Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2507468

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 12 czerwca 2018 r.
I FSK 1914/17
Przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Bącal.

Sędziowie: NSA Roman Wiatrowski (spr.), WSA (del.) Dominik Mączyński.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2986/16 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.) z dnia 25 lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

1. Wyrokiem z 21 czerwca 2017 r., III SA/Wa 2986/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) z 25 lipca 2016 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.

2. W skardze kasacyjnej spółka na podstawie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) wniosła o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w całości oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Spółka wniosła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu orzeczeniu spółka zarzuciła naruszenie art. 151 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201; dalej: O.p.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że prawomocne rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej odwołaniem spółki od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z 9 marca 2016 r. w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2014 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2013 r., a tym samym bezzasadne przyjęcie, że nie istnieje podstawa do zawieszenia postępowania, podczas gdy prawomocne ustalenie, czy organ podatkowy dokonuje prawidłowej wykładni pojęcia "dobrej wiary" i "należytej staranności", a także czy prawidłowo uznaje, iż wskazane przez niego "symptomy" mogą uzasadnić tezę, iż spółka brała udział w oszustwie podatkowym a przede wszystkim, iż wiedziała, że bierze w nim udział, będzie miało istotny wpływ na ocenę rzetelności w zakresie deklarowanych przez spółkę podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania w ramach postępowań dotyczących innych okresów rozliczeniowych.

2.1. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna jest niezasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

3.1. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do przesądzenia prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w kwestii nieuznania przedstawionych przez spółkę okoliczności za spełniające przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego w rozpatrywanej sprawie.

W ocenie spółki toczące się postępowanie w zakresie decyzji określającej spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień 2014 r. zobowiązywało organy podatkowe do zawieszenia postępowania podatkowego w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Natomiast przeciwne stanowisko w tym względzie prezentowane przez organy podatkowe zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

3.2. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Cytowane unormowanie było przedmiotem licznych wypowiedzi sądów administracyjnych, które zwracały między innymi uwagę na konieczność ścisłej interpretacji podstaw zawieszenia postępowania podatkowego jako wyjątku od zasady szybkości i ciągłości postępowania (zob. np. wyroki NSA: z 20 czerwca 2017 r., II FSK 1267/17; z 21 stycznia 2016 r., II FSK 3042/13, CBOSA). W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniono również, że zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny; przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być zaś ustalenia faktyczne (zob. np. wyroki NSA: z 21 stycznia 2016 r., II FSK 3042/13; z 22 lutego 2013 r., I FSK 524/12, CBOSA).

3.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego toczące się postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego za kwiecień 2014 r. nie stanowi "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.

W orzecznictwie sądowoadministacyjnym ugruntowany jest pogląd, iż każdy okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług stanowi niezależny, samodzielny przedmiot postępowania podatkowego, to postępowanie to musi być prowadzone wedle zasad właściwych dla takiego postępowania. Tym samym nie ma uzasadnienia zachowanie bierności w przeprowadzaniu czynności dowodowych z uwagi na prowadzenie postępowania za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest prejudykatem w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. dla niniejszego postępowania. Wysokość podatku wynika z deklaracji albo decyzji podatkowej, organ ma więc podstawy prawne do wydania rozstrzygnięcia za kolejne okresy rozliczeniowe po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie rozliczeń objętych przedmiotem takiego postępowania. Ma także prawną możliwość uwzględnienia w późniejszym czasie ewentualnej zmiany rozstrzygnięcia w zakresie podatku za wcześniejszy okres rozliczeniowy. (zob. np. wyrok NSA z 14 grudnia 2017 r., I FSK 1676/16).

W rozpoznawanej sprawie po pierwsze Naczelnik US miał możliwość rozstrzygnięcia prawidłowości rozliczenia spółki za kwiecień 2014 r. - mógł bowiem za ten okres wszcząć postępowanie podatkowe. Po drugie skarżąca kwestionuje prawidłowość argumentacji organu dotyczącej zachowania należytej staranności oraz dobrej wiary. Należy podkreślić, że ustalenia w tym zakresie poczynione w odniesieniu do transakcji za kwiecień 2014 r. nie stanowią automatycznie o tożsamej ocenie świadomości spółki za okres od kwietnia do grudnia 2013 r. Takie stanowisko stałoby w sprzeczności z koniecznością dokonywania takiej oceny z uwzględnieniem okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, co wynika z wytycznych Trybunału Sprawiedliwości (zob. np. wyroki: z dnia 6 września 2012 r., w sprawie Mecsek-Gabona, C-273/11, EU:C:2012:547, pkt 53; z dnia 9 października 2014 r., w sprawie Traum, C-492/13, EU:C:2014:2267, pkt 41).). Inaczej mówiąc ustalenie istnienia dobrej wiary skarżącej za poprzednie miesiące rozliczeniowe nie wyłącza - w przypadku wykazania istnienia obiektywnych przesłanek - odmiennego rozstrzygnięcia kwestii dobrej wiary skarżącej za transakcje dokonane od kwietnia do grudnia 2013 r. Już sam ten fakt, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, przesądza, iż fakt zakwestionowania przez skarżącą decyzji organów ustalających zobowiązanie podatkowe za inne okresy rozliczeniowe nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.

3.5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.