Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2106393

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 17 czerwca 2016 r.
I GZ 384/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 2092/13 w zakresie odrzucenia zażalenia na pkt I i pkt II postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia (...) września 2013 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2092/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z (...) września 2013 r., nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego w punkcie I rozstrzygnięcia odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z 15 czerwca 2015 r. (sygn. akt I SA/Wr 2902/13) o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w punkcie II rozstrzygnięcia odrzucił skargę kasacyjną.

Przesyłka listowa zawierająca powyższe orzeczenie Sądu została, po awizowaniu, odebrana przez pełnomocnika strony w dniu 15 stycznia 2016 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że pierwsze awizowanie przesyłki nastąpiło 29 grudnia 2015 r.

Pismami z 22 stycznia 2016 r. spółka wniosła dwa odrębne zażalenia na poszczególne rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniu Sądu z 7 grudnia 2015 r.

Zarządzeniem z 27 stycznia 2016 r. Sąd zwrócił się do operatora pocztowego o wskazanie daty drugiego awizowania przesyłki sądowej zawierającej postanowienie Sądu z 7 grudnia 2015 r. W odpowiedzi na reklamację operator pocztowy ((...).) wskazał, że wskazany w reklamacji dokument został powtórnie awizowany w dniu 7 stycznia 2016 r. i na prośbę klienta został ponownie przekazany do doręczenia i doręczono go 15 stycznia 2016 r.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odrzucił zażalenie spółki na pkt I postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy i zażalenie na pkt 2 postanowienia z dnia 7 grudnia 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że nadając zażalenie 22 stycznia 2016 r. strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. W sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął 19 stycznia 2016 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej zawierającej zaskarżone postanowienie wynika, że przesyłka ta został doręczona pełnomocnikowi spółki w dniu 15 stycznia 2016 r. Jednakże zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) doręczenie nastąpiło już wcześniej, tj. 12 stycznia 2016 r. Sąd wyjaśnił, że termin do odebrania tej przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Powołał się na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że jeśli strona nie odbierze przesyłki w ciągu 14 dni od dnia dostarczenia pierwszego awiza, należy uznać, że została ona doręczona prawidłowo. Natomiast okoliczność, że adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym nie ma żadnego znaczenia dla liczenia terminu według art. 73 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, zaskarżając je w całości i zarzucając mu:

- naruszenie art. 73 p.p.s.a. poprzez odrzucenie zażalenia w przedmiocie prawa pomocy oraz za zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, z powodu wniesienia zażaleń po upływie terminu do dokonania czynności procesowych w sytuacji, gdy skarżąca wniosła zażalenie w terminie;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia polegających na bezzasadnym przyjęciu, że skarżąca nie otrzymała ani pierwszego awizo, ani ponownego dnia 7 stycznia 2016 r., dopiero bezpośrednio pracownik (...) dostarczył przesyłkę, zawierającą zaskarżone postanowienie z dnia 15 stycznia 2016 r.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wyjaśnił, że w dniach 24-31 grudnia 2015 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Do Urzędu Pocztowego zostało wystosowane pismo z dnia 18 grudnia 2015 r., w którym zwrócił się z prośbą o awizowanie wszystkich przesyłek do niego adresowanych. Jednakże w tym czasie pełnomocnik nie otrzymał żadnych awizo przesyłek. Dopiero w dniu 15 stycznia 2016 r. został mu doręczona przesyłka z pieczątką "Awizowano 29.12.2015 r." i kolejną "Awizowano powtórnie 07.01.2016 r." Skarżący stwierdził, że od daty w której odebrał przesyłkę 15 stycznia 2016 r. powinien być liczony siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, który upływał z dniem 22 stycznia 2016 r. Należało zatem uznać, że wniesione właśnie w tym dniu przez pełnomocnika spółki pisma zawierające zażalenie na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. spełniło wymóg zachowania terminu.

Zdaniem pełnomocnika spółki, dla prawidłowego określenia terminu do podjęcia przesyłki z urzędu pocztowego, wynikającego z art. 73 p.p.s.a., istotna jest data pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma. Jednakże z uwagi na nieotrzymanie żadnego awiza przesyłki niemożliwe było prawidłowe obliczenie tego terminu. Dlatego też dopiero odebranie przesyłki 15 stycznia 2016 r. wywołuje skutki prawne.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuj doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organu. Pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism (art. 67 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma z sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej (...) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się z dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu (art. 73 § 3 i 4 p.p.s.a.).

Przepis art. 73 p.p.s.a. reguluje doręczenie zastępcze poprzez pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awiza) w miejscu w przepisie tym wskazanym. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane.

W rozpoznawanej sprawie przesyłka listowa zawierająca odpis postanowienia z 7 grudnia 2015 r. został nadana jako przesyłka polecona na adres pełnomocnika spółki. Z adnotacji dokonanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że pismo nie mogło być doręczone adresatowi, a zawiadomienie o pozostawieniu jej w placówce pocztowej pozostawiono w dniu 29 grudnia 105 r. w oddawczej skrzynce pocztowej. Z informacji na tym dokumencie (tzw. "zwrotce") wynika również, że przesyłka została ostatecznie odebrana przez upoważnionego pracownika kancelarii pełnomocnika spółki w dniu 15 stycznia 2016 r., a w dniu 20 stycznia 2016 r. doręczono do WSA we W. zwrotne potwierdzenie odbioru tej przesyłki (k. 217). Wobec braku informacji o dokonaniu przez operatora pocztowego powtórnego awizowania tej przesyłki, Sąd I instancji wszczął postępowanie reklamacyjne, które wyjaśniło wątpliwości w tej materii, ponieważ z udzielonej przez operatora odpowiedzi wynika, że powtórnego awizowania dokonano w dniu 7 stycznia 2016 r. Analiza odcisków stempli operatora pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, adnotacje pracownika poczty umieszczone na potwierdzeniu odbioru, jak również wynik postępowania reklamacyjnego nie dają podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska jak uczynił to Sąd I instancji w kwestii domniemania dokonania doręczenia tego postanowienia pełnomocnikowi skarżącej. W związku z powyższym Sąd przyjął, że doręczenia dokonano prawidłowo, ustalając, że pierwszego awizowania dokonano w dniu 29 grudnia 2016 r. i od tej daty należy liczyć 14-dniowy termin do odebrania przesyłki, który upływał w dniu 12 stycznia 2016 r.

Na podstawie powyższych informacji brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia aby czynności podejmowane przez doręczyciela, zmierzające do doręczenia przesyłki skarżącemu były niezgodne lub uchybiały procedurze opisanej w powołanym art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.

Należy zauważyć, że domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do wniesienia zażalenia. Odebranie pisma (w urzędzie pocztowym, czy sądzie), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma zatem wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 40/13, z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1055/12, z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 36/13).

Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została po raz pierwszy awizowane w dniu 29 grudnia 2015 r. Mając na uwadze przytoczoną regulację, doręczenie uznać należy za dokonane z upływem czternastodniowego okresu od tej daty, tzn. od dnia 12 stycznia 2016 r. Fakt, że wnoszący zażalenie odebrał przesyłkę w dniu 15 stycznia 2016 r. nie wpływa na ustalenie terminu, z upływem którego doręczenie pisma należy uważać za dokonane.

W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że termin na wniesienie zażalenia upływał z dniem 19 stycznia 2016 r., podczas gdy skarżący wniósł je 22 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie więc uznał, że zażalenie to należy odrzucić, jako wniesione po terminie.

Natomiast okoliczności podnoszone w zażaleniu przez skarżącego, że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie wskazujące na okoliczności przebywania pełnomocnika skarżącej na urlopie, braku otrzymania przez operatora pocztowego pierwszego i drugiego zawiadomienia o złożeniu przesyłki w placówce operatora pocztowego, mogą być przedmiotem rozpoznania gdy skarżący złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 86-88 p.p.s.a.) wtedy Sąd I instancji, w odrębnym postępowaniu wpadkowym, zdecydowałby czy wniosek taki zasługuje na uwzględnienie czy też nie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.