Orzeczenia sądów
Opublikowano: ONSAiWSA 2015/6/113

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 9 października 2014 r.
I OSK 1046/13
Wymogi decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka.

Sędziowie NSA: Małgorzata Masternak-Kubiak, Wiesław Morys (sprawozdawca).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi kasacyjnej Barbary P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie ze skargi Barbary P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 23 grudnia 2011 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego i na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 23 grudnia 2011 r., a także - na mocy art. 203 pkt 1 powyższej ustawy - zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz Barbary P. osiemset pięćdziesiąt cztery złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Barbary P. na opisaną w sentencji decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 23 grudnia 2011 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd podał, że pismem z dnia 7 czerwca 2011 r. Barbara P. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w B.-B. o "scedowanie praw głównego najemcy lokalu mieszkalnego położonego przy ul. B.W. nr 12 w B.-B. po zmarłych rodzicach (...)". W jego wyniku decyzją z dnia 3 sierpnia 2011 r. ten organ nakazał Barbarze P. opróżnienie wymienionego wyżej lokalu wraz ze wszystkimi osobami w nim zamieszkującymi, ale Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z dnia 20 września 2011 r., uwzględniając odwołanie Barbary P., uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż nie zapewniono wszystkim stronom udziału w postępowaniu przed tym organem i nie zbadano ewentualnych uprawnień innych osób do zamieszkiwania we wskazanym lokalu. Kolejną decyzją, z dnia 19 października 2011 r., Komendant Miejski Policji w B.-B. ponownie zobowiązał stronę do opróżnienia tego mieszkania wraz ze wszystkimi zamieszkałymi tam osobami na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji podał, że część tego lokalu została decyzją z dnia 8 czerwca 1961 r. byłego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej przekazana do dyspozycji Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej, ze wskazaniem przydziału dla ówczesnego funkcjonariusza Kazimierza D. (ojca strony). Ani on, ani jego żona Kazimiera D. nie żyją. W mieszkaniu mieszkają ich córka i jej dzieci; osoby te utraciły prawo do zajmowania go, nie są bowiem członkami rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji ani nie spełniają przesłanek określonych w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania od tej decyzji i zaskarżonym orzeczeniem z dnia 23 grudnia 2011 r. utrzymał ją w mocy. Powołał się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 268a K.p.a., na art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że po śmierci dotychczasowych najemców odwołująca się i jej dzieci utraciły tytuł do zamieszkiwania w spornym lokalu. Uprawnionymi do zamieszkiwania po śmierci funkcjonariusza b. Milicji Obywatelskiej byli tylko uprawnieni do renty rodzinnej członkowie rodzin po zmarłych funkcjonariuszach, emerytach i rencistach milicyjnych. Mogła zatem mieszkać w nim wdowa po Kazimierzu D., która na podstawie umowy z dnia 1 października 1998 r. stała się najemcą lokalu. Po jej śmierci jednak mieszkające z nią dotychczas osoby utraciły to uprawnienie, a swych własnych nie mają, nie są bowiem ani policjantami, ani osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po takim funkcjonariuszu. Nie posiadając tytułu do zamieszkiwania, nie mogą kontynuować najmu, który wygasł, należało więc orzec o opróżnieniu przez nich tego lokalu. Wobec szczególnej zasady wynikającej z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wyłączone jest w sprawie stosowanie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733 ze zm.; art. 3 ust. 2), jak też przepisu art. 691 K.c. W skardze na tę decyzję ostateczną Barbara P. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy pozostawania lokalu będącego przedmiotem rozstrzygnięcia w dyspozycji organów Policji. Dowodziła, że lokal należy do Gminy, co potwierdza umowa najmu z dnia 1 października 1998 r. Jeżeli tak, to organy Policji nie są władne orzekać w przedmiocie opróżnienia tego lokalu, a więc decyzje naruszają prawo materialne. Poza tym dowodziła prawa do dalszego zajmowania lokalu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji uznał skargę za niezasadną. W jego opinii nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym co do wyjaśnienia sprawy, ani przepisów prawa materialnego. Jak głosi art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: w razie zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Decyzja taka zatem może zostać wydana wówczas, gdy będący w dyspozycji organów Policji lokal mieszkalny jest zajmowany przez osoby niemające doń tytułu prawnego. Rozważając cel przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji, jakim jest zapewnienie prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszom Policji i członkom ich rodzin, Sąd wskazał, że tytułem prawnym do lokalu jest decyzja o jego przydziale, a nie umowa (...), przy czym umowę najmu zawiera się na podstawie decyzji o przydziale (§ 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji; Dz.U. Nr 167, poz. 1754). Zdaniem Sądu sporny lokal pozostaje w dyspozycji organów Policji, bo wyraźnie wynika to z brzmienia decyzji z dnia 8 czerwca 1961 r. o "przydziale na rzecz Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej" części spornego lokalu. Przyznała to skarżąca w swym wniosku z dnia 7 czerwca 2011 r., nie kwestionując tam zresztą zamieszkiwania w lokalu bez tytułu prawnego. Nie wykazała ona także uprawnień do jego zajmowania, wynikających z przepisu art. 29 cytowanej przez organ ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., jak też z art. 89 ustawy o Policji. Dalej Sąd wywiódł, że postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo, pozwoliło na wyjaśnienie sprawy, toteż nie doszło do uchybień w tym zakresie, skoro zaś z poprawnie ustalonego stanu faktycznego organ wysnuł trafną konkluzję, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia uchybień skutkujących wzruszeniem zaskarżonej decyzji i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła Barbara P. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

a)

art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art. 107 K.p.a., polegające na jego błędnym zastosowaniu przez naruszenie wymagań formalnych wobec decyzji o opróżnieniu lokalu i niewskazanie wszystkich stron postępowania, które są zobowiązane do opróżnienia lokalu;

b)

art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy skarżącej przysługuje tytuł do spornego lokalu, skoro tak stanowi umowa najmu z dnia 1 października 1998 r.;

c)

art. 691 § 1 i 2 K.p.c. (powinno być K.c.) przez jego niezastosowanie, gdyż skarżąca i jej dzieci wstąpiły w stosunek najmu lokalu po zmarłych najemcach;

d)

art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na nieposzanowaniu prawa do mieszkania i nieuwzględnieniu tytułu do zajmowania go, wynikającego z przywołanej wyżej umowy najmu.

Zarzuciła także naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wynikające z niepodjęcia przez organy wszystkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, w tym oceny charakteru wspomnianej umowy najmu, z niedostatecznego zebrania materiału dowodowego i nierozpatrzenia go w sposób wnikliwy, w wyniku czego wydano wadliwą decyzję.

Mając na względzie powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej te podstawy szeroko umotywowano, a podkreślono przede wszystkim wadliwość decyzji, polegającą na błędnym orzeczeniu, że opróżnienie lokalu dotyczy wszystkich osób w nim zamieszkałych, bez ich bliższego sprecyzowania i zindywidualizowania. Tym samym doszło do naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. i art. 95 ust. 4 ustawy o Policji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zapadłe w sprawie decyzje są wadliwe także z tego powodu, że dotyczą lokalu niebędącego w dyspozycji organów Policji. Wskazuje na to zawarta w dniu 1 października 1998 r., pomiędzy matką skarżącej a Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w B.-B., umowa najmu z czynszem regulowanym. Brak jest decyzji administracyjnej o przydziale tego mieszkania funkcjonariuszowi Milicji, Policji czy innym uprawnionym osobom, co prowadzi do wniosku, że skarżąca ma prawo mieszkać w tym lokalu, wstąpiła bowiem w stosunek najmu po zmarłych najemcach na podstawie art. 691 § 1 i 2 K.c. Organy i Sąd tego faktu nie uwzględniły, czym dodatkowo uchybiły prawu do poszanowania mieszkania, gwarantowanemu przez przepis art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W konsekwencji zaskarżony wyrok, akceptujący te uchybienia, nie powinien się ostać.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wypada przypomnieć, że zgodnie z brzmieniem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., ani żadna z przesłanek ujętych w przepisie art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny także jest obowiązany rozważyć z urzędu. W tej sytuacji kontrola zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zamknęła się w granicach wyznaczonych podstawami skargi kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie - dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna, wymieniona w art. 174 pkt 2 - naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności ocenie podlegają zarzuty procesowe. Są one chybione. Jako naruszone podano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, których nie stosują sądy administracyjne. Procedują one na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Toteż tylko te przepisy mogą przez nie być naruszone. Przepisy K.p.a. natomiast mogą być podnoszone w ramach zarzutu pominięcia albo niedostrzeżenia przez sąd administracyjny uchybienia im przy wydaniu zaskarżonej decyzji, wówczas jednak konieczne jest powiązanie ich z odpowiednimi przepisami P.p.s.a. Orzecznictwo w tej materii jest już utrwalone (wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 18/09 i z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 262/11, CBOSA). Jednakże ze względu na treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (CBOSA) należało się odnieść do tych zarzutów, lecz w odpowiednim zakresie. Zakres ten sprowadza się do konkluzji, że skoro zarzuty kasacyjne dowodzą niewyjaśnienia sprawy, to ustalony dotąd stan faktyczny sprawy nie jest przesądzony, a więc co do przesłanek materialnoprawnych rozstrzygnięcia wymaga ono rozważenia również w tym kontekście. Skarżąca kasacyjnie prezentuje stanowisko, że sporny lokal nie pozostaje w dyspozycji organów Policji, a w konsekwencji nie mogą one decydować o jego przydziale i opróżnieniu. Sąd I instancji tę okoliczność rozważył i swój odmienny pogląd umotywował. W istocie zgromadzone dowody w tej materii są przekonujące, lokal bowiem może przecież należeć do zasobu gminy i pozostawać w dyspozycji Policji, a umowy najmu czy dokumenty stwierdzające warunki najmu mają wówczas charakter porządkujący i stanowiący podstawę do ustalenia wysokości czynszu oraz opłat związanych z najmem. Ta kwestia powinna być i może zostać jednoznacznie wyjaśniona, jak też wnikliwiej rozważona w świetle prezentowanych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów przez organ ponownie rozpoznający sprawę. Istotnie bowiem nie jest ona oczywista na tle zawartej w dniu 1 października 1998 r. umowy, jak i poprzednich umów, oraz sposobu uiszczania czynszu i jego charakteru. Nie jest to jednak okoliczność, z której powodu doszło do wzruszenia zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny bowiem uznał trafność tylko podstawy naruszenia prawa materialnego, to jest uchybienia przepisowi art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Stanowi on, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Dostrzegły ten przepis organy, skoro powodem uchylenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach decyzją z dnia 20 września 2011 r. pierwszej wydanej w sprawie decyzji była konieczność zapewnienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu, to jest wszystkim osobom zamieszkującym w lokalu, a obie decyzje Komendanta Miejskiego Policji zawierają orzeczenia o konieczności opróżnienia lokalu przez skarżącą kasacyjnie (też niezbyt precyzyjnie określoną) "ze wszystkimi osobami w nim zamieszkującymi". Tego rodzaju treść osnowy decyzji nie jest prawidłowa, gdyż egzekucji podlega tylko obowiązek nałożony na konkretnie wskazanego zobowiązanego (dłużnika), a więc nie nadaje się do przymusowego wykonania nakaz opróżnienia lokalu przez niewymienione wprost w decyzji osoby. Jak trafnie zauważył autor skargi kasacyjnej, konieczne jest wyraźne określenie w osnowie decyzji o opróżnieniu lokalu wszystkich osób, które mają to uczynić. Samo tylko posłużenie się ustawowym zwrotem jest niewystarczające, zwłaszcza gdy treść decyzji organu I instancji z dnia 19 października 2011 r. nawet nie określa jednoznacznie, kto jest "stroną" zobowiązaną do opróżnienia lokalu, gdyż decyzja nie zawiera wskazania, do kogo jest skierowana, a oznaczenie sprawy jest wątpliwe, skoro powołuje się na wniosek Barbary P. o stwierdzenie jej uprawnień do lokalu, a więc nie na sprawę w przedmiocie opróżnienia lokalu. Trzeba przy tym stwierdzić, że wniosek ów nie wszczął postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu, gdyż nie to było intencją strony; w jego wyniku co najwyżej mogło dojść do wszczęcia takiego postępowania z urzędu. Jeżeli w spornym lokalu mieszkają osoby dorosłe, które również nie mają tytułu do zajmowania lokalu policyjnego, to należało je wymienić w decyzji z imienia i nazwiska, matka bowiem nie reprezentuje ich w tym zakresie w sposób, który by ten obowiązek wyłączał, mimo że są członkami rodziny i domownikami. (...) Na gruncie egzekucji zarówno sądowej, jak i administracyjnej wymaga się obecnie precyzyjnego określenia osób podlegających eksmisji; jest to niezbędne dla prawidłowej realizacji ewentualnego tytułu wykonawczego. Wobec tego treść tytułu musi być precyzyjna i jednoznaczna co do osoby dłużnika, przeciwko któremu wyłącznie egzekucja może się toczyć (postanowienie SN z dnia 23 stycznia 1996 r. sygn. akt II CRN 194/95, OSNC 1996, nr 6, poz. 83). Jakkolwiek przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015) stanowi, że egzekucję prowadzi się przeciwko zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane, to jednak jego brzmienie nie zwalnia od powyższego obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest władny badać ani poprawności tytułu wykonawczego, ani zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego (art. 804 K.p.c. i art. 29 § 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.). Organom tym zatem nie wolno pozostawiać w omawianym zakresie swobody, gdyż mogłaby ona prowadzić do nieuzasadnionej dowolności w realizacji tytułów wykonawczych. Poza tym powołany przepis art. 141 § 2 ustawy egzekucyjnej określa tylko, kogo można objąć tytułem, nie zwalniając organu z identyfikacji tych osób. (...) Stwierdzając zatem, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji, powinna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności, gdyż określenie, iż obowiązek ten ma wykonać strona i pozostałe osoby zamieszkałe w lokalu, narusza przepis art. 95 ust. 4 tej ustawy, a wydane w sprawie decyzje temu warunkowi nie sprostały, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, należało uznać, że zaskarżony wyrok z tego powodu nie nadaje się do obrony, w konsekwencji czego skarga kasacyjna musiała odnieść skutek.

Zarzut uchybienia temu przepisowi mieści się w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego, taki bowiem ma on charakter. Wskazuje na to nie tylko zamieszczenie go w jednostce redakcyjnej przepisu o takich cechach (regulującego przesłanki opróżnienia lokalu), lecz także skutek w postaci objęcia konkretnych osób decyzją nakazującą wykonanie obowiązku podlegającego przymusowej realizacji. Chociaż więc literalnie reguluje on zagadnienie elementu decyzji administracyjnej, to nosi cechy materialne. Pozwoliło to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozpoznanie skargi, którą z wyłożonych powodów uznał za zasadną.

Nietrafne natomiast okazały się pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Materia tytułu skarżącej kasacyjnie do zajmowania spornego mieszkania jest pochodną ustalenia przynależności do zasobu mieszkaniowego i pozostawania w dyspozycji określonego podmiotu. Ta okoliczność, jak to wyżej wskazano, powinna zostać jednoznacznie wyjaśniona. Na tym etapie postępowania jej roztrząsanie jest przedwczesne. (...) Nie mogło zatem dojść do naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, ponieważ zarzut ten jest przedwczesny. Oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia art. 691 § 1 i 2 K.c., gdyż - po pierwsze - w przedmiocie wstąpienia w stosunek najmu lokalu gminnego nie orzekają ani organy administracji, ani sądy administracyjne, po wtóre - w odniesieniu do lokali policyjnych tego przepisu się nie stosuje. Jest on instytucją prawa cywilnego (...), podczas gdy prawo do lokali służb mundurowych jest uregulowane w sposób szczególny (...), toteż w żadnym wypadku przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż prawo do poszanowania mieszkania nie oznacza uprawnienia do korzystania z lokalu bez tytułu prawnego. Inaczej chroniłoby osoby naruszające prawo, a zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego kłóci się z obowiązującym porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego, zatem w państwie prawa nie może być akceptowane. (...)

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 w związku z art. 193 i art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i pkt 2 lit. a / rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na koszty te składają się: wpis od skargi w wysokości 200 zł, wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony 240 zł za I instancję i 180 zł za II instancję oraz opłata skarbowa od pełnomocnictw 2 x 17 zł.