I OSK 3161/18, Obowiązek powiązania naruszenia przepisu blankietowego z naruszonym przepisem prawa. - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3034397

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r. I OSK 3161/18 Obowiązek powiązania naruszenia przepisu blankietowego z naruszonym przepisem prawa.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.).

Sędziowie NSA: Monika Nowicka, del. Jacek Hyla.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 134/18 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia (...) listopada 2017 r., nr (...) w przedmiocie uchylenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z 22 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 134/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyniku rozpoznania skargi K. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z (...) listopada 2017 r., nr (...), i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Lutomiersk z (...) października 2017 r., nr (...), w przedmiocie uchylenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z (...) października 2016 r., nr (...) Wójt Gminy Lutomiersk (dalej także jako Wójt) przyznał K. S. (dalej także jako skarżąca) świadczenie w formie:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko C. K. w wysokości 124,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2016 r. do 31 maja 2017 r.;

2. zasiłku rodzinnego na dziecko Z. S. w wysokości 124,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r.;

3. zasiłku rodzinnego na dziecko C. K. w wysokości 135,00 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2017 r. do 31 października 2017 r.;

4. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018 na dziecko C. K. w wysokości 100,00 zł jednorazowo;

5. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018 na dziecko Z. S. w wysokości 100,00 zł jednorazowo;

6. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła przyznany na dziecko C. K. w kwocie 69,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2016 r. do 30 czerwca 2017 r.;

7. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła przyznany na dziecko C. K. w kwocie 69,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2017 r. do 31 października 2017 r.

Decyzją z (...) października 2017 r. Wójt uchylił ww. decyzję od 1 stycznia 2017 r. z powodu poprawy warunków finansowych skarżącej.

Decyzją z (...) listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 3 pkt 2, pkt 2a, pkt 24 lit. c), art. 5, art. 6, art. 8, art. 24 ust. 7, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, dalej jako "u.ś.r."), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Lutomiersk z (...) października 2017 r.

W uzasadnieniu przytoczyło treść art. 32 ust. 1 u.ś.r. i wyjaśniło, że przepis ten daje organowi właściwemu do prowadzenia postępowania administracyjnego możliwość dokonania korekty ostatecznych decyzji administracyjnych w przypadkach, gdy już po uprawomocnieniu decyzji ulegnie zmianie sytuacja rodzinna, a zmiana ta ma wpływ na ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż gdy nie upłynął okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, istnieje podstawa do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenia, ponieważ zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie, ma charakter konstytutywny, wpływający na dotychczasowy zakres przyznanego świadczenia i może wywrzeć skutki prawne wyłącznie na przyszłość.

Dalej organ, w oparciu o przytoczone na wstępie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyjaśnił zasady przyznawania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami i wskazał, że 12 września 2017 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło zaświadczenie z firmy E. Sp. z o.o. o podjęciu zatrudnienia przez B. S. od 24 listopada 2016 r. oraz informujące o wysokości dochodu netto 1800,00 zł za miesiąc grudzień 2016 r., który daje podstawę do zastosowania instytucji uzyskania dochodu. Po ponownej analizie wniosku i dołączonych do niego dokumentów ustalono, że miesięczny dochód netto na jednego członka rodziny wynosi 1026,01 zł i przekracza próg dochodowy 674,00 zł.

Kolegium stwierdziło, że kwota zasiłku rodzinnego jest niższa od kwoty, o którą został przekroczony dochód, zatem nie została spełniona przesłanka art. 5 ust. 3a u.ś.r. Natomiast w świetle art. 24 ust. 7 u.ś.r. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dzieci C. K. i Z. S. nie przysługuje K. S. od 1 stycznia 2017 r.

Zdaniem organu odwoławczego nie można uznać zawieszenia działalności gospodarczej przez męża skarżącej za dochód utracony w roku 2015, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. f u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu, spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 819). Natomiast zgodnie z treścią ww. przepisu przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła skarżąca. Jej zdaniem Kolegium naruszyło art. 3 ust. 1 u.ś.r. i nie uwzględniło przy ustalaniu dochodu jej męża B. S. kwoty alimentów płaconych przez niego na rzecz jego dzieci z pierwszego małżeństwa. W konsekwencji dochód w przeliczeniu na osobę został zawyżony i przekroczona została graniczna kwota uprawniająca do uzyskania zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952), dalej u.ś.r., i przytoczył treść art. 32 ust. 1 tej ustawy. Przyznane K. S. decyzją z 18 października 2016 r. świadczenia (zasiłek rodzinny wraz z dodatkami) obejmowały okres świadczeniowy od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r. Okres, na który przyznano świadczenie w dacie rozstrzygania przez organ o jej zmianie nie upłynął, co upoważniało do zastosowania przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże nie stanowiło uzasadnienia dla określenia tego okresu z mocą wsteczną. Zdaniem Sądu pierwszej instancji uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną. Pogląd ten jest dominujący w orzecznictwie i uzasadniony obowiązującą w prawie polskim zasadą lex retro non agit. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych umożliwia zmianę sytuacji prawnej strony, określonej wcześniej inną decyzją, ale jedynie ze skutkiem teraźniejszym (ex nunc). Natomiast w rozpoznawanej sprawie organy orzekły o zmianie okresu, na jaki skarżącej przyznany został zasiłek rodzinny wraz dodatkami z mocą wsteczną, co stanowi naruszenie przepisu art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy i samo w sobie skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Zdaniem tego Sądu uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie zawierają wskazania ani przesłanki warunkującej zastosowanie art. 32 ust. 1 u.ś.r., ani też prawidłowego wyliczenia dochodu rodziny skarżącej z uwzględnieniem dochodu uzyskanego po okresie zasiłkowym. Zarówno Kolegium, jak i Wójt odwołali się do "poprawy warunków finansowych", wskazując na uzyskanie dochodu przez męża skarżącej od 1 stycznia 2017 r., od kiedy też nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego upoważniającego do przyznania świadczenia. Sąd ten wskazał, że żaden z organów nie wyliczył owego dochodu w sposób, który pozwalałby na jego weryfikację. Żaden też nie przeanalizował treści art. 3 pkt 24 u.ś.r. w zw. z art. 5 ust. 4b u.ś.r.

Sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem organów, że dochód męża skarżącej uzyskany w tytułu zatrudnienia w Spółce E. na podstawie umowy o pracę jest dochodem uzyskanym w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. c u.ś.r., jednakże żadna z przesłanek z art. 5 ust. 4b u.ś.r. nie została w sposób prawidłowy w sprawie przeanalizowana. Wskazany przepis stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ustala się powiększając go o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Jak natomiast wynika ze świadectwa pracy B. S., z dniem 31 maja 2017 r. przestał on już być pracownikiem E. sp. z o.o., podejmując od 1 czerwca 2017 r. pracę u innego pracodawcy. Istotne jest także, kiedy nastąpiło uzyskanie dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24. Żadnego z tych zagadnień organy nie próbowały analizować. Nie można zatem ocenić poprawności ich rozumowania również w tym zakresie.

Zdaniem tego Sądu wskazane braki nie pozwalają na odniesienie się do zarzutów skargi, dotyczących nieodliczenia alimentów świadczonych przez męża skarżącej na rzecz małoletnich dzieci, bowiem, organy nie przedstawiły prawidłowej kalkulacji dochodu rodziny, uniemożliwiając prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji w tym zakresie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w części określonej w pkt 1. Domagało się uchylenia zaskarżonego wyroku w ww. części i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia tego orzeczenia w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniosło o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekło się prawa do przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło: pkt 1. naruszenie prawa materialnego, to jest:

a) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem osoba która wykonuje bezzwłocznie obowiązek ustawowy co do informowania o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych jest w gorszej sytuacji od osoby, która takiego obowiązku nie realizuje;

b) art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.) przez rażąco błędną wykładnię, bowiem nie ma podstaw do kategorycznego twierdzenia, że decyzja wydawana w oparciu o tę normę ma charakter konstytutywny, gdyż ma charakter mieszany i nie ma przeszkód do zmiany (uchylenia) uprzednio wydanej decyzji od chwili zdarzenia, a więc ze skutkiem ex tunc, zwłaszcza, że nawet konstytutywny charakter nie wyklucza automatycznie takiej możliwości, zwłaszcza, że ustawodawca jasno określił, jakie są przesłanki zmiany (uchylenia) decyzji i nałożył w tym przypadku na organ administracji obowiązek zmiany decyzji (uchylenia decyzji), gdy dana przesłanka się ziściła, a nie zaś w terminie późniejszym;

c) art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię dopuszczającą pominięcie obowiązku ustawowego i skutków z nim związanych, bowiem osoba nie realizująca obowiązku ustawowego jest w lepszej sytuacji od osoby, która taki obowiązek realizuje;

d) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię dopuszczającą możliwość posiadania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, gdy ustawowe kryterium dochodowe zostało przekroczone;

pkt. 2 naruszenie przepisów postępowania, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie normy prawa materialnego i nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej i decyzji ją poprzedzającej;

b) art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej w zakresie własnych rozważań, schematyzm uzasadnienia, brak wskazań, co do dalszego postępowania, które to sprowadzają się do ogólników, brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm postępowania w jakiekolwiek postaci, gdyż materiał dowodowy jest pełny i dokonano pełnej jego oceny, a fakt, iż w decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej nie ma wyliczenia matematycznego dochodu, nie stanowi istotnego uchybienia.

W uzasadnieniu Kolegium rozwinęło powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie opiera się na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co ma miejsce w okolicznościach faktycznych sprawy, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść bowiem dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. W sytuacji jednak, gdy skuteczność zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego determinuje zakres wyjaśnienia sprawy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy ocenić zasadność zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952), dalej u.ś.r. Normy powołanego aktu prawnego określają warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, to jest zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, przesłanki normatywne równoznaczne z nieprzysługiwaniem przedmiotowego świadczenia, jak i wskazują dolegliwości, których zaistnienie upoważnia organ do zmiany lub uchylenia, bez zgody strony, ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych. Tej ostatniej sytuacji dotyczy przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi o nadzwyczajnym trybie umożliwiającym zmianę lub uchylenie decyzji administracyjnej. Niewątpliwie stanowi on wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, dlatego powinien być stosowany w ściśle określonych w nim sytuacjach. W oparciu zatem o wskazany przepis prawa można zmienić lub uchylić decyzję dotychczasową w sytuacjach, gdy: uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Wskazany przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. zawiera katalog przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń uważa się za nienależnie pobrane (art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.).

W świetle utrwalonego już w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych, na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, wzruszenie decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 dokonuje się poprzez wydanie decyzji konstytutywnej. Decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 1280/12, wyrok NSA z 27 września 2017 r., sygn. I OSK 196/16, dostępne w CBOIS: https://nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela. Odrębną natomiast kwestią, która nie była rozstrzygana w przedmiotowej sprawie, jest zwrot nienależnie pobranego świadczenia, co do którego to zwrotu organ wydaje odrębną decyzję, po stwierdzeniu, że zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 30 ust. 2 u.ś.r. W tej sytuacji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 u.ś.r. uznać należy za nietrafny. Nie mogły też w tej sytuacji odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia art. 25 ust. 1 u.ś.r. i art. 5 ust. 1 u.ś.r., jak również art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania zauważyć należy, że nie wszystkie spośród tych zarzutów zostały sformułowane prawidłowo. Podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. czy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należy w pierwszym przypadku powiązać go z właściwymi przepisami prawa materialnego, które w ocenie skarżącego kasacyjnie zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone, w drugim zaś przypadku - wskazać przepisy postępowania, które zostały w sprawie naruszone oraz, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane bowiem wyżej przepisy są przepisami wynikowymi.

W wyroku z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 82/17 (LEX nr 2621968) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Sam zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. bez wskazania konkretnie do jakiego naruszenia prawa materialnego doszło, nie może być podstawą wniesienia prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., jest bowiem przepisem o charakterze wynikowym, jako że określa sposób rozstrzygnięcia sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organy administracji publicznej prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis ten mógłby więc zostać naruszony wtedy, gdyby wojewódzki sąd administracyjny go zastosował mimo niestwierdzenia naruszenia prawa materialnego, albo go nie zastosował mimo stwierdzenia, że prawo materialne zostało naruszone i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.".

W wyroku zaś z 14 sierpnia 2018 r., sygn. II FSK 2279/16 (LEX nr 2536461) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. stanowi tzw. przepis wynikowy, który nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, wszak błąd w postaci uchylenia zaskarżonego aktu albo oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Stawiając zarzut naruszenia tego przepisu należy zatem wskazać, jakie przepisy postępowania lub prawa materialnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej, którego działanie zaskarżono.".

Podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisów prawa skarżący kasacyjnie nie powiązał ich z żadnymi przepisami prawa materialnego, ani z przepisami postępowania, w związku z czym nie była możliwa prawidłowa kontrola owego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną albowiem Sąd ten nie jest uprawniony od samodzielnej interpretacji czy uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., to w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia pierwszego z powołanych przepisów może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że wyrok ten zawiera wszystkie wymagane elementy. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego stwierdził, że w sprawie doszło, w jego ocenie, do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Wbrew też zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji zawarł w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania oraz przedstawił własną ocenę prawną sprawy. Wskazania te wynikają też z oceny przedstawionego przez ten Sąd stanu faktycznego sprawy, który był podstawą rozstrzygania przez organy administracji, a który w ocenie tego Sądu został nieprawidłowo ustalony, co Sąd ten wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd ten wykazał też, że stwierdzone uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro zatem skarga kasacyjna okazała się niezasadna, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.