Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3090838

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 29 września 2020 r.
I OPP 94/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.).

Sędziowie NSA: Jolanta Rudnicka Małgorzata Pocztarek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie o sygnaturze IV SA/Po 462/20 ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w P. z dnia (...) marca 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 28 sierpnia 2020 r. (data prezentaty) R. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - za pośrednictwem WSA w Poznaniu - skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie o sygnaturze IV SA/Po 462/20 ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w P. z dnia (...) marca 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że ww. skarga R. S. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 20 kwietnia 2020 r. (data prezentaty). Zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2020 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 462/20, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Jednocześnie zarejestrowano wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przedstawiając sprawę wyznaczonemu referendarzowi sądowemu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego WSA Poznaniu z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt IV SPP/Po 36/20 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pismem z dnia 20 maja 2020 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Po uzupełnieniu przez skarżącego braku formalnego skargi, Sąd zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. o wyznaczenie radcy prawnego z urzędu dla R. S., o czym poinformowano skarżącego w odpowiedzi na złożoną przez niego skargę na przewlekłość postępowania. Nadto Sąd wyjaśnił, że po wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, sprawa zostanie niezwłocznie wyznaczona na rozprawę.

W dniu 2 września 2020 r. wpłynęło do Sądu pismo o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, w związku z czym zarządzeniem z dnia 7 września 2020 r. wyznaczono w sprawie termin rozprawy na dzień 13 października 2020 r.

W tych okolicznościach R. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania podnosząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie rozpoznał sprawy w terminie określonym w art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429).

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Zgodnie z powołanym w skardze na przewlekłość art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skargę w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Przepis ten nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia skargi w określonym terminie. Należy jednak to rozumieć w ten sposób, że sąd rozpatruje skargę w powyższym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenie skargi. Sąd nie może bowiem przystąpić do rozpoznania sprawy dopóki nie będzie ona gotowa do wyznaczenia. Wskazać tu należy, że trzydziestodniowy termin na rozpatrzenie skargi jest terminem procesowym i ma charakter instrukcyjny. Naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 2 ustawy. Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podjął niezwłocznie niezbędne czynności mające na celu rozpoznanie sprawy. Od dnia wpływu do Sądu skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w P. do czasu wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęły 4 miesiące. W tym czasie, wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a następnie po jego przyznaniu, konieczność zwrócenia się o wyznaczenie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych osoby pełnomocnika. Do momentu wyznaczenia pełnomocnika z urzędu nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi. Podkreślić należy, że sprawa może zostać skierowana na termin rozprawy dopiero wtedy, gdy nadaje się do wyznaczenia tj. gdy skarga spełnia wszelkie wymogi formalne, a ponadto zgromadzone są wszystkie niezbędne dokumenty i zostały rozstrzygnięte wszystkie sprawy wpadkowe, a wszystkie wnioski strony załatwione. W tej sprawie przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, właściwa okręgowa izba radców prawnych wyznaczyła pełnomocnika z urzędu, a następnie Sąd I instancji wyznaczył termin rozprawy na dzień 13 października 2020 r.

Biorąc pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym uwzględniając charakter spraw o dostępie do informacji publicznej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w toku tego postępowania czynności były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych terminach, czym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.