Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1752396

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 1 czerwca 2015 r.
I FZ 166/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1950/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 kwietnia 2014 r., nr (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do czerwca 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt: III SA/Wa 1950/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił S. Z. (dalej: "strona", "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 kwietnia 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu uzasadnienie przedmiotowego wniosku było lakoniczne i sprowadzało się jedynie do wskazania, że już samo wszczęcie postępowania w tym względzie, nie mówiąc o próbach właściwej egzekucji wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podnosił on również, że kwota objęta zaskarżoną decyzją jest dla niego niebotyczna, a nawet same koszty egzekucyjne kompletnie go zrujnują. WSA zwrócił również uwagę, że skarżący na poparcie tych twierdzeń nie przedłożył dokumentów umożliwiających ich zweryfikowanie, tym samym, zdaniem WSA, nie wskazał istotnych z punktu widzenia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") argumentów uzasadniających orzeczenie zgodnie z jego wnioskiem, tj. na potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy a sprowadzało się do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej z powodu braku umotywowania wniosku w tym przedmiocie, podczas gdy uzasadnienie tegoż wniosku wynika z treści skargi na decyzję, w której ów wniosek został zamieszczony, zaś nawet w przypadku gdyby Sąd pierwszej instancji uznał uzasadnienie wniosku za niewystarczające, to powinien wezwać w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. a nie merytorycznie go rozpoznawać.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.).

W świetle powyższego, trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Zauważyć bowiem należy, że w orzecznictwie wielokrotnie już podkreślano, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia.

W złożonym środku zaskarżenia jego autor duży nacisk kładzie na brak wezwania skarżącego do przedłożenia dodatkowej dokumentacji na potwierdzenie spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Tytułem przypomnienia wskazać należy, czego zdaje się nie dostrzegać skarżący, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie zawiera analogicznych regulacji do art. 255 p.p.s.a., który to przepis umożliwia Sądowi wezwanie strony do uzupełnienia oświadczeń/dokumentacji lub wyjaśnienia wątpliwości, które nasunęły się Sądowi w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zatem nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy Sąd orzeka na wniosek strony, wówczas to na inicjującym postępowanie podmiocie spoczywa obowiązek, by przekonać sąd do zasadności złożonego wniosku (na tle rozpatrywanej sprawy: zastosowania ochrony tymczasowej). Z całą pewnością brak informacji umożliwiającej dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej, nie jest brakiem formalnym uniemożliwiającym nadaniu pismu dalszego biegu. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji, w sytuacji braku należytego uzasadnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie był obowiązany na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wzywać strony do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie dokumentów na jego poparcie i w konsekwencji prawidłowo przyjął, że ich brak uniemożliwia stwierdzenie, czy w okolicznościach spraw istotnie grozi skarżącemu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Za pozbawione jakiejkolwiek zasadności uznać należy twierdzenie skarżącego, że za przyznaniem ochrony tymczasowej przemawia już sama kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji. Skarżący wręcz akcentuje, że "jeżeli dla Sądu Wojewódzkiego kwota objęta zaskarżoną decyzją nie jest ogromna, to należy jedynie wyrazić zdziwienie, a wręcz pewne zdumienie, albowiem jest to fakt oczywisty, rzucający się w oczy i nie wymagający jakiegokolwiek dodatkowego wykazywania. Nie zmieni tego odwracalny charakter świadczenia z tytułu zobowiązania podatkowego ponieważ już same koszty egzekucyjne w oczywisty sposób zrujnują skarżącego". Powyższe wskazuje, że autor środka zaskarżenia zdaje się pomijać treść art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem z brzmienia tego przepisu nie sposób wysnuć wniosku, że ustawodawca uzależnił udzielenie ochrony tymczasowej od wysokości wartości przedmiotu zaskarżenia, która skutkowałaby wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, co już zostało powyższej przytoczone, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Stanowisko, zgodnie z którym twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi znajduje również potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795).

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykonał ciążącego na niej z mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Tym samym nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.