Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1679159

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 14 kwietnia 2015 r.
I GZ 170/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 536/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 536/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 13.640 zł.

Sąd I instancji stwierdził, że skarżący, po wezwaniu przez referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, nie nadesłał dokumentów źródłowych, tj. dokumentu potwierdzającego kwotę jego miesięcznych dochodów, po uwzględnieniu dokonywanych potrąceń egzekucyjnych (netto); dowodu, który potwierdzałby faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej pod nazwą A. R. K., jak chociażby odpisów deklaracji VAT-7, z którego obowiązku składania nie zwalnia podatnika fakt, że w danym okresie rozliczeniowym (miesięcznym bądź kwartalnym) nie wykonał on czynności opodatkowanych; wyciągów z rachunków bankowych, w tym konta o numerze (...) oraz rachunku prowadzonego dla potrzeb działalności gospodarczej (do którego posiadania, w świetle obowiązujących przepisów, jest zobowiązany), jednocześnie wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałby, że ww. rachunek, jak również rachunek bądź też rachunki bankowe związane z działalnością gospodarczą zostały zamknięte (zlikwidowane); średniej miesięcznej wysokości kosztów swojego utrzymania, w szczególności wydatków związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu.

Wątpliwości co do dochodów, jakie faktycznie osiąga skarżący wynikają również z faktu, że zgodnie z aktualnymi danymi ujawnionymi Krajowym Rejestrze Sądowym nadal pełni on funkcję Prezesa Zarządu w spółce A. Sp. z o.o. w S. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś, że na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia (...) maja 2012 r. wnioskodawcy przyznano wynagrodzenie w kwocie 500 zł netto w związku z pełnieniem ww. funkcji. Dochód z tego tytułu wnioskodawca zadeklarował w złożonym na etapie postępowania ze skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy, tymczasem we wniosku rozpoznawanym przez WSA na obecnym etapie postępowania podał, że uzyskuje wyłącznie dochody z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w spółce B. Sp. z o.o. w S.

WSA uznał, że w sytuacji gdy wnioskodawca, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących swoich rzeczywistych możliwości płatniczych, to nie sposób ustalić, czy jest on w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 13.640 zł, czy też nie, a jeśli tak to w jakiej części.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie skarżącego, we wniosku o przyznanie prawa pomocy szczegółowo opisał swój stan majątkowy. Wskazał, że nie ma majątku, który mógłby ewentualnie spieniężyć i przeznaczyć na poczet opłat sądowych. Nadto liczne postępowania egzekucyjne spowodowały, że w istocie został pozbawiony możliwości zgromadzenia jakiegokolwiek majątku. Nie miał również możliwości czynienia oszczędności na poczet toczących się postępowań, gdyż się ich nie spodziewał.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten zobowiązuje wnioskodawcę do wykazania okoliczności, które przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie zareagował na wezwanie referendarza sądowego. W konsekwencji WSA nie mógł ustalić sytuacji finansowej skarżącego, co z kolei spowodowało konieczność odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Jak stwierdził WSA w G., R. K. nie nadesłał dokumentów świadczących o swojej sytuacji majątkowej, tj. dokumentu potwierdzającego kwotę jego miesięcznych dochodów, po uwzględnieniu dokonywanych potrąceń egzekucyjnych (netto); dowodu, który potwierdzałby faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej pod nazwą A. R. K., jak chociażby odpisów deklaracji VAT-7, z którego obowiązku składania nie zwalnia podatnika fakt, że w danym okresie rozliczeniowym (miesięcznym bądź kwartalnym) nie wykonał on czynności opodatkowanych; wyciągów z rachunków bankowych, w tym konta o numerze (...) oraz rachunku prowadzonego dla potrzeb działalności gospodarczej (do którego posiadania, w świetle obowiązujących przepisów, jest zobowiązany), jednocześnie wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałby, że ww. rachunek, jak również rachunek bądź też rachunki bankowe związane z działalnością gospodarczą zostały zamknięte (zlikwidowane); średniej miesięcznej wysokości kosztów swojego utrzymania, w szczególności wydatków związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu. Ponadto, skarżący nie wyjaśnił, czy nadal pełni on funkcję Prezesa Zarządu w spółce A. Sp. z o.o. w S. i czy pobiera w związku z tym wynagrodzenie. Wnioskodawca nie wypowiedział się także w kwestii posiadanych pojazdów mechanicznych, nie przedłożył orzeczenia sądu o rozwodzie, jak również nie wykazał aktualnego stanu zadłużenia, w tym wobec Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych.

Sąd I instancji słusznie również stwierdził, że na ocenę zdolności płatniczych skarżącego nie wpływa relatywnie wysoka wartość wpisu. W sytuacji kiedy nie można w żadnym stopniu zbadać stanu majątkowego skarżącego, pomimo wysokich kosztów postępowania, nie można przyznać prawo pomocy. Jak zostało już wskazane powyżej przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uznał, że nie ma możliwości ocenienia w pełni sytuacji majątkowej skarżącego, a w konsekwencji odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.