I GZ 185/18 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2509059

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2018 r. I GZ 185/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Pietrasz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 21/17 ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) października 2016 r., nr (...) w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub z innymi szczególnymi ograniczeniami za rok 2015 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 21/17 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2017 r. o odrzuceniu skargi M. W. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) października 2016 r., nr (...) w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub z innymi szczególnymi ograniczeniami za rok 2015.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odrzucił skargę M. W. (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) października 2016 r.

W dniu 20 marca 2017 r. skarżąca za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosła zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 22 marca 2017 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych zażalenia.

Postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r. Sąd, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie jako wniesione z uchybieniem terminu.

Zdaniem Sądu wezwanie z dnia 22 marca 2017 r. zostało doręczone Skarżącej zastępczo w dniu 14 kwietnia 2017 r., a zatem ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia upływał w dniu 21 kwietnia 2017 r. Składając w dniu 25 kwietnia 2017 r. w urzędzie pocztowym pismo zawierające m.in. podpisane zażalenie, skarżąca uczyniła to 4 dni po upływie ustawowego terminu.

Pismem z dnia 16 czerwca 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r.

Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2018 r. stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia został zachowany, bowiem powtórne zawiadomienie zawierało nieprawidłowy termin na odbiór przesyłki, a błąd urzędu pocztowego nie może obciążać skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym postanowieniu uznał, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na błędy urzędu pocztowego, które uniemożliwiły prawidłowe wyliczenie terminu.

W ocenie Sądu przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Sąd stanął na stanowisku, że twierdzenie pełnomocnika skarżącej, iż z uwagi na wskazanie nieprawidłowego terminu do odbioru przesyłki nie była w stanie prawidłowo wyliczyć termin do złożenia zażalenia, nie może mieć wpływu na bieg terminów sądowych. W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu. Wnioskujący nie przedstawił żadnych okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło na skutek braku winy.

Sąd I instancji wyjaśnił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 26 akt sądowych) wynika, że wobec nieobecności adresata, doręczyciel w dniu 31 marca 2017 r. pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej awizo. Z adnotacji znajdującej się na wskazanym ZPO wynika, że skarżąca odebrała przesyłkę pocztową zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w dniu 18 kwietnia 2017 r., natomiast podpisane zażalenie wraz z uzasadnieniem oraz jego kopię nadesłała w dniu 25 kwietnia 2017 r. (koperta w aktach sprawy - karta 34).

Ponadto, Sąd wyjaśnił, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (v. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1226/12, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, takie domniemanie nie może zostać obalone na podstawie oświadczenia strony, że zawiadomienie zawierało nieprawidłowy termin do odbioru przesyłki. Analiza akt sądowych prowadzi do wniosku przeciwnego, bowiem na wskazanym ZPO widnieje data 31 marca 2017 r., a zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej (...), co prowadzi do prostego wniosku, że termin do odbioru przesyłki upływał z dniem 14 kwietnia 2017 r. Pełnomocnik skarżącej zarzucił wprawdzie błędne działanie urzędu pocztowego, jednakże z akt sprawy nie wynika, aby próbował te kwestie wyjaśnić np. poprzez złożenie reklamacji na działanie poczty. W zestawieniu z dokumentem urzędowym, jakim jest prawidłowo wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, gołosłowne twierdzenie strony, nie może zostać uznane za wystarczające, a tym samym odnieść zamierzonego przez stronę skutku.

Pełnomocnik skarżącej w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o uchylenie albo zmianę zaskarżonego postanowienia z dnia 25 kwietnia 2018 r. poprzez przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2017 r. o odrzuceniu skargi, oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej.

W zażaleniu podniósł, że okoliczność nieprawidłowego awizowania przez urząd pocztowy została uprawdopodobniona. Gdyby urząd pocztowy prawidłowo awizował przesyłkę, przesyłka ta powinna zostać zwrócona do nadawcy z dniem doręczenia zastępczego tj. dnia 14 kwietnia 2017 r., co nie zostało uczynione. Przesyłka została wydana skarżącej w dniu 18 kwietnia 2017 r. i dlatego uzasadniało to przekonanie skarżącej, że termin do uzupełnienia braków upływa z dniem 25 kwietnia 2018 r.

Skarżąca przywołała również wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 375/17 gdzie wskazano, że "Fakt powiadomienia adresata przez pocztę o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym na 14, a nie na 7 dni, nie uprawnia do innej interpretacji tego przepisu, w szczególności przyjmowania późniejszej daty doręczenia zastępczego. Trafnie wskazał Minister Sprawiedliwości, że w przypadku nieodebrania przesyłki przez adresata, skutek doręczenia następuje z upływem terminu wskazanego w art. 44 k.p.a., co jednak nie oznacza, że przesyłka nie może być odebrana w dłuższych terminach określonych przez pocztę w zawiadomieniu (awizo), jeżeli nie została jeszcze zwrócona nadawcy. W przypadku odebrania pisma przez stronę, domniemanie z art. 44 k.p.a. nie zachodzi, bowiem należy uznać je za doręczone bezpośrednio adresatowi, a terminem odbioru będzie data wskazana w pokwitowaniu (art. 39, art. 40 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a.).

Wskazując na powyższy wyrok zdaniem skarżącej termin na uzupełnienie braków formalnych zażalenia winien być liczony od dnia 18 kwietnia 2017 r., czyli od dnia faktycznego odebrania przesyłki poprzez skarżącą. Przyjmując ten termin początkowy uzupełnienie braków zażalenia zostało dokonane w terminie prawem przewidzianym tj. 25 kwietnia 2017 r.

Ponadto wskazał, że przekroczenie terminu wyniosło 4 dni, co zdaniem skarżącej nie jest przekroczeniem nadmiernym i nie nastąpiło w wyniku działania skarżącej, a jedynie błędnego awizowania przesyłki przez Urząd Pocztowy, co stanowi podstawę do uznania, iż uzupełnienie braków formalnych zostało wniesione w terminie prawem przewidzianym. Sprzecznym z zasadami współżycia społecznego oraz z zasadą zaufania do organów administracji publicznej byłoby uznanie, iż z wyniku błędu popełnionego przez Urząd Pocztowy, negatywne skutki dotykają skarżącą.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. odrzucił skargę M. W. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) października 2016 r., nr (...) w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub z innymi szczególnymi ograniczeniami za rok 2015.

Skarżąca wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie drogą elektroniczną w dniu 20 marca 2017 r. Zarządzeniem z dnia 22 marca 2017 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie skarżąca odebrała w dniu 18 kwietnia 2017 r. jednakże jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji niniejsze pismo zostało odebrane z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a.

Dlatego też Sąd I instancji postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r. odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych zażalenia z dnia 20 marca 2017 r., przesłanego drogą elektroniczną.

Należy również podkreślić, że skarżąca w piśmie z dnia 16 czerwca 2017 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odrzucające jej skargę z dnia 22 lutego 2017 r. i tak ów wniosek został potraktowany przez Sąd I instancji, który zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. W uzasadnieniu wskazując, że przyczyną odmowy przywrócenia terminu było nieuzupełnienie w terminie braków formalnych zażalenia.

Jak wynika z akt sprawy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia było pierwszy raz awizowane 31 marca 2017 r. i nie zostało odebrane w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli do 14 kwietnia 2017 r. Sąd I instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłki zostało dokonane 14 kwietnia 2017 r., a w związku z tym uzupełnienie braków formalnych zażalenia należało dokonać do dnia 21 kwietnia 2017 r. włącznie. Tymczasem skarżąca uzupełniła braki formalne zażalenia dnia 25 kwietnia 2017 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Podkreślić należy również, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca odebrała niniejszą przesyłkę w późniejszym terminie niż określony w art. 73 p.p.s.a. (k. 26 akt sprawy tj. dnia 18 kwietnia 2017 r. poniedziałek) i jak wskazuje od tej daty liczyła termin dokonania czynności procesowej.

Bezsporne jest w sprawie, że skuteczność wniesienia zażalenia z dnia 20 marca 2017 r. uzależnione jest od uzupełnienia braków formalnych w terminie.

W tej sytuacji Sąd I instancji błędnie rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2017 r. zamiast rozpoznać jak to wynika z akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia do których wzywał skarżącą zarządzeniem z dnia 22 marca 2017 (karta 24 akt sądowych). Niewłaściwe zakwalifikowanie pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika jaki jest jego rodzaj. Każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma, zaś dążeniem strony w sprawie jest bez wątpienia wykazanie, że uzupełnienie w dniu 25 kwietnia 2017 r. braków formalnych zażalenia z dnia 20 marca 2017 r. nastąpiło w terminie.

Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 185 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu zażaleniowym wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a., na podstawie wniosku i stosownego oświadczenia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.