Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1667084

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 26 marca 2015 r.
I FZ 30/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Arkadiusz Cudak (sprawozdawca).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U. sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 3412/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi U. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 3412/14, odmówił U. sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej do Sądu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podniosła, że egzekucja należności podatkowych na łączną kwotę 2.407.189 zł (określonych trzema decyzjami) naraziłaby ją na utratę płynności finansowej i uniemożliwienie regulowania bieżących zobowiązań, co w rezultacie mogłoby doprowadzić do upadłości i konieczności zwolnienia pracowników. Spółka oświadczyła też, że nie dysponuje środkami finansowymi, które pozwalałyby na zapłatę ustalonych w zaskarżonej decyzji należności bez szkody dla bieżącej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając skarżącej spółce wstrzymania wykonania decyzji wskazał na brak spełnienia przez nią przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.". Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki. Argumentował, że stwierdzenie przez spółkę, że wykonanie decyzji naraziłoby ją na utratę płynności finansowej i regulowania bieżących zobowiązań, co w rezultacie mogłoby doprowadzić do upadłości i konieczności zwolnienia pracowników, przez to że nie zostało poparte żadnymi dokumentami, nie mogło w ocenie Sądu stanowić o spełnieniu choć jednej z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka zaskarżyła je w całości oraz wniosła o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponownie podniosła, że spółka nie dysponuje środkami na pokrycie wynikających z decyzji zobowiązań podatkowych oraz że egzekucja tych należności mogłaby doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki, przez konieczność zadłużenia się. Wiązać by się to mogło, zdaniem spółki, z ryzykiem jej upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało je oddalić. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek skarżącego, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 15 stycznia 2013 r., II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 stycznia 2013 r., II GSK 2086/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13 CBOSA). Należy zatem uznać, że strona skarżąca w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinna przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinna wykazać, że wykonanie decyzji może w sposób adekwatny doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi bowiem o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, CBOSA). Natomiast wykazanie istnienia faktów uzasadniających twierdzenie o spełnieniu warunków przyznania ochrony tymczasowej w toku postępowania przed sądem powinno odbywać się poprzez ich uprawdopodobnienie. Jest to środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym. Nie daje pewności istnienia danego faktu, lecz wskazuje na taką możliwość, czyniąc ten fakt prawdopodobnym. Sposób ten stosowany jest w postępowaniu sądowym w rozstrzyganiu kwestii ubocznych (wpadkowych), a do takich należy rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy więc co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Konieczna jest spójna argumentacja poparta faktami w miarę możliwości udokumentowanymi. W świetle powyższych uwag należało uznać, że skarżąca spółka we wniosku kierowanym do Sądu poprzez stwierdzenie, że nie dysponuje środkami na pokrycie wynikających z decyzji zobowiązań podatkowych oraz że egzekucja tych należności mogłaby doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki przez konieczność zadłużenia się, nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności uprawniających Sąd do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił na to uwagę odmawiając skarżącej wstrzymania wykonania decyzji. Sąd prawidłowo też wskazał, że spółka swych twierdzeń nie poparła stosownymi dokumentami, które potwierdziłyby wiarygodność przedstawianych okoliczności. Podnoszona przez spółkę kwestia wygórowanej, jej zdaniem, kwoty do zapłacenia wynikającej z zaskarżonej decyzji, dopiero w wyniku porównania z aktualnymi obrotami spółki czy też jej dochodami mogłaby przesądzić czy uiszczenie przez spółkę kwoty 1.222.778,00 zł wiąże się z ryzykiem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca też uwagę, że w uzasadnieniu zażalenia strona z jednej strony podnosi, że wyegzekwowanie wynikającej z zaskarżonej decyzji kwoty prowadziłoby do konieczności zwolnienia pracowników, podczas gdy w zdaniu następnym twierdzi, że od stycznia 2015 r. spółka nie zatrudnia żadnych pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina jednocześnie, że w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia wydane w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że skarżąca spółka będzie miała prawo wystąpić z nowym, należycie umotywowanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd, do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego wniesieniem skargi na tę decyzję. Warunkiem zmiany lub uchylenia postanowienia w takim przypadku będzie zmiana takich okoliczności, które warunkowały podjęcie wcześniejszego rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2004 r., I SA 1238/03 niepublikowane, za; J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010, s. 208). Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.