Orzeczenia sądów
Opublikowano: ONSAiWSA 2011/4/66

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 15 lutego 2011 r.
I FZ 24/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Sędzia NSA: Sylwester Marciniak.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zażalenie T. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 września 2010 r. odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 21 października 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec-październik i grudzień 2004 r. oraz określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i listopad 2004 r.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. od wyroku tego Sądu z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 21 października 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2004 r. oraz określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i listopad 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że odpis wyroku z dnia 13 maja 2010 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 czerwca 2010 r. Przewidziany w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) trzydziestodniowy termin wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 15 lipca 2010 r., natomiast pełnomocnik Spółki wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku w dniu 19 lipca 2010 r. Wniesienie skargi kasacyjnej po upływie ustawowego terminu spowodowało, że zaszła przesłanka z art. 178 P.p.s.a. do odrzucenia tej skargi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 178 w związku z art. 67 § 5 P.p.s.a., przez uznanie, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 15 czerwca 2010 r., a w konsekwencji stwierdzenie, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazał, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, skierowany do pełnomocnika Spółki będącego adwokatem, odebrała osoba zatrudniona w innej kancelarii adwokackiej, prowadzonej w formie spółki partnerskiej w tym samym lokalu, w którym znajdowała się kancelaria pełnomocnika. Osoba, która odebrała pismo, nie jest pracownikiem indywidualnej kancelarii adwokackiej, jak również nie jest upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej na adres tej kancelarii, ponieważ kancelaria adwokacka pełnomocnika nie zatrudnia obecnie żadnego pracownika. Osoba ta jest zatrudniona w spółce partnerskiej, a nie w indywidualnej kancelarii adwokackiej (...). Autor zażalenia wskazał, że osoba, która (...) odebrała przesyłkę, przekazała ją adresatowi, wskazując złą datę doręczenia (o 3 dni późniejszą niż faktyczna). W ocenie pełnomocnika Spółki podpis osoby nieupoważnionej na zwrotce lub karcie doręczeń pocztowych nie może wywoływać skutku doręczenia adresatowi w dniu wskazanym przez taką osobę. Podkreślono również, że adwokatowi wykonującemu zawód w ramach kancelarii adwokackiej pisma sądowe należy doręczać jak osobie fizycznej, a więc osobiście (art. 67 § 1 P.p.s.a.), z możliwością wykorzystania trybu zastępczego doręczenia (art. 72 P.p.s.a.). Zdaniem pełnomocnika strony, doręczenie, jakiego dokonał pracownik poczty, było dokonane nieprawidłowo, z naruszeniem art. 67 § 5 P.p.s.a., przede wszystkim ze względu na brak umocowania osoby odbierającej przesyłkę do odbioru korespondencji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie można akceptować stanowiska pełnomocnika strony co do tego, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony nieprawidłowo, gdyż przesyłkę odebrała osoba nieuprawniona.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik spółki, na adres którego skierowana była przesyłka zawierająca odpis wyroku z uzasadnieniem (...), prowadzi działalność w ramach kancelarii indywidualnej, jak również w ramach spółki Ka., Kw., R. i Partnerzy (spółka partnerska). Warto również zwrócić uwagę, na co zresztą wskazał także autor zażalenia, że kancelaria indywidualna i siedziba spółki partnerskiej mieszczą się w tym samym lokalu (mają więc ten sam adres do doręczeń), a z pism tych kancelarii wynika też, że korzystają z tego samego numeru telefonu. Na ścisłą współpracę obu kancelarii i powiązanie ich struktur wskazuje też to, że autor zażalenia (działający wcześniej w sprawie na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego adwokata A. K.) jest wspólnikiem we wskazanej spółce partnerskiej, a składane przez niego pisma procesowe miały w stopce raz adres kancelarii indywidualnej adwokata, innym razem adres spółki partnerskiej.

Prawidłowo wskazano w zażaleniu, że przesyłkę skierowaną do adwokata działającego w ramach kancelarii należało doręczyć w trybie doręczeń osobom fizycznym (postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt II FZ 37/05). W związku z tym należy zauważyć, że zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. W rozpatrywanej sprawie doręczenie miało nastąpić w miejscu pracy - w siedzibie kancelarii pełnomocnika Spółki. Jednakże w ocenie Sądu prowadzenie działalności zarówno w ramach kancelarii indywidualnej, jak i spółki partnerskiej, powoduje, że siedziba spółki partnerskiej jest również "miejscem pracy" pełnomocnika w rozumieniu art. 69 P.p.s.a. Dlatego warto zwrócić uwagę na art. 72 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Autor zażalenia wskazał, że osoba, która odebrała sporną przesyłkę, nie jest upoważniona do odbioru pism kancelarii indywidualnej, jak również nie jest osobą upoważnioną do odbioru przesyłek kierowanych na adres spółki partnerskiej. Odnosząc się do tego twierdzenia, warto przypomnieć postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2001 r. sygn. akt V CZ 85/01. W orzeczeniu tym SN wskazał, że upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można dorozumiewać na podstawie innych czynności i zachowań. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na znaczenie takich okoliczności faktycznych, jak wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę, co stwarza podstawę do uznania, że odbioru przesyłek dokonywała osoba uprawniona (...). Naczelny Sąd Administracyjny uznaje słuszność przedstawionych stanowisk, zauważając przy tym, że różnice w sformułowaniu art. 138 § 2 K.p.c. i art. 72 § 2 P.p.s.a. nie uzasadniają zmiany rozumienia pojęcia "osoby upoważnionej do odbioru pism".

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że osoba, która odebrała sporną przesyłkę w dniu 15 czerwca 2010 r., wielokrotnie odbierała pisma sądowe w sprawie, również po wniesieniu rozpatrywanego zażalenia (wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, zawiadomienie o rozprawie, wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia), przy czym odbiór ten potwierdzała nie tylko własnym nazwiskiem, ale i pieczęcią firmową spółki partnerskiej. Podkreślić należy, że skuteczność doręczeń innych pism odebranych przez tę osobę nie była kwestionowana. W świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do uznania, że była to osoba nieupoważniona do odbioru pism w rozumieniu art. 72 § 2 P.p.s.a.

Skoro siedziba spółki partnerskiej jest "miejscem pracy" adresata przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 13 maja 2010 r. z uzasadnieniem, uznać należy, że osoba upoważniona do odbioru pism w imieniu spółki partnerskiej mogła prawnie skutecznie odebrać sporną przesyłkę. Brak więc jest przesłanek do uznania, że doręczenie w dniu 15 czerwca 2010 r. było doręczeniem nieprawidłowym i niewywierającym skutków prawnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie przyjął, że termin wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od tej właśnie daty. Ze względu na powyższe bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w świetle art. 72 § 2 P.p.s.a. pozostaje fakt, że przesyłka została przekazana adresatowi w terminie późniejszym i z podaniem błędnej daty doręczenia. Błędna organizacja pracy kancelarii nie może wpływać na oznaczenie właściwej daty doręczenia pisma sądowego. W świetle wskazanych wyżej art. 69 i art. 72 § 2 P.p.s.a. doręczenie nastąpiło w dniu 15 czerwca 2010 r., a zatem skarga kasacyjna wniesiona dnia 19 lipca 2010 r. jest czynnością dokonaną po upływie terminu przewidzianego w art. 177 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 tej ustawy.

Uwzględniając powyższe, na zasadzie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.