Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2724005

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 25 lipca 2019 r.
I FSK 1430/17
Zasady doręczenia elektronicznego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (spr.).

Sędziowie NSA: Maria Dożynkiewicz, (del.) Krzysztof Wujek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "J." sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 239/17 w sprawie ze skargi "J." sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektoa Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania

1) uchyla zaskarżony wyrok w całości,

2) uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 grudnia 2016 r. nr (...),

3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz "J." sp.

z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1037 (słownie: tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.

Uzasadnienie faktyczne

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania przed organami

1.1. Skarga kasacyjna J. sp. z o.o. z siedzibą w P. (skarżąca/Spółka) dotyczy wyroku z 10 maja 2017 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 27 grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za okresy: lipiec - październik i grudzień 2008 r.

1.2. Przedstawiając stan sprawy Sąd podał, że 14 września 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. wydał wobec Spółki decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za ww. miesiące. Decyzję wysłano na adres elektronicznej skrzynki podawczej pełnomocnika Spółki wskazanej na platformie ePUAP w dniu 15 września 2016 r. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) dołączonego przez organ I instancji do akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi 22 września 2016 r. (data odbioru: 2016-09-22). Termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej: O.p.) upłynął 6 października 2013 r., natomiast odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 10 października 2016 r.

1.3. Pismem z 9 listopada 2016 r. pełnomocnik Spółki wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że 22 września 2016 r. w systemie ePUAP na odbiór czekały dwie przesyłki - jedna nadana przez Urząd Skarbowy w B., a druga przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. Pełnomocnik w tym dniu zamierzał odebrać tylko jedną przesyłkę - nadaną przez Urząd Skarbowy w B. Po odbiorze przesyłki system wygenerował kod autoryzacyjny, przesłany smsem i wpisany w celu odbioru przesyłki. Po wpisaniu kodu autoryzacyjnego interfejs graficzny systemu nadal traktował przedmiotową przesyłkę jak przesyłkę niedoręczoną, a tym samym wizualizacja dokumentu nie była możliwa. Bez podjęcia jakichkolwiek dodatkowych czynności, system wygenerował kolejny kod i oczekiwał jego wpisania. Pełnomocnik, w przeświadczeniu, że system oczekuje kolejnego kodu w celu odebrania przesyłki z Urzędu Skarbowego w B., wpisał drugi kod autoryzacyjny, co spowodowało, że przedmiotowa wiadomość została odebrana - jednak zawierała jedynie komunikat, że z uwagi na rozmiar dokumentu, zostanie on wysłany drogą pocztową. Brak było w załączeniu jakiegokolwiek dokumentu. Tymczasem system przypisał jeden z dwóch kodów autoryzacyjnych kolejnej przesyłce oczekującej tego dnia na odbiór, tj. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. System omyłkowo wybrał kolejnego nadawcę z listy nadawców, przypisał kod sms i błędnie uznał, że doręczono również drugą przesyłkę, pomimo że nie podjęto żadnych działań w celu jej odebrania. W opinii pełnomocnika, nawet gdyby uznać za słuszne stanowisko organu, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, lecz wskutek wadliwości systemu ePUAP, który błędnie uznał, że decyzja z 14 września 2016 r. została doręczona 22 września 2016 r., podczas gdy rzeczywiste doręczenie tego rozstrzygnięcia nastąpiło 26 września 2016 r.

1.4. Postanowieniem z 27 grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę doręczenia decyzji pełnomocnikowi stanowił art. 152a O.p. Z UPD wynika, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 22 września 2016 r. (data odbioru: 2016-09-22). Organ wyjaśnił, że w celu zapoznania się z treścią pisma doręczanego za pośrednictwem platformy ePUAP w pierwszej kolejności konieczne jest podpisanie dokumentu UPD, który stanowi dla urzędu dowód doręczenia korespondencji. Innymi słowy, UPD to dokument wydawany przez adresata i opatrzony bezpiecznym podpisem potwierdzający odebranie pisma (np. decyzji). Dopiero po podpisaniu UPD możliwe jest otworzenie dokumentu elektronicznego otrzymanego z urzędu. Dopiero po akceptacji przesyłki w ramach profilu zaufanego adresat otrzymuje jednorazowy kod autoryzacyjny, po wpisaniu którego może odebrać konkretną korespondencję. Powyższe oznacza, że nie ma możliwości ponownego wykorzystania takiego kodu, jak i nie ma możliwości wykorzystania tego kodu do odbioru innej przesyłki. Każda przesyłka zaopatrzona jest w indywidualne zwrotne potwierdzenie odbioru, które potwierdza odbiór tej konkretnej korespondencji, a nie jakiejkolwiek innej, którą system tego dnia chciał doręczyć.

1.5. Organ podkreślił, że z dokumentu UPD, a także z przedłożonych przez pełnomocnika wydruków zrzutu ekranu odebranych wiadomości w systemie ePUAP, jak i zrzutu ekranu wiadomości sms z kodami autoryzacyjnymi z 22 września 2016 r. wynika, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została doręczona pełnomocnikowi w dniu 22 września 2016 r. o godzinie 9.21. Co więcej, rozstrzygnięcie to mogło zostać doręczone wyłącznie w wyniku czynności podjętych tego dnia przez pełnomocnika po zaakceptowaniu przesyłki. Wnioskodawca nie podważył wiarygodności dokumentu UPD, wskazując jedynie, iż to system odebrał przesyłkę, zaś on sam nie poczynił "żadnych kroków zmierzających do jej odebrania". Zdaniem organu podniesione przez pełnomocnika argumenty dotyczące nieprawidłowego funkcjonowania systemu ePUAP nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, a wręcz przeciwnie wskazują na jego winę, bowiem z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i z załączonych zrzutów ekranu wynika, że pełnomocnik miał pełną wiedzę o tym, że decyzja organu kontroli skarbowej wpłynęła na jego skrzynkę podawczą na platformie ePUAP w dniu 22 września 2016 r.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji

2.1. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania: art. 162 § 1, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 art. 191, art. 124, w związku z art. 210 § 4 O.p. oraz art. 14 i 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 971 dalej: Rozporządzenie) w związku z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 z późn. zm.; dalej: ustawa o informatyzacji), w związku z art. 152a § 6 O.p.

3. Wyrok Sądu pierwszej instancji

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Podzielił stanowisko organu, że funkcjonujące w obrocie elektronicznym urzędowe poświadczenie doręczenia jest dokumentem o zwiększonej mocy dowodowej. Odpowiada zwrotnemu poświadczeniu odbioru pisma w obrocie pocztowym i ma tożsamą z nim moc dowodową. Sąd ocenił, że skarżąca nie podważyła wiarygodności urzędowego poświadczenia doręczenia przedstawionego przez organ. Przeciwstawiła jedynie twierdzenia dotyczące wadliwości systemu ePUAP w dniu 22 września 2016 r., które nie zostały poparte jakimkolwiek dowodem potwierdzającym wadliwość systemu.

3.2. Sąd ocenił, że zawarte w skardze żądanie uznania doręczenia elektronicznego za niezgodne z powołanymi wyżej przepisami jest nieuzasadnione i nie może spowodować przyjęcia, że do doręczenia przedmiotowej decyzji Dyrektora UKS nie doszło. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca nie może zasadnie żądać przywrócenia terminu do złożenia odwołania powołując się na wadliwość trybu doręczania pism w postępowaniu podatkowym, którego swobodny wybór należał do niej samej. Przywrócenie terminu wchodzi w grę wtedy, gdy uchybienie terminowi nie jest poddawane w wątpliwość, a nie wtedy gdy błędy systemu doręczeń powodują wadliwe (nieprawidłowe i nierodzące skutków prawnych) doręczenia pisma.

4. Skarga kasacyjna

4.1. W skardze kasacyjnej Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

4.2. Jako podstawy kasacyjne Spółka powołała naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 O.p., przez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organ II instancji błędnie przyjął, a Sąd podzielił to stanowisko, że strona nie wykazała, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, podczas gdy z okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy we wniesieniu odwołania po upływie ustawowego terminu;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. 2 art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organ II instancji uchylił się od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności przez:

a) zignorowanie dowodów i okoliczności wskazanych w piśmie z 8 listopada 2016 r., w szczególności poprzez niezweryfikowanie kwestii dokonania pierwszej wizualizacji dokumentu (...) (decyzja), przy jednoczesnym zakwestionowaniu wydruku z systemu ePUAP załączonego do wniosku o przywrócenie terminu;

b) oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na treści urzędowego poświadczenia doręczenia, z pominięciem okoliczności wskazanych przez stronę w piśmie z dnia 8 listopada 2016 r. i 2 grudnia 2016 n;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 191 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, która przyjęła znamiona oceny arbitralnej, co nie zostało sanowane przez Sąd pierwszej instancji, zwłaszcza przez:

a) błędne uznanie, iż z treści kodu autoryzacyjnego wynika jego przypisanie do konkretnej przesyłki oczekującej na odbiór w systemie ePUAP, podczas gdy z treści wiadomości sms z kodem autoryzacyjnym nie wynika, do odbioru jakiej przesyłki przypisany jest dany kod autoryzacyjny;

b) błędne uznanie, iż adresat przesyłki, odbierając korespondencję w systemie ePUAP poprzez wpisanie kodu autoryzacyjnego" ma wiedzę odnośnie tego jakiej przesyłki odbiór potwierdza, podczas gdy adresat nie ma świadomości jaką przesyłkę odbiera wpisując dany kod autoryzacyjny;

c) nieprawidłowe przyjęcie, że dokumenty w postaci wydruku, z którego wynika, iż pierwszą wizualizację dokumentu (...) uruchomiono w dniu 26 września 2016 r. o godz. 9:14 nie dowodzi, iż tego dnia doręczono decyzję i nie ma znaczenia dla sprawy, podczas gdy okoliczność ta potwierdza stanowisko strony o terminie odbioru przesyłki i uprawdopodobnia spełnienie przez stronę przesłanek z art. 162 O.p.;

d) błędne przyjęcie, że w dniu 22 września 2016 r. system ePUAP działał prawidłowo, podczas gdy organ nie podjął żadnych działań dla zweryfikowania powołanej okoliczności, chociażby przez uzyskanie stosownych informacji od administratorów systemu, a prawidłowość działania platformy wywiódł wyłącznie z faktu przypisania przez system daty odbioru przesyłek z Urzędu Skarbowego w B. oraz z Urzędu Kontroli Skarbowej w L., podczas gdy Spółka od początku kwestionuje doręczenie dokumentu (...) w dniu 22 września 2016 r. powołując się na wady systemu;

e) błędne przyjęcie, iż okoliczność podana przez skarżącą, że w dniu 26 września 2016 r. system ePUAP nie funkcjonował prawidłowo nie ma znaczenia dla sprawy, podczas gdy okoliczność ta jest o tyle istotna, że skarżąca od początku podnosi, iż wadliwość platformy ePUAP jest częsta i powszechna, wobec czego należy liczyć się w możliwościami pomyłek wynikającymi z wadliwości tego systemu, co w konsekwencji wpływa na kwestię uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 14 i 15 Rozporządzenia w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z art. 152a § 6 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia, podczas gdy wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło wyłącznie na podstawie elektronicznego poświadczenia doręczenia, a dokument ten jest wynikiem wadliwego doręczenia za pośrednictwem systemu ePUAP, bo doręczenie to nie spełnia wymogów określonych w powołanych przepisach, w konsekwencji czego powoduje to uzasadnione wątpliwości co do terminu doręczenia przesyłki, co z kolei uprawdopodobnia brak winy skarżącej w złożeniu odwołania po terminie;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w wz. z art. 124 w zw. z art. 210 § 4 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organ II instancji nie wskazał faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, a nade wszystko przyczyn, dla których innym dowodom, zwłaszcza przemawiającym na korzyść strony, wiarygodności odmówił czym dodatkowo naruszył zasadę przekonywania strony, a co nie zostało sanowane przez Sąd I instancji;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. przez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia, pomimo iż organ prowadził postępowanie w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych.

4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, do rozstrzygnięcia zatem pozostawały zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, które oparte zostały wyłącznie na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

5.2. Istotą sporu w sprawie jest ustalenie, czy skarżąca uprawdopodobniła, zgodnie z art. 162 § 1 O.p., że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. nastąpiło bez jej winy. W stanie faktycznym sprawy ocena staranności działania skarżącej i braku zawinienia przy składaniu przedmiotowego odwołania wiąże się z analizą działań podejmowanych przez pełnomocnika Spółki. W tym kontekście kluczową kwestią jest prawidłowość przebiegu wszystkich czynności, które towarzyszyły doręczeniom dokonywanym na podstawie art. 144 § 5 O.p. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy pełnomocnikiem podatnika jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.

5.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia faktyczne przedstawione przez organ i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, jako baza do stwierdzenia, że w sprawie nie uprawdopodobniono braku zawinienia w działaniach pełnomocnika Spółki, są niepełne albowiem nie prezentują oceny szeregu okoliczności podniesionych przez skarżącą. W efekcie zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zakresie, w którym skarżąca zarzuciła zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji uchybienia przez organy obowiązkowi podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

5.4. Zgodnie z art. 152a § 1 O.p. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:

1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;

2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;

3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Zgodnie z § 6 tego artykułu warunki techniczne i organizacyjne doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W art. 20a ust. 1 i 2 tej ustawy określono zasady identyfikacji użytkowników systemów teleinformatycznych a w art. 16 ust. 3 zawarta została delegacja dla Prezesa Rady Ministrów do określenia w rozporządzeniu 1) warunków organizacyjno-technicznych doręczania dokumentów elektronicznych, w tym reguły tworzenia elektronicznej skrzynki podawczej, 2) formę urzędowego poświadczania odbioru dokumentów elektronicznych przez adresatów, 3) sposób sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych,

4) sposób udostępniania kopii dokumentów elektronicznych oraz warunki bezpieczeństwa udostępniania formularzy i wzorów dokumentów.

W ramach tej delegacji wydane zostało rozporządzenie z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych. W § 14 i 15 tego Rozporządzenia określono treść i metody potwierdzenia poświadczenia doręczenia.

5.5. W stanie faktycznym sprawy niesporna była okoliczność, że pełnomocnik realizował odbiór przesyłek od organów podatkowych na jego konto za pomocą kodów autoryzacyjnych przesyłanych sms. Niekwestionowana była także okoliczność, że system wygenerował potwierdzenie odbioru spornej przesyłki w dniu 22 września 2016 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z tą datą należy wiązać doręczenie przedmiotowej decyzji, bez względu na stan świadomości pełnomocnika co do okoliczności, że wpisując kolejny kod autoryzacyjny "podpisuje" odebranie kolejnej przesyłki. Skarżąca podnosi w sprawie, że pozostawała w przeświadczeniu, że przesyłkę elektroniczną zawierającą przedmiotową decyzję odebrała w dniu 26 września 2016 r. Istotą rozstrzygnięcia jest ocena, czy skarżąca miała podstawy do takiego przekonania, co dawałoby z kolei podstawę do uznania, że wykazała brak swojego zawinienia w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania.

5.6. Za istotne okoliczności faktyczne, na które powołała się skarżąca, a które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania, co zaakceptowano w zaskarżonym wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał okoliczność, że ilość sms (składowej "podpisu" odebrania przesyłki otrzymanej w formie elektronicznej), które otrzymał w dniu 26 września 2016 r. pełnomocnik Spółki była większa, niż ilość odebranych w tym dniu przesyłek, jeśli uznać, że sporna decyzja została odebrana już wcześniej tj. 22 września 2016 r. Skarżąca na tę okoliczność przedstawiła wizualizację otrzymanych informacji sms z kodami, uprawdopodabniając okoliczność, że ich ilość pozwalała na uznanie, że sporna decyzja odebrana została w tym dniu przy użyciu jednego ze wskazanych kodów. Skarżąca wskazała również, że po dniu 22 września 2016 r. interfejs graficzny wykazywał sporną przesyłkę jako niedoręczoną. Co istotne skarżąca stwierdzone przez siebie wady w funkcjonowaniu systemu uczyniła przedmiotem zgłoszenia do Servis Des, na co przedstawiła dowód. Reklamacja nie została rozpoznana do momentu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ odniósł się do tej okoliczności stwierdzeniem, że "w przypadku gdyby jednak odpowiedź z ww. Centrum (centrum Cyfrowej Administracji - przyp. Sądu) wskazywałaby na nieprawidłowości w działaniu platformy ePUAP w dniu 22 września 2016 r. będzie to przesłanką do wznowienia przedmiotowego postępowania".

5.7. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym postanowieniu oraz wyroku Sądu pierwszej instancji, nie zawarto argumentacji, która stanowiłaby odpowiedź na podniesione we wniosku o przywrócenie terminu (oraz piśmie z 8 listopada 2016 r.) okoliczności dotyczące możliwych nieprawidłowości, co uzasadnia także trafność zarzutu naruszenia art. 210 § 4 O.p. Całość zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji argumentacji organu opiera się na jedynym pewnym w sprawie fakcie tj. istnieniu elektronicznego urzędowego poświadczenia doręczenia oraz stwierdzeniu, że twierdzenia skarżącej są "gołosłowne" i "niepoparte żadnymi wiarygodnymi danymi" przy jednoczesnym braku oceny okoliczności i dowodów podnoszonych przez Spółkę. Nie ma więc w ustaleniach faktycznych odpowiedzi na zarzut (nie gołosłowny, bo zawierający konkretne dane kodów autoryzacyjnych), że w dniu 26 września 2016 r. system wygenerował dwanaście kodów autoryzacyjnych tj. w ilości nadmiernej do ilości odebranych przesyłek. Skoro, jak wskazuje to sam organ, użycie kodu autoryzacyjnego może odnosić się tylko do jednej przesyłki, zaistnienie takiej sytuacji byłoby wyrazem istotnej nieprawidłowości. Skarżąca zgłosiła reklamację, trudno więc stwierdzić, jakich innych dowodów mogła dostarczyć na potwierdzenie swojej wersji. Jak w każdym postępowaniu, zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 oraz 191 O.p., należało przeprowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia istotnych okoliczności faktycznych w sprawie.

5.8. W istocie stan faktyczny w sprawie niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia nie został w ogóle ustalony. Wyjaśnione w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku zasady co do braku wiedzy o treści doręczanej korespondencji w momencie potwierdzania jej odbioru (także w tradycyjnej, pisemnej wersji) niczego do sprawy nie wnoszą. Jak słusznie podniosła to skarżąca w skardze kasacyjnej nie kwestionowała ona braku wiedzy o treści przesyłki, lecz informacji, że w ogóle przesyłkę odbiera, albowiem zarzucała, że system (który daje wiedzę o tym od kogo przesyłkę chce się odebrać) aktywował, jej zdaniem, procedurę odbioru korespondencji bez zamiaru uczynienia tego ze strony skarżącej. Skoro ustawodawca przyjął regulację dopuszczającą możliwość wyboru przez pełnomocnika momentu odebrania przesyłki w ramach określonego terminu (art. 152a § 3 O.p.), to nie można z korzystania z tego prawa czynić pełnomocnikowi zarzutu. Jakkolwiek, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak świadomości skarżącej, że użycie kolejnego kodu czyli "podpisanie" odbioru przesyłki zawsze oznacza elektroniczne potwierdzenie odbioru korespondencji, nie uwolnił Spółki od uznania, że nastąpiło doręczenie w dniu 22 września 2019 r., to przy stwierdzeniu istnienia wskazanych przez nią nieprawidłowości należałoby uznać, że mogła pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, iż do odbioru decyzji doszło dopiero w dniu 26 września 2019 r. Na marginesie wskazać należy, że wersja skarżącej o przebiegu odbierania przesyłek w dniu 22 września 2019 r. koresponduje z niekwestionowaną przez organ okolicznością wynikającą z danych systemu, że pełnomocnik odebrał pierwszą przesyłkę o 9.20 a kolejną, z Urzędu Kontroli Skarbowej w L. - o 9.21. A więc w bardzo krótkim odstępie czasu, mając na uwadze czas otwierania pierwszej przesyłki i rozpoczęcie procedury otwierania kolejnej przesyłki.

5.9. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione uchylić zarówno zaskarżony wyrok jak i zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpatrując zażalenie skarżącej organ winien ustalić u administratora systemu, jakim przesyłkom odebranym w dniu 26 września 2019 r. przypisano kody autoryzacyjne przedstawione przez skarżącego. Gdyby się okazało, że przesłano więcej kodów, niż pobrano przesyłek, w tym sporną decyzję, wówczas należałoby podzielić twierdzenie Spółki, że pozostawała w uzasadnionym, błędnym przekonaniu, że do doręczenia decyzji po raz pierwszy doszło w dniu 26 września 2016 r.

5.10. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero poczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych pozwoli na rozważenie, czy w sprawie są warunki do zastosowania art. 162 § 1 O.p., Stąd ocena naruszenia tego przepisu w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. byłaby przedwczesna.

5.11. Za nieuzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 14 i 15 Rozporządzenia oraz art. 152a § 6 O.p. Wbrew zarzutom skargi wskazane przepisy nie zostały naruszone albowiem poświadczenie doręczenia w sprawie zawiera wszystkie elementy, które wymienia § 14. Z kolei § 15 stanowi o tym, że adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy. Niesporne jest, że do potwierdzenia odbioru spornej przesyłki użyto narzędzia autoryzacyjnego, o którym traktuje przepis.

5.12. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 200, art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 w powiązaniu z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.