blachowni poinformowała skarżącą, iż nie ma podstaw, aby wydzierżawić jej sporny lokal, ponieważ zadecydowała już o jego przeznaczeniu podejmując uchwałę nr 71/XII/2011 z dnia 14 września 2011 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przedmiotowe stanowisko nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto ww. akt nie jest innym niż decyzja, czy postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Kwestia wynajęcia spornego lokalu została rozstrzygnięta na podstawie uchwały z dnia 14 września 2011 r., a organ zaskarżonym stanowiskiem jedynie informuje o tym fakcie skarżącą.

Jeśli chodzi natomiast o część zaskarżonego aktu, który odnosi się do kwestii uchylenia uchwały Rady Miejskiej w Blachowni nr 71/XII/2011 z dnia 14 września 2011 r. to Sąd podkreślił, że organ prawidłowo poinformował stronę o tym, iż powyższa uchwała została już zaskarżona do sądu, a skarga została odrzucona z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Dlatego też kolejna skarga wniesiona na ten akt również podlegałaby odrzuceniu z uwagi na wyczerpanie środków odwoławczych.

Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła M. O., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1)

przepisu postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie, iż przedmiot skargi wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego;

2)

przepisu prawa materialnego, tj. art. 101 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, iż fakt odrzucenia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Blachowni nr 71/XII/2011 z dnia 14 września 2011 r. stanowi przeszkodę formalną w rozpoznaniu sprawy.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, ponieważ jej zarzuty nie zawierały usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że to skarżący samodzielnie wyznacza granice danej sprawy w zależności od tego, co uczyni przedmiotem zaskarżenia. Takie określenie będzie dla sądu administracyjnego wiążące.

Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza zatem, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to natomiast, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W rozpoznawanej sprawie zarówno tytuł skargi ("Skarga na stanowisko nr (...) Rady Miejskiej w Blachowni"), jak i jej treść wskazuje na to, że przedmiotem skargi M. O. było stanowisko organu z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...) będące odpowiedzią na wniosek strony o uchylenie uchwały z dnia 14 września 2011 r., tj. w istocie na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga nie pozostawia żadnych wątpliwości, jeżeli chodzi o jej granice. W rozpoznawanym przypadku ocena wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna zatem ograniczyć się do zbadania czy zaskarżone "stanowisko" Rady Miejskiej w Blachowni podlegało kognicji sądów administracyjnych. W związku z powyższym za zbędną uznać należy argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odnoszącą się do wcześniejszego zaskarżenia uchwały z dnia 14 września 2011 r. Tym samym również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest chybiony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym określa warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby można było mówić o skutecznym wniesieniu skargi na uchwałę organu gminy. Jednym z nich jest uprzednie wezwanie właściwego organu, który wydał zaskarżony akt do usunięcia naruszenia prawa. Celem wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest m.in. uniknięcie postępowania przed sądem administracyjnym, czyli chodzi o usunięcie naruszenia prawa, o którym jednostka wywodzi, bez wdawania się w spór przed sądem administracyjnym. Jednakże przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie uchwała z zakresu administracji publicznej naruszająca interes prawny wnoszącego, a odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy ewentualnemu wyeliminowaniu naruszenia prawa, którego dopuszczono się ewentualną odrębną, wcześniejszą czynnością w sprawie z zakresu działalności administracji publicznej, to zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie może podlegać stanowisko w sprawie informujące o braku podstaw do uchylenia uchwały.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.