Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1712968

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 7 maja 2015 r.
I OSK 1045/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Redakcji dziennika "Ł." w Gdańsku od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2015 r. o sygn. akt II SAB/Gd 202/14 w sprawie ze skargi Redakcji dziennika "Ł." w Gdańsku na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Słupsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Uzasadnienie faktyczne

Redakcja dziennika "Ł." w Gdańsku reprezentowana przez redaktora naczelnego P.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że dziennikarz dziennika "Ł." w Gdańsku - k.m., powołując się na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.), wnioskiem z 7 października 2014 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Słupsku o udzielenie informacji poprzez przesłane kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego odbytych w 2014 r. w formie kserokopii lub skanów. Wobec braku reakcji na powyższy wniosek redakcja dziennika "Ł." w Gdańsku wniosła skargę do Sądu, zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Słupsku wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. o sygn. akt II SAB/Gd 202/14 odrzucił skargę.

Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu, w strukturze organizacyjnej zrzeszenia podmiotowość prawną, a co za tym idzie także zdolność sądową, mają jedynie Polski Związek Łowiecki i koła łowieckie. Zarząd Okręgowy w Słupsku jest natomiast statutowym organem Polskiego Związku Łowieckiego - organem uprawnionym do reprezentowania Polskiego Związku Łowieckiego na zewnątrz jest wobec tego jego Zarząd Główny, który zarządza majątkiem zrzeszenia.

Stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej winien być zatem - zdaniem WSA w Gdańsku - Polski Związek Łowiecki, który będzie działał w postępowaniu przez organ uprawniony do jego reprezentacji, tj. Zarząd Główny.

Sąd pierwszej instancji dodał też, że zdolność sądowa nie przysługuje również Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w Słupsku na podstawie art. 25 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, który przyznaje zdolność sądową jednostkom organizacyjnym, które wykonują zadania publiczne. Skoro przepisy prawa (art. 25 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy) rozróżniają pojęcie osób i jednostek organizacyjnych, przyjąć należy, że pojęcia te są rozłączne.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła redakcja dziennika "Ł." w Gdańsku, zarzucając orzeczeniu niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez odrzucenie przez Sąd I instancji skargi na bezczynność Zarządu Okręgowego PZŁ w Słupsku i uznanie, że organ nie posiada w niniejszym postępowaniu zdolności sądowej. Zarzucił także naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez przyjęcie, że przepis ten dotyczy wyłącznie samodzielnych odrębnych osób lub też jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, nie ich wewnętrznych jednostek organizacyjnych, podczas gdy zgodnie z art. 32a ust. 4 ustawy - Prawo Łowieckie Zarząd Okręgowy PZŁ jest podmiotem ustrojowym wykonującym zadania publiczne wynikające z art. 34 ustawy - Prawo Łowieckie, a zatem jest on podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowiący katalog podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Należą do nich m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. (art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy). W orzecznictwie zgodnie się uważa, że podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej jest każdy podmiot wykonujący zadania publiczne. Do kręgu tego zaliczono także Polski Związek Łowiecki i jego zarządy (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13).

Stosownie do art. 32a ust. 4 ustawy - Prawo Łowieckie, Statut Polskiego Związku Łowieckiego może przewidywać powoływanie innych organów krajowych i okręgowych, które realizują - na terenie swego działania - zadania określone w art. 34 tej ustawy. Jak dostrzegł sam Sąd pierwszej instancji, zarząd okręgowy PZŁ jest statutowym organem Polskiego Związku Łowieckiego. Ze statutu wynika, że zarząd okręgowy w szczególności realizuje uchwały właściwych organów zrzeszenia i zarządza, w ramach udzielonych pełnomocnictw, funduszami i majątkiem zrzeszenia pozostającymi w dyspozycji okręgu oraz wykonuje zadania zlecone przez Zarząd Główny (§ 133)

Skoro zatem w myśl ww. ustawy organem Polskiego Związku Łowieckiego - wykonującego zadania publiczne - jest zarząd okręgowy tego związku, a zarazem ustawa o dostępie do informacji publicznej przesądza o obowiązku udostępniania tej informacji przez jednostki wykonujące zadania publiczne, to tym samym z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 32a ust. 4 ustawy - Prawo Łowieckie wynika zdolność występowania w sprawie jako podmiotu skarżonego (organu) Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Słupsku. Na marginesie warto wskazać, że na tej płaszczyźnie pozycja tego zarządu okręgowego przypomina pozycję oddziału spółki wykonującej zadania publiczne (por. np. wyrok NSA z dnia 10 października 2013 r., I OSK 1744/13).

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak przede wszystkim zaznaczyć, że zdolność sądową podmiotu skarżonego (organu w szerokim rozumieniu, innymi słowy: przeciwnika skarżącego) w postępowaniu administracyjnym nie wynika z art. 25 p.p.s.a. Zdolność ta ma bowiem samodzielne źródło w art. 32 p.p.s.a. (B. Adamiak, O podmiotowości organów administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2006, nr 11, s. 52-53; M. Romańska, Glosa do uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 3/12, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2014, nr 3, s. 28 i n.). A zatem każdy podmiot, przeciwko którego aktowi, czynności, bezczynności, przewlekłości sformułowana jest skarga, z tego faktu uzyskuje przymiot zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przyjmując w świetle ustawy status skarżonego "organu" (zob. też postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 753/15).

Z tych względów brak było podstaw do zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.