Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2979061

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 7 maja 2020 r.
I OSK 4098/18
Ustalanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski.

Sędziowie NSA: Marian Wolanin, del. Jacek Hyla (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 199/18 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) stycznia 2018 r., nr (...) w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 199/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu (...) września 2017 r. M. P. (będąca przedstawicielką ustawową osoby uprawnionej) złożyła wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Decyzją z dnia (...) listopada 2017 r. Prezydent W. odmówił M. P. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2017/2018.

Z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało, że w 2016 r. w rodzinie skarżącej osiągnięto dochód w kwocie rocznej (...) zł, podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych oraz dochód niepodlegający opodatkowaniu w kwocie rocznej (...) zł z tytułu zwrotu ulgi na dzieci. W okresie świadczeniowym 2017/2018 rodzina skarżącej składała się z dwóch osób, tj. skarżącej i osoby uprawnionej. W związku z tym organ wyliczył miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości (...) zł ((...) zł + (...) zł/12 miesięcy = (...) zł/ 2 osoby = (...) zł), co przekraczało ustawowe kryterium dochodowe wynoszące (...) zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r. po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w świetle przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.p.o.u.a." wyprowadzenie się z domu starszej córki M. P. po roku bazowym, tj. w sierpniu 2017 r. powoduje, że córka ta nie może być wliczana do składu rodziny przy ustalaniu uprawnienia do świadczeń na okres 2017/2018. Zdaniem organu odwoławczego, oceniając spełnienie warunku w postaci kryterium dochodowego przez osobę ubiegającą się o świadczenia na okres 2017/2018, należało uwzględnić dochód osiągnięty w 2016 r., zaktualizowany zgodnie z przepisami o utracie lub uzyskaniu dochodu (art. 9 ust. 3, 4 i 4a oraz art. 2 pkt 17 i 18 u.p.o.u.a.) oraz aktualny na dzień rozpatrywania wniosku skład rodziny (art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a.). Wyliczony w ten sposób miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekraczał ustawowe kryterium dochodowe.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.

Zdaniem strony, na dzień złożenia przez nią wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2017/2018 skład jej rodziny był już dwuosobowy, ponieważ w sierpniu 2017 r. jej starsza córka wyprowadziła się. Niezasadnym było więc wyliczenie przez organ odwoławczy miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej na okres 2017/2018 na podstawie dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2016 r. i składu osobowego jej rodziny z roku 2017; w dochodzie za 2016 r. uwzględniono ulgę podatkową na starszą córkę, którą to ulgę skarżąca utraciła z datą wyprowadzenia się córki M.

Skarżąca w kolejnym piśmie precyzującym zarzuty skargi zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie spełniła przesłanek do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż przekroczony został próg finansowy, tj. dochód na osobę przekroczył w rodzinie skarżącej (...) zł, w związku z czym organ odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego;

b) art. 9 ust. 4 u.p.o.u.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dochód uzyskiwany w roku bazowym jest wyłącznie właściwym, podczas gdy organ winien zaliczyć do podstawy dochodu rodzinnego wyłącznie taki dochód, który jest również uzyskiwany w okresie, na który ustalone jest prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a zatem dochodu regularnego i mającego rzeczywisty wpływ na możliwość przyznania prawa do świadczeń;

c) art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 lit. c tiret 29 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.ś.r.", w zw. z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że ulga prorodzinna przyznana w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczenia wpływa na dochód stanowiący podstawę obliczenia dochodu rodziny, podczas gdy w związku ze zmianą liczby dzieci, skarżącej nie będzie przysługiwała ulga prorodzinna, a zatem do dochodu nie powinna zostać zaliczona kwota (...) zł, a tym samym dochód na osobę winien wynosić (...) zł;

2) przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. nieustalenie, czy skarżącej przysługuje to prawo i czy skarżąca skorzysta z prawa do ulgi rodzinnej w okresie świadczenia;

b) art. 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników do władzy publicznej, poprzez niepoinformowanie strony, że ulga prorodzinna wlicza się do dochodu, a brak jej uwzględnienia odpowiednio wpływa na zmniejszenie dochodu rodziny skarżącej;

c) art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w celu ustalenia, czy skarżąca w 2017 r. skorzystała z prawa do ulgi na dzieci, a tym samym nieustaleniu rzeczywistego dochodu w okresie świadczeniowym;

d) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo niewyjaśnienia prawidłowej wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd podkreślił, że niesporne w sprawie pozostaje, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu (...) września 2017 r., tj. na okres świadczeniowy od (...) października 2017 r. do (...) września 2018 r., a zatem rokiem poprzedzającym okres świadczeniowy był 2016 r. (rok bazowy). Spornym w sprawie było natomiast, czy okoliczność wyprowadzenia się ze wspólnego gospodarstwa domowego starszej córki skarżącej po roku bazowym (w sierpniu 2017 r.), miała wpływ na ustalenie przez organ wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej na okres świadczeniowy 2017/2018.

Prawo do świadczeń ustala się, zgodnie z powołanymi przepisami w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Sąd zwrócił uwagę, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego, podobnie jak świadczenia rodzinne, są formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach. Sąd wyjaśnił, że ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także na liczbę osób w rodzinie. Ustalenie dochodu rodziny wymaga również zdefiniowania pojęcia "członka rodziny". Zarówno przepisy u.p.o.u.a., jak i u.ś.r., nie definiują tego pojęcia. Przepis art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a. zawiera natomiast legalną definicję "rodziny". Ustawodawca uwzględnia w tej definicji status prawny, nie zaś faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. W sprawie okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż z akt sprawy (i z treści skargi) wynika, że zmniejszenie składu rodziny skarżącej nie nastąpiło w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (2016), lecz istniało w trakcie okresu świadczeniowego od sierpnia 2017 r.

Regulacje zawarte zarówno w przepisach u.p.o.u.a., jak i w u.ś.r., rozróżniają sytuację, w której następuje zmiana składu rodziny, od sytuacji, w której następuje uzyskanie/utrata dochodu przez członka rodziny. Czym innym jest zmiana składu rodziny, a czym innym uzyskanie/utrata dochodu przez członka rodziny. Sama zmiana składu osobowego rodziny (art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a.), która nastąpiła po okresie poprzedzającym okres świadczeniowy, nie jest i nie może być utożsamiana z uzyskaniem/utratą dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 17 i 18 u.p.o.u.a., który zawiera definicję legalną pojęcia "uzyskania/utraty dochodu".

Prawidłowe było ustalenie wysokości dochodu rodziny skarżącej. Organ wziął bowiem pod uwagę wszystkie elementy składowe dochodu uzyskiwanego przez skarżącą w 2016 r., co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżąca w 2017 r. skorzystała z prawa do ulgi na dzieci, a tym samym nieustalenie rzeczywistego dochodu w okresie świadczeniowym. Dla przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres 2017/2018 ustalenie dochodu skarżącej w 2017 r. nie miało bowiem żadnego znaczenia.

Strona skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

1) art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, albowiem przekroczony został próg finansowy, to jest dochód na osobę przekroczył w rodzinie skarżącej (...) zł, a w konsekwencji organ odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy skarżąca nie przekroczyła tego dochodu i przysługiwało jej prawo do świadczenia;

2) art. 9 ust. 4 u.p.o.u.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dochód uzyskiwany w roku bazowym jest wyłącznie właściwym, podczas gdy organ winien zaliczyć do podstawy dochodu rodzinnego wyłącznie taki dochód, który jest również uzyskiwany w okresie, na który ustalone jest prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a zatem dochodu regularnego i mającego rzeczywisty wpływ na możliwość przyznania prawa do świadczeń;

3) art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a., w zw. z art. 3 lit. c tiret 29 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 27f ust. 8-10 ustawy o podatku od osób fizycznych poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że ulga prorodzinna przyznana w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczenia wpływa na dochód stanowiący podstawę obliczenie dochodu rodziny, podczas gdy w związku ze zmianą liczby dzieci skarżącej - nie będzie przysługiwała ulga prorodzinna, a zatem do dochodu nie powinna zostać zaliczona kwota (...) zł, a tym samym dochód na osobę winien wynieść (...) zł;

II. przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 173 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez stwierdzenie braku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mającego wpływ na wydanie decyzji i w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegającego na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, to jest nieustalenia czy skarżącej przysługuje prawo do ulgi i czy skarżąca skorzysta z prawa do ulgi rodzinnej w okresie świadczenia;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. poprzez stwierdzenie braku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mającego wpływ na wydanie decyzji i w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegającego na prowadzeniu postępowania wbrew zasadzie nakazującej organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej, albowiem organ nie poinformował, że ulga prorodzinna wlicza się do dochodu, a tymczasem brak jej uwzględnienia odpowiednio wpływa na zmniejszenie dochodu rodziny skarżącej i w takim wypadku skarżąca podjęłaby środki w celu zwrotu pobranej ulgi, której wysokość jest znacznie niższa aniżeli środki z funduszu alimentacyjnego czy programu 500+,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez stwierdzenie braku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mającego wpływ na wydanie decyzji i w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegającego na niezastosowaniu i nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ II instancji w celu ustalenia czy skarżąca w 2017 r. skorzystała z prawa do ulgi na dzieci, w tym nieustaleniu rzeczywistego dochodu w okresie świadczeniowym;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie braku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mającego wpływ na wydanie decyzji i w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegającego na nieuchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo niewyjaśnienia prawidłowej wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą.

Strona skarżąca, na zasadzie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a., wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.")Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.ps.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Istota zarzutów na których opiera się skarga kasacyjna sprowadza się do twierdzenia, że dochód rodziny skarżącej, będący podstawą dla oceny, czy spełnia ona kryterium dochodowe od którego zależne jest przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2017/2018 powinien uwzględniać sytuację dochodową skarżącej w roku złożenia wniosku, czyli w roku 2017.

Odniesienie się do tych zarzutów wymaga przywołania ustawowych regulacji dotyczących kryterium dochodowego, decydującego o tym, czy świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest stronie należne.

Przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, w brzmieniu obowiązującym w dacie składania przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia, stanowił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty (...) zł.

Przepis art. 2 pkt 4 i 5 ustawy odsyła do definicji dochodu oraz dochodu rodziny zawartych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.).

Przepis art. 3 pkt 1 lit. c tiret 29 ustawy o świadczeniach rodzinnych zalicza do dochodu kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dochód rodziny w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych to suma dochodów członków rodziny.

Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 2 pkt 5a ustawy, pod pojęciem dochodu członka rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4b (zawierających regulacje dotyczące dochodu utraconego i uzyskanego).

Skoro pojęcie dochodu członka rodziny odnosi się do dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, to w niniejszej sprawie słusznie przyjęto, że dla potrzeb ustalenia świadczenia na okres świadczeniowy 2017/2018 znaczenie ma wyłącznie dochód uzyskany przez członków rodziny skarżącej w 2016 r.

Zdaniem skarżącej dochód przyjęty jako podstawa ustalenia, czy spełnia ona kryterium dochodowe powinien zostać skorygowany poprzez umniejszenie go o kwotę otrzymaną w 2016 r. na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wobec tego, że w 2017 r. takiej kwoty już nie otrzyma z uwagi na opuszczenie gospodarstwa domowego przez córkę skarżącej.

Możliwość skorygowania dochodu rodziny o dochód utracony przewidują przepisy art. 9 ust. 3 ustawy w związku z art. 2 pkt 23 ustawy, który zawiera ustawową definicję dochodu utraconego. Zgodnie z tym przepisem pojęcie "utrata dochodu" - oznacza utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) (uchylona),

f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460 i 819),

g) (uchylona),

h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;

j) utratą świadczenia rodzicielskiego,

k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

l) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Powyższa lista nie obejmuje sytuacji utraty prawa do otrzymania w danym roku kwoty na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przywołane wyżej wyliczenie rodzajów dochodów, które należy uznawać za dochód utracony ma charakter wyczerpujący. Regulacja ta nie posługuje się w odniesieniu do nich sformułowaniem "w szczególności", które mogłoby wskazywać na potencjalną możliwość poszerzenia określonego w nim katalogu.

Zatem obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości uwzględnienia przy ustalaniu kryterium dochodowego, będącego podstawą przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego faktu utraty prawa do otrzymania w roku następującym po roku bazowym - kwoty na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego należy w tej sytuacji uznać za nieuzasadnione.

Pozbawione usprawiedliwionych podstaw są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wobec przedstawionej powyżej wykładni przepisów prawa materialnego, ustalenie, czy skarżąca skorzystała z uzyskania kwoty na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w roku 2017 nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla ustalenia czy skarżąca spełnia kryterium dochodowe znaczenie mógł mieć bowiem jedynie jej dochód uzyskany w 2016 r. korygowany przez dochód utracony lub uzyskany w roku kolejnym w znaczeniu ściśle określonym powołanymi wyżej przepisami prawa.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 i 9 k.p.a., które stanowią zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania, co w konsekwencji czyniłoby z organu pełnomocnika strony. Jeśli strona wykazała uzyskanie określonego dochodu w roku bazowym, co skutkowało ocena, że nie spełniła kryterium dochodowego, to udzielanie stronie porady, by wyzbyła się części osiągniętych dochodów (niezależnie od prawnej możliwości takiego wyzbycia się) stanowczo przekracza uprawnienia i obowiązki organów administracji wynikające z art. 8 i 9 k.p.a.

Trafna była zatem ocena sądu I instancji co do tego, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.