Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1659773

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 10 października 2014 r.
I OSK 2474/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 725/14 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r., nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 725/14 umorzył postępowanie w sprawie ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r., nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 8 ust. 1 pkt 7 i § 49 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXIV/288/07 w numeracji nadanej uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09 w sprawie zmiany uchwały nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków.

Jednakże prawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 199/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność § 8 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07, w brzmieniu ustalonym uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09. Ponadto wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1181/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził m.in. nieważność § 49 ust. 1 pkt 4, 5, 6, 7 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXIV/288/07 według pierwotnej numeracji oraz § 49 ust. 1 pkt 2, 3, 4, 5 tej uchwały według numeracji nadanej uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09. Również ten wyrok jest prawomocny, gdyż wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2790/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy Miejskiej Kraków od powyższego orzeczenia.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, zaskarżone przepisy uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 zostały wyeliminowane z porządku prawnego z mocą ex tunc. Postępowanie sądowe stało się więc bezprzedmiotowe.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. W., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1)

naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania sądowego, gdyż nie ma potrzeby, aby Sąd ponownie badał będące przedmiotem skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07, przepisy uchwały Rady Miasta Krakowa wyeliminowane już z porządku prawnego z mocą ex tunc, co nastąpiło w sytuacji, gdy sprawami o sygn. akt III SA/Kr 1596/12 (po zmianie: III SA/Kr 725/14) objęto dwie skargi wniesione przez skarżącego - skargę z dnia 2 października 2012 r. oraz skargę z dnia 30 października 2012 r., z których jedna stanowi skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków, a druga powinna być kwalifikowana jako skarga na podjęte na podstawie wyżej wymienionej uchwały rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie mieszkaniowej odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków, a zatem w sytuacji, w której nie odpadł cel prowadzenia postępowania sądowego, lecz istniała potrzeba merytorycznej kontroli również czynności Prezydenta Miasta Krakowa i rozstrzygnięcia o istocie sprawy;

2)

naruszenie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie merytorycznej kontroli działalności administracji publicznej, tj. zaniechanie orzeczenia w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia (...) sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku A. W. w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków, doręczone skarżącemu dnia 28 sierpnia 2012 r.;

3)

naruszenie przepisu art. 111 § 2 p.p.s.a. poprzez:

* zaniechanie połączenia sprawy ze skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków i sprawy ze skargi na podjęte na podstawie wyżej wymienionej uchwały rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, pomimo iż pozostawały one ze sobą w związku;

* objęcie wyżej wymienionych spraw (i skarg) jednymi aktami pod jedną sygnaturą, tak jakby były rozpoznawane łącznie, pomimo niewydania postanowienia o połączeniu przedmiotowych spraw, a następnie rozpoznanie i rozstrzygnięcie tylko jednej skargi spośród dwóch skarg wniesionych przez skarżącego, tj. skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków i zaniechanie rozpoznania drugiej ze skarg znajdujących się w aktach, czyli dokonanie rozstrzygnięcia tylko w zakresie jednej ze spraw objętych jednymi aktami pod jedną sygnaturą;

4)

naruszenie przepisu art. 132 p.p.s.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozstrzygnięcia wyrokiem sprawy ze skargi skarżącego na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia (...) sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku A. W. w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków;

5)

naruszenie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez:

* nieuwzględnienie w sposób należyty treści materiału znajdującego się w aktach, w tym szczególności części akt dotyczącej skargi na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków;

* wadliwe ustalenie, że skarżący wniósł tylko jedną skargę - skargę z dnia 2 października 2012 r. stanowiącą skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków;

6)

naruszenie przepisu art. 138 p.p.s.a. poprzez ukształtowanie sentencji orzeczenia, w tym przedmiotu zaskarżenia i rozstrzygnięcia Sądu bez uwzględnienia tego, że w aktach znajduje się również skarga na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków, a nie tylko skarga na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków;

7)

naruszenie przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte uzasadnienie orzeczenia, w tym w szczególności:

* błędne przyjęcie, że A. W. zaskarżył wyłącznie uchwałę Rady Miasta Krakowa, bez podania argumentów w tym zakresie i przemilczenie istnienia drugiej skargi (na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków);

* przedstawienie stanu sprawy z pominięciem treści części akt (dotyczącej skargi na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie mieszkaniowej/ odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków);

* ograniczenie się do argumentacji przemawiającej za przyjęciem rozstrzygnięcia jedynie skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków;

* nieobjęcie uzasadnieniem kwestii związanych z połączeniem spraw objętych aktami.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Wyrok stwierdzający nieważność aktu wywiera skutki ex tunc (od dnia wydania aktu). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

W rozpoznawanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, iż postępowanie w sprawie ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków podlega umorzeniu, albowiem zaskarżone przepisy uchwały zostały wyeliminowane z obrotu prawnego i nie wywołują skutków prawnych. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 199/11 stwierdzono bowiem nieważność § 8 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07, w brzmieniu ustalonym uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09, a ponadto wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1181/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność § 49 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 według numeracji nadanej uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 stycznia 2009 r. nr LXII/804/09. Powyższe orzeczenie jest również prawomocne, gdyż wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2790/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy Miejskiej Kraków od wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r. Oznacza to, że uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w zakresie, w jakim została zaskarżona przez A. W., została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem od dnia jej wydania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo umorzył postępowanie sądowe, w sytuacji gdy zaskarżona uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro głównym celem postępowania w sprawie ze skargi na uchwałę jest wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały zawierającej wady prawne, to w sytuacji, gdy nie istnieje uchwała, której ważność ma być poddana ocenie oraz nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych, brak jest przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność ta wyłącza możliwość rozpoznawania i uwzględnienia kolejnej skargi, czyniąc postępowanie bezprzedmiotowym, nawet wówczas, gdy zaskarżona uchwała naruszała interes prawny skarżącego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że zarówno z tytułu jak i treści skargi A. W. z dnia 2 października 2012 r. wynikało jednoznacznie, że jej przedmiot stanowiła uchwała Rady Miasta Krakowa w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał w szczególności, że zapisy uchwały, na podstawie której Gmina Miejska Kraków prowadzi politykę mieszkaniową, a także kwalifikuje osoby do zawarcia umowy najmu dyskryminują osoby takie jak skarżący. Ponadto pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 6 lipca 2013 r. sprecyzował, które przepisy uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. są przedmiotem skargi oraz wywodził, że przepisy te naruszają interes skarżącego. Na żadnym etapie postępowania strona (ani jej pełnomocnik) nie domagała się wprost weryfikacji rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia (...) sierpnia 2012 r. w przedmiocie uwzględnienia wniosku skarżącego w sprawie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że A. W. w dniu 30 października 2012 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kolejne pismo zatytułowane "Skarga". Wobec tego, iż była ona w istocie kopią skargi z dnia 2 października 2012 r. właściwie została dołączona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do akt sprawy i nie został jej nadany dalszy bieg.

W tej sytuacji niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a., art. 111 § 2 p.p.s.a., art. 132 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 138 p.p.s.a.

Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia mogłaby stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy uzasadnienie byłoby sporządzone w taki sposób, że niemożliwa byłaby kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie postanowienia z dnia 29 kwietnia 2014 r. zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę orzeczenia, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów podjął rozstrzygnięcie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209-210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.