Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2716217

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 28 sierpnia 2019 r.
I OPP 31/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.).

Sędziowie NSA: Elżbieta Kremer Zygmunt Zgierski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J.D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 21/19 w sprawie ze skargi J.D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 stycznia 2002 r. postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 9 kwietnia 2019 r. (data prezentaty) J.D. (skarżący) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 21/19 w sprawie ze skargi J.D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 stycznia 2002 r.

Z akt sprawy wynika, że skarga z dnia 2 lutego 2018 r. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 stycznia 2002 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 1 marca 2018 r. Skarga - zawierająca także w swej treści zarzuty bezczynności organu w rozpatrzeniu 34 innych wniosków - została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 142/18, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę oraz stosownych pouczeń.

W dniu 9 marca 2018 r. wezwano organ do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy.

W dniu 27 marca 2018 r. skarżący nadesłał pismo, w którym ustosunkował się do odpowiedzi na jego skargę udzieloną przez organ.

W dniu 4 kwietnia 2018 r. organ uzupełnił akta zgodnie z żądaniem Sądu.

Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2018 r. wezwano organ do nadesłania wniosków skarżącego wymienionych w skardze na bezczynność Ministra Obrony Narodowej oraz udzielenia informacji o sposobie ich załatwienia.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. II SAB/Wa 142/18, która postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt I OPP 105/18 została oddalona. Akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 24 września 2018 r.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2018 r. organ odpowiedział na wezwanie Sądu I instancji z dnia 31 lipca 2018 r., nadsyłając Teczkę Akt Personalnych skarżącego oraz pozostałą dokumentację dotyczącą tej sprawy. Organ wyjaśnił nadto, że w aktach znajdują się skierowane do organu wnioski skarżącego (sprzed 27 lat) oraz udzielone przez Ministra odpowiedzi, pomimo braku istnienia obowiązku ich przechowywania.

Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 2 lutego 2018 r. - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - poprzez nadesłanie kserokopii wszystkich wniosków, których dotyczy skarga.

W piśmie z dnia 31 grudnia 2018 r. skarżący ustosunkował się do wezwania sądu, nadsyłając kserokopie posiadanych dokumentów.

Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 21/19 wyłączono ze sprawy o sygn. II SAB/Wa 142/18 skargę w zakresie bezczynności Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 stycznia 2002 r. i zarejestrowano ją pod sygn. II SAB/Wa 21/19. O wyłączeniu skargi poinformowano strony postępowania przy pismach z dnia 17 stycznia 2019 r.

Zarządzeniem z dnia 4 lutego 2019 r. Sąd wezwał organ do udzielenia informacji, w jaki sposób rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 27 stycznia 2002 r. oraz do nadesłania wszelkich aktów i innych dokumentów wydanych w toku rozpatrywania sprawy. Ewentualnie do wskazania (podania numeru karty akt personalnych, daty i sygnatury aktu lub pisma), które z pism znajdujących się w aktach personalnych skarżącego organ uznaje za wydane w toku rozpatrzenia tego wniosku. Nadto sprawę zakwalifikowano do gotowych do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Organ udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia 20 lutego 2019 r.

Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy.

W dniu 20 marca 2019 r. organ przesłał do Sądu pismo, w którym ustosunkował się do kolejnego wezwania Sądu.

W tych okolicznościach skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 21/19. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 21/19, wydanie Sądowi I instancji zalecenia doprowadzenia do wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz o przyznanie na rzecz skarżącego kwoty 20 000 złotych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono chronologicznie stan faktyczny sprawy, wskazując, że postępowanie w tej sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako takla podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75 z późn. zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy bowiem istotne są też ustalenia faktyczne danej sprawy.

W tej sprawie skarga z dnia 2 lutego 2018 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 1 marca 2018 r. Skarga ta w swej treści zawiera 35 zarzutów bezczynności organu w rozpatrzeniu wniosków skarżącego kierowanych w latach 1991 - 2017 i pierwotnie została zarejestrowana pod jedną sygnaturą akt tj. II SAB/Wa 142/18. Sąd I instancji podjął działania w celu wyjaśnienia zakresu sprawy (zarzuty skarżącego dotyczą także kwestii odległych w czasie tj. nawet sprzed 28 lat), zgromadzenia właściwych akt oraz uzyskania informacji o sposobie załatwienia wniosków wymienionych w skardze. Podkreślić trzeba, że czynności te Sąd I instancji musiał ponawiać z uwagi na sposób formułowania przez skarżącego pism, wniosków i zarzutów. Wynikające w toku postępowania okoliczności determinowały zatem reakcję Sądu.

W dniu 7 stycznia 2019 r. wyłączono do odrębnego postępowania skargę w zakresie bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 stycznia 2002 r., będącą przedmiotem postępowania objętego skargą na przewlekłość. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zarządzeniu z dnia 4 lutego 2019 r. stwierdził, iż sprawa jest już gotowa do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Sądowi I instancji przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania upłynął wprawdzie rok, jednakże nie jest to wynikiem opieszałości Sądu. Obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było bowiem w pierwszej kolejności należyte określenie przedmiotu skargi, zgodnie z żądaniem skarżącego. Nie bez znaczenia także dla prawidłowego toku postępowania jest ilość zainicjowanych przez skarżącego spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Oczywiście nie może to stanowić podstawy oddalenia wniosku na przewlekłość postępowania jednakże stanowi znaczący element dla oceny sprawności podejmowanych przez Sąd czynności w niniejszej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działania Sądu I instancji podejmowane były w tej sprawie sprawnie, bez zbędnej zwłoki. Skarga na przewlekłość tego postępowania sądowego jest zatem niezasadna.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.