Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1769143

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 16 stycznia 2015 r.
I OPP 152/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (sprawozdawca).

Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. N. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1595/12 w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) maja 2012 r., nr (...) w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej, sygn. akt I OSK 1976/13 postanawia:

1.

stwierdzić przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym,

2.

przyznać S. N. od Skarbu Państwa - Naczelnego Sądu Administracyjnego sumę pieniężną w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) zł,

3.

zwrócić S. N. opłatę 100 (sto) zł z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżąca S. N. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie z jej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) maja 2012 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w. (wcześniej prawa własności czasowej gruntu). Skarżąca, żądając przyznania kwoty 20 000 zł, podniosła, że postępowanie toczy się od 1948 r.

Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. W dniu 17 września 2012 r. został uiszczony wpis od skargi. Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 28 stycznia 2013 r. W dniu 28 stycznia 2013 r. odroczono termin rozprawy. Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 3 kwietnia 2013 r. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżąca w dniu 11 czerwca 2013 r. wniosła skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 20 sierpnia 2013 r. Termin rozprawy został wyznaczony na dzień 28 stycznia 2015 r. Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania w dniu 22 grudnia 2014 r.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy.

Prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Postępowanie sądowe toczy się od sierpnia 2012 r. i nie zostało dotychczas zakończone. Oceniając przewlekłość postępowania należy uwzględnić, że przedmiotowa sprawa dotyczy nieruchomości w W., przy ul. C. (...), objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Nieruchomość ta została objęta w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy w dniu 19 kwietnia 1948 r. Dawni właściciele w terminie określonym w art. 7 dekretu wnieśli o ustanowienie prawa własności czasowej tej nieruchomości. Wniosek ten (złożony w dniu 19 października 1948 r.) został rozpoznany negatywnie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) czerwca 1952 r. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1962 r. i stało się ostateczne. Dopiero w wyniku stwierdzenia nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1962 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) czerwca 1952 r. decyzją Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2008 r. ponownie aktualne stało się rozpoznanie wniosku dawnych współwłaścicieli nieruchomości o ustanowienie prawa własności czasowej gruntu (obecnie użytkowania wieczystego). Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. ustanowił, na podstawie art. 7 ust. 1-3 dekretu, prawo użytkowania wieczystego. Po rozpatrzeniu odwołania S. N. i C. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia (...) maja 2012 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej jednego z udziałów i w tym zakresie zmieniło zaskarżoną decyzję. S. N. wniosła skargę na tę decyzję. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Skarga kasacyjna od tego wyroku została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 20 sierpnia 2013 r. Od przedstawienia skargi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło ponad 12 miesięcy. Skarga kasacyjna nie została dotychczas rozpoznana, a termin rozprawy został wyznaczony na dzień 28 stycznia 2015 r. W okolicznościach tej sprawy tak znacznego oczekiwania na jej rozpoznanie nie może usprawiedliwiać to, że liczba spraw wpływających do Naczelnego Sądu Administracyjnego przekracza możliwość ich szybkiego rozpoznania. Nie można bowiem pominąć, że sprawa dotyczy praw skarżącej do nieruchomości, które mają dla niej istotne znaczenie, a ich rozstrzygnięcie nie może być odwlekane, zwłaszcza jeżeli uwzględni się, że w tej sprawie postępowanie toczy się od 2008 r. - od stwierdzenia decyzją Ministra Infrastruktury z dnia (...) lutego 2008 r. nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1962 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) czerwca 1952 r., albowiem wówczas ponownie aktualne stało się rozpoznanie wniosku dawnych współwłaścicieli nieruchomości o ustanowienie prawa własności czasowej gruntu (obecnie użytkowania wieczystego).

Należy także uwzględnić, że w odrębnej sprawie, z wniosku następców prawnych dotychczasowych właścicieli nieruchomości w W. przy ul. C. (...), wniesionego w dniu 24 lipca 1985 r. o ustanowienia użytkowania wieczystego tej nieruchomości i zwrotu budynku, na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), toczy się postępowanie, które nie zostało zakończone. Podstawą wszczęcia tego odrębnego postępowania jest przepis art. 214 ust. 1 i 2 o gospodarce nieruchomościami oraz to, że poprzednim właścicielom odmówiono ustanowienia prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. C. (...) orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) czerwca 1952 r. utrzymanym w mocy decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia (...) lutego 1962 r., których nieważność stwierdzono w 2008 r.

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił już skargę na przewlekłość postępowania A. T. P., uczestnika postępowania i stwierdził przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przyznał A.T. P. sumę pieniężną w wysokości 10 000 zł (postanowienie z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I OPP 118/14).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy uwzględnił skargę i stwierdził, iż w tej sprawie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania oraz przyznał skarżącej jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 10 000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miał na uwadze przedmiot rozpoznawanej sprawy, czas trwania postępowania, uwzględniając także to, że postępowanie administracyjne po stwierdzeniu nieważności decyzji dekretowych toczy się od lutego 2008 r., a przed sądem administracyjnym od sierpnia 2012 r., w tym od sierpnia 2013 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jak również znaczenie tej sprawy dla skarżącej. Sąd miał na uwadze także to, że skarżąca nie występowała o rozpoznanie tej sprawy poza kolejnością na podstawie § 39 Regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz to, że termin rozprawy w tej sprawie został już wyznaczony na 28 stycznia 2015 r.

O zwrocie opłaty od skargi na przewlekłość postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.