I GZ 174/20 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3048626

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2020 r. I GZ 174/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 października 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 613/19 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 1 października 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 613/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie T. K. na postanowienie tego Sądu z 16 lipca 2019 r. o odrzuceniu skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie naliczenia kapitału początkowego.

Postanowienie o odrzuceniu skargi doręczono skarżącemu 29 lipca 2019 r. z nieprawidłowym pouczeniem o przysługującym mu środku zaskarżenia (zażaleniu zamiast skardze kasacyjnej). Pismem z 2 sierpnia 2019 r. skarżący wywiódł zażalenie.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 6 sierpnia 2019 r. zaskarżone postanowienie zostało skarżącemu ponownie doręczone wraz z prawidłowym już pouczeniu o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej.

W tych okolicznościach Sąd I instancji uznał, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na bezczynność jest niedopuszczalne, ponieważ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) przewiduje, że od takiego rozstrzygnięcia strona może wnieść skargę kasacyjną. Na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. WSA odrzucił zażalenie skarżącego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji. Wniósł także o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 194 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawa p.p.s.a. w żadnym przepisie nie przewiduje prawa do wniesienia zażalenia od postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Oznacza to, że od takiego postanowienia strona może wnieść skargę kasacyjną. Wynika to z art. 173 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniesienie niewłaściwego (nieprzewidzianego ustawą) środka zaskarżenia musiało zatem skutkować jego odrzuceniem na podstawie art. 178 p.p.s.a., co też Sąd I instancji zasadnie uczynił.

Na gruncie rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, że pierwotnie błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia nie może skutkować tym, że strona może skutecznie wnieść zażalenie w sytuacji, gdy ustawa tego nie przewiduje. Błędne pouczenie nie może jednakże powodować negatywnych skutków procesowych dla strony postępowania, co oznacza, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg dopiero z chwilą doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia z prawidłowym pouczeniem o sposobie i trybie jego zaskarżenia.

W terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej skarżący wniósł jednak o przyznanie mu prawa pomocy m.in. poprzez ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 7 lutego 2020 r. Sąd I instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 3 stycznia 2020 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zatem, zgodnie z art. 177 § 6 p.p.s.a., w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W sprawie niniejszej ostateczne rozstrzygnięcie o odmowie przyznania stronie prawa pomocy doręczono skarżącemu 5 maja 2020 r. (k.37 akt o sygn. III SPP/Wr 51/19, dołączonych do akt sprawy o sygn. III SAB/Wr 613/10) - wraz z informacją o treści art. 15zzs ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 7 oraz art. 14a ust. 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), z której wynika, iż w okresie od 14 marca 2020 r. (od daty ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego) do dnia odwołania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie biegną terminy procesowe na dokonanie czynności procesowych. Terminy rozpoczną swój bieg następnego dnia po odwołaniu stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID.

Zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), terminy, o których mowa w art. 15 zzs, których bieg nie rozpoczął się albo uległ zawieszeniu na podstawie tego przepisu, rozpoczynają swój bieg albo biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy (16 maja 2020 r.).

Mając na uwadze wyżej opisane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz uwarunkowanie prawne, wskazać należy, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność organu rozpoczął bieg w dniu 23 maja 2020 r. W tych szczególnych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, pod warunkiem spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 87 § 1-4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.