Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2702392

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 4 lipca 2019 r.
I OPP 30/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.).

Sędziowie NSA: Olga Żurawska-Matusiak Małgorzata Miron.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A.S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1109/18 ze skargi kasacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 85/17 w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 grudnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 10 kwietnia 2019 r. (data prezentaty) A.S. (skarżący) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1109/18 ze skargi kasacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 85/17 w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 grudnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że ww. skarga na bezczynność organu wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 lutego 2017 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2017 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 85/17, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Nadto wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi.

W dniu 23 marca 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Po doręczeniu skarżącemu odpisu postanowienia z dnia 10 kwietnia 2017 r. sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia, a zarządzeniem z dnia 4 lipca 2017 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na dzień 8 września 2017 r.

Wyrokiem z dnia 8 września 2017 r. WSA w Warszawie zobowiązał Krajową Radę Sądownictwa do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 15 grudnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyrok wraz z aktami sprawy (pkt 1) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2).

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która została przekazana do Sądu odwoławczego w dniu 22 marca 2018 r.

Zarządzeniem z dnia 22 marca 2018 r. sprawa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt I OSK 1109/18. Sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

W tych okolicznościach skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o zasądzenie na jego rzecz kwoty 20 000 złotych. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo znacznego upływu czasu Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał skargi kasacyjnej ani nawet nie wyznaczył terminu rozprawy.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

Stosownie do przepisu § 42 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. P. Nr 86, poz. 1007 z późn. zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu).

Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w 22 marca 2018 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 42 ust. 5 Regulaminu. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.