I OSK 3000/18, Wznowienie znaków granicznych. - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2764586

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2019 r. I OSK 3000/18 Wznowienie znaków granicznych.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin.

Sędziowie NSA: Małgorzata Borowiec, del. Grzegorz Jankowski (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. i P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Po 1018/17 w sprawie ze skargi B. K. i P. K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1018/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. K. i P. K.na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia (...) sierpnia 2017 r., nr (...) w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta (...) wszczął (...) lipca 2016 r. z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym działkę ew. nr (...), położoną w obr. ew. (...) gm. (...), stanowiącą własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "(...)" w (...). Postępowaniem objęto również działki sąsiednie w zakresie granic wspólnych z działką (...), tj. dz. (...) stanowiącą własność B. K. i P.K., nr (...) stanowiącą własność M. P. oraz nr (...),(...) i (...) będących własnością gminy Siedlec.

Następnie decyzją z dnia (...) września 2016 r. orzekł o aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr (...) położonej w obr. (...) poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic ww. działki i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 przez geodetów J. J. i J. S.

Na skutek uchylenia ww. rozstrzygnięcia przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Starosta (...) po powtórnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia (...) czerwca 2017 r. ponownie orzekł o aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr (...) położonej w obr. (...), poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu jej granic i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 2015 przez geodetów J. J. i J. S.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżących od powyższej decyzji (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia (...) sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że działka o numerze ew. (...) w obr. (...) powstała w 1976 r. poprzez podział działki nr (...) na dwie części o nr (...) i (...). Równocześnie dokonano podziału działki sąsiedniej nr (...) na części o numerach (...) i (...), natomiast działki o nr (...) i (...) tworzyły drogę dojazdową. Położenie punktów granicznych działek, w tym działki nr (...) nie zostało jednoznacznie określone w państwowym układzie odniesień przestrzennych, ani żadnym innym układzie współrzędnych, który można by jednoznacznie odtworzyć.

W oparciu o zgłoszenie w dniu (...) marca 2011 r. prac geodezyjnych, geodeta J. J. osadził znaki graniczne w miejscach, w których wcześniej żadne znaki graniczne się nie znajdowały. Granice działki nr (...) ujawniono na mapie ewidencyjnej w sposób wynikający z dokumentacji sporządzonej przez J. J. w sposób istotnie odmienny od dotychczasowego. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, geodeta J. J., osadzając znaki graniczne w punktach wcześniej nieoznaczonych znakami granicznymi na podstawie dokumentów niepozwalających na jednoznaczne określenie położenia punktów granicznych, naruszył przepis art. 39 ust. 1 ustawy, a rozstrzygnięcie Starosty dyskwalifikujące dokumentację sporządzoną przez tego geodetę jako podstawę do wprowadzenia zmian w przebiegu granic działki nr (...) jest prawidłowe.

Jednocześnie organ podkreślił, że o prawidłowości rzeczonej opinii nie może przesądzać opinia sporządzona na zlecenie sądu przez biegłego J. M., który nie ustalił właściwego położenia działki nr (...), a jedynie odszukał znaki graniczne osadzone rok wcześniej przez geodetę J. J., przyjmując bezkrytycznie, że prawidłowo określają one przebieg granic działki nr (...).

Za prawidłowe organ uznał także rozstrzygnięcie Starosty w zakresie wyeliminowania z ewidencji gruntów i budynków danych wynikających z pracy geodezyjnej wykonanej w 2015 r. przez geodetę J. S.

Powyższą decyzję B. K. i P. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (zwanej dalej "ustawą"), przez dokonanie błędnej aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr (...) położonej w obrębie wsi (...), gm. (...) poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic działki nr (...) i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 przez geodetów J. J. oraz J. S.,

- przepisów postępowania przez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności opinii biegłego sądowego z dziedziny geodezji J. M. z dnia (...) kwietnia 2012 r. i (...) sierpnia 2012 r. złożonych do akt prawomocnie zakończonej sprawy (...) przez Sąd Rejonowy w (...).

W oparciu o powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (...) Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w (...).

Podanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu, podzielając w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wynikające z prawidłowo przeprowadzonego w tym zakresie postępowania dowodowego, oddalił skargę.

W ocenie Sądu organy administracji I i II instancji wyczerpująco wyjaśniły, że działka nr (...) przed 2011 r. miała granice, które nie były oznaczone trwale znakami granicznymi. Geodeci J. J. i J. S. wykonali prace w trybie przewidzianym dla wznowienia znaków granicznych, jednakże w istocie J. J. osadził nowe znaki graniczne w gruncie i dokonał pomiaru ich położenia.

J. S. wskazał inny przebieg granic, natomiast znaków granicznych nie osadził na skutek braku akceptacji wskazanego położenia punktów granicznych przez strony, co wynika ze sporządzonego przez niego protokołu. Znaki graniczne zostały de facto ustalone z naruszeniem przepisów, a nie wznowione, następnie pomierzone, a ich położenie wprowadzono do ewidencji gruntów.

W świetle § 28 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) dalej "rozporządzenie" niedopuszczalne było wykazywanie na mapie ewidencyjnej różnych wersji przebiegu granic działki (...) sporządzonych przez obu geodetów oparciu o przedłożone operaty z 2011 r. i 2015 r. Granice działek winny być zobrazowane graficznie w oparciu o punkty graniczne z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich - punktów trwale stabilizowanych w terenie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

W tak ukształtowanym stanie faktycznym oraz przy zastosowaniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organy obu instancji prawidłowo na podstawie art. 24 ust. 2b ww. ustawy w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w trybie aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dokonały czynności mających na celu wyeliminowanie błędnych danych i przywrócenie treści mapy ewidencyjnej wg jej stanu obowiązującego przed wprowadzeniem do części geometrycznej danych wynikających z wadliwie dokonanych i przyjętych operatów technicznych.

Od opisanego wyroku B. K. i P. K. wnieśli skargę kasacyjną, w której zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną wykładnię § 28 i 45 ust. 1 rozporządzenia poprzez wyeliminowanie z części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr (...) położonej w obr. (...), gm. (...) prawidłowego operatu geodety uprawnionego J. J. z (...) maja 2011 r. nr (...), którego prawidłowość została potwierdzona opinią biegłego sądowego z dziedziny geodezji i kartografii J. M. z dnia (...) kwietnia 2012 r. i (...) sierpnia 2012 r.

Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji organu I i II instancji i aktualizację części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr (...) położonej w obr. (...), poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic ww. działki wynikających z operatu technicznego geodety J. S. wykonanego w 2015 r. przy jednoczesnym pozostawieniu danych dotyczących przebiegu granic tej działki wynikających z operatu technicznego geodety J. J. wykonanego w 2011 r. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 28 i 45 ust. 1 rozporządzenia i w jej wyniku wyeliminowanie z części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr (...), położonej w obrębie (...), gm. (...) prawidłowego operatu geodety uprawnionego J. J.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu skargi kasacyjnej.

Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), zaś przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazane konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone.

Skarga kasacyjna powołuje się na zarzut błędnej wykładni § 28 rozporządzenia, który jest bardzo obszernie zredagowany i zawiera wiele ustępów, punktów i podpunktów dotyczących treści mapy ewidencyjnej.

Brak precyzyjnego określenia podstawy uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne odniesienie się do nich.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż ze względu na wysoce sformalizowany środek odwoławczy, jakim jest skarga kasacyjna, ustawodawca przewidział przymus adwokacko-radcowski.

Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił też naruszenie § 45 ust. 1 rozporządzenia dotyczącego aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Celem aktualizacji operatu ewidencyjnego jest:

1) zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, odpowiednimi danymi zgodności ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi,

2) ujawnienie nowych danych ewidencyjnych,

3) wyeliminowanie danych błędnych.

Przepisy ustawy i rozporządzenia jednoznacznie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, przy czym warunkiem niezbędnym jest posiadanie wymaganej dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu trafnie wskazał, że dokumentacja dotycząca położenia punktów granicznych była nieprawidłowa, a procedura dotycząca wznowienia znaków granicznych poprowadzona niezgodnie z art. 39 ustawy.

Stąd reakcja organów była prawidłowa, a jej celem była aktualizacja części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków przez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic działki nr (...).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu błędnej wykładni § 45 ust. 1 rozporządzenia, a brak reakcji ze strony organów prowadziłby do pozostawienia w ewidencji gruntów i budynków błędnych danych geometrycznych, co prawidłowo wykazał Sąd pierwszej instancji.

Wznowienie znaków granicznych nie może polegać na ponownym utrwaleniu punktów granicznych lecz na przywróceniu położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, dlatego też na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.