Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 8 marca 2005 r.
I GSK 83/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński (spr.).

Sędziowie NSA: Maria Myślińska, Kazimierz Jarząbek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej (...) spółka jawna w Dłutowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Łd 2259/02 w sprawie ze skargi (...) spółka jawna w Dłutowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 15 października 2002 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie zgłoszenia celnego - oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny Łodzi wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Łd 2259/02, po rozpoznaniu skargi "(...) spółki jawnej w Dłutowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 15 października 2002 r. Nr (...). w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Prezesa GUC z dnia 25 stycznia 2001 r.- oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że na podstawie zgłoszenia celnego SAD Nr (...) z dnia 22 czerwca 1999 r. dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzone z Belgii środki wykańczalnicze stosowane w przemyśle włókienniczym. Z uwagi na brak wniosku zgłaszającego w przedmiocie zastosowania preferencyjnej stawki celnej, organ celny przyjął za podstawę obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego stawką konwencyjną. W dniu 16 lipca 1999 r. (...) przedkładając wystawione przez belgijskie władze świadectwo pochodzenia EUR l nr A 998317 z dnia 15 czerwca 1999 r. wystąpiła o zmianę zgłoszenia celnego i zastosowanie obniżonej stawki celnej. Decyzją z dnia 18 sierpnia 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Łodzi uznał zgłoszenie celne za prawidłowe, z uwagi na niepowołanie w polu 10 świadectwa EUR 1 numeru faktury zgodnego z numerem faktury przedłożonej przy odprawie celnej. Strona zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który decyzją z dnia 25 stycznia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W dniu 21 marca 2001 r. skarżąca wystąpiła do Prezesa GUC z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezesa GUC z dnia 25 czerwca 2001 r. i zastosowanie obniżonej stawki celnej. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2001 r. Prezes GUC wznowił postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją, a następnie postanowienie to zawiesił postanowieniem z dnia 25 lipca 2001 r., jako przyczynę zawieszenia podając konieczność weryfikacji przez belgijskie władze celne złożonego przez stronę świadectwa pochodzenia towaru.

Dyrektor Izby Celnej w Łodzi po otrzymaniu w dniu 25 lipca 2002 r. zweryfikowanego świadectwa EUR 1, decyzją z dnia 2 sierpnia 2002 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezesa GUC z dnia 25 stycznia 2001 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż mimo pozytywnego wyniku weryfikacji przedłożonego przez stronę świadectwa pochodzenia - z uwagi na upływ w dniu 22 czerwca 2002 r., terminu wskazanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego niedopuszczalne było wydanie decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2002 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż Dyrektor Izby Celnej w Łodzi nie uwzględnił konsekwencji prawnych wynikających z art. 206 i 68 § 5 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z dnia 15 października 2002 r. Nr (...). Dyrektor Izby Celnej w Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 2 sierpnia 2002 r. nr (...).

Oddalając skargę na powyższą decyzję Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie sporna jest interpretacja przepisów prawa, tj. Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, a konkretnie problem, czy w świetle tych ustaw, w sytuacji gdy organ celny wznowił postępowanie w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego, a następnie postępowanie to zostało zawieszone - biegnie termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Z uwagi na to, że Kodeks celny nie reguluje instytucji wznowienia postępowania Sąd przyjął, że zgodnie z art. 262 tegoż kodeksu w przypadku wznowienia postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.

Sąd wskazał, że Kodeks celny wprowadza w tym zakresie jedynie zmianę w art. 262 2 § 1., zgodnie z którym w sprawach wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną dyrektora izby celnej, stwierdzenia nieważności oraz uchylenia lub zmiany takiej decyzji właściwy jest ten organ, i w art. 265 2 w myśl którego - jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) nie wznawia postępowania. Tylko te przepisy zawierają samodzielne uregulowania niezależne od treści przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wznowiono postępowanie z zachowaniem terminu wynikającego z art. 265 2 Kodeksu celnego i na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, 243 § 1 i 2 oraz art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej.

Postępowanie to zostało zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż organ celny uznał, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia towarów przez belgijskie władze celne.

Sąd stwierdził, że zarówno wszczęcie tego postępowania, jak i jego zawieszenie w oparciu o przepisy działu IV Ordynacji podatkowej było prawidłowe. Zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy - organ podatkowy odmówi uchylenia decyzji w całości lub w części również wówczas, gdy nie mógłby wydać nowej decyzji z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70. W myśl art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej - bieg terminu przedawnienia zawiesza się jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.

Sąd stwierdził jednak, że art. 68 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawie, gdyż do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego, natomiast art. 68 Ordynacji podatkowej zawarty jest w dziale III tej ustawy. W tym wypadku odpowiednikiem art. 68 Ordynacji podatkowej jest art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Przepis ten, w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie przewidywał jednak możliwości zawieszenia biegu 3-letniego terminu dla wydania decyzji. Brak było również przepisu, który pozwalałby na przerwanie biegu tego terminu. (...) spółka jawna w Dłutowie złożyła na podstawie art. 173, 174 pkt 1 i 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a," skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi na decyzję ostateczną, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 65 § 5 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. Nr 75 z 2001 r. poz. 75 z późn. zm.) oraz art. 68 § 5 i 245 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) przez błędną ich wykładnię.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że błędny jest pogląd Sądu dotyczący braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 68 Ordynacji podatkowej za uwagi na jego umieszczenie w dziale III tej ustawy. Dział IV Ordynacji podatkowej ma, zdaniem skarżącej, odpowiednie zastosowanie w sprawach celnych w zakresie procesowym, natomiast w zakresie biegu terminów materialnoprawnych (np. przedawnienia) przepisy tej ustawy stosuje się bezpośrednio na podstawie jej art. 2 § 2.

Ponieważ przepisy ustawy prawo celne nie przewidują możliwości zawieszenia biegu przedawnienia w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie należało, według skarżącej, zastosować art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej.

Za błędny uznała również skarżąca pogląd Sądu, że odpowiednikiem art. 68 Ordynacji podatkowej jest art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Wskazując, że ten ostatni przepis określa szczególny tryb, w którym może zostać wydana decyzja administracyjna zakres dopuszczalnego rozstrzygnięcia oraz ustala termin do którego decyzja może być wydana, nie wyklucza natomiast innych sposobów zmiany decyzji już podjętych.

W konkluzji skarżąca podniosła, że skoro przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są kwestie związane wyłącznie ze wznowieniem postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a postępowanie w sprawie zostało wznowione i następnie w sposób prawidłowy zawieszone, to zakończenie tego postępowania winno nastąpić poprzez wydanie decyzji w trybie określonym w art. 245 Ordynacji podatkowej w związku z art. 68 § 5 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 65 § 5 Kodeksu celnego oraz art. 68 § 5 i art. 245 § 2 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię tych przepisów.

W związku z przytoczoną przez skarżącą podstawą skargi kasacyjnej, w której oprócz naruszonego, zdaniem skarżącej przepisu prawa materialnego (art. 65 § 5 Kodeksu celnego) zarzucono także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 68 § 5 i art. 245 § 2) należy wskazać, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej stanowić może naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, nie mogą być więc naruszone przez sąd administracyjny. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu prowadzonym przez organy celne nie może zatem stanowić zarzutu skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 1 lipca 2004 r. GSK 125/04, Orzecznictwo NSA i WSA, 3 (3) 2004, poz. 67). Oznacza to w konsekwencji, że przepisy Ordynacji podatkowej nie stanowią usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej.

Podstawy takiej nie stanowi także powołany przez skarżącą przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, gdyż zaskarżony wyrok został wydany bez naruszenie tego przepisu. Sąd prawidłowo wskazał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji (15 października 2002 r.) brak było normy prawnej przewidującej zawieszenie biegu terminu określonego w tym przepisie.

Zgodnie bowiem z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej (art. 120-271) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przepisy działu IV Ordynacji podatkowej mają być stosowane z zastosowaniem "odpowiedniości" oraz z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego. Regulacja ta zastrzega więc pierwszeństwo procesowych uregulowań zawartych w Kodeksie celnym i aktach prawnych wydanych na jego podstawie, gdyż przepisy te łącznie stanowią użyte w art. 262 Ordynacji podatkowej określenie "prawo celne". Oznacza to, że dopiero po stwierdzeniu braku w Kodeksie celnym "własnej" regulacji procesowej trzeba stosować przepis art. 12 oraz przepisy zawarte w dziale IV Ordynacji podatkowej i to nie wprost, lecz odpowiednio.

W dacie wydanie zaskarżonej decyzji przepisy Kodeksu celnego nie zawierały "własnej" regulacji dotyczącej zawieszenia biegu terminu zastrzeżonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe (art. 65 § 4 pkt 2). Normy takiej nie zawiera również dział IV Ordynacji podatkowej. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 68 i art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej nie mieszczą się w dziale IV tej ustawy w związku z tym nie miały zastosowania w sprawie. Odmiennego stanowiska nie uzasadnia podniesiony w skardze kasacyjnej argument, iż dział IV Ordynacji podatkowej ma odpowiednie zastosowanie w sprawach celnych w zakresie procesowym, natomiast w zakresie biegu terminów materilnoprawnych, np. przedawnienia, przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się bezpośrednio na podstawie art. 2 § 2 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu, gdyż na przyjęcie takiej wykładni analizowanych przepisów nie pozwala treść art. 262 Kodeksu celnego. Zawarte w tym przepisie odesłanie w sensie przedmiotowym zostało w sposób jednoznaczny ograniczone przez ustawodawcę do odpowiedniego stosowania tylko przepisu art. 12 oraz przepisów działu IV Ordynacji podatkowej. Zakres tego odesłanie wykluczał możliwość zastosowania w sprawie powołanego w skardze przepisu art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej jako znajdującego się poza działem IV tej ustawy. Natomiast art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej nie mógł być zastosowany w sprawie na podstawie art. 242 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż kwestię terminu do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego nie reguluje art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej, lecz art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Przepisy tego kodeksu w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie przewidywały zawieszenie biegu terminu określonego w art. 65 § 5. W związku z upływem tego terminu w toku wszczętego w sprawie postępowania wznowieniowego organ celny prawidłowo odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż nie mógł wydać decyzji nowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.