Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 2 sierpnia 2005 r.
I FSK 138/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Bącal (sprawozdawca).

Sędziowie NSA: Juliusz Antosik, Jan Rudowski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skarg kasacyjnych spółki A (sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł.) od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 557/03 do I SA/Łd 570/03 w sprawie ze skarg spółki A na decyzje Izby Skarbowej w Łodzi z dnia (...) marca 2003 r. nr (...) do (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2000 r. oraz odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2000 r.

1.

oddala skargi kasacyjne,

2.

odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzjami z dnia (...) marca 2003 r. Izba Skarbowa w Łodzi utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego Ł., którymi organ pierwszej instancji określił spółce A zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, zaległość podatkową i dodatkowe zobowiązanie podatkowe za styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i wrzesień 2000 r. a także odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych za styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2000 r.

Izba Skarbowa podniosła, iż w rozliczeniu za powyższe miesiące skarżąca Spółka odliczyła podatek naliczony z faktur wystawionych przez spółkę B (sp. z o.o.). Faktury wystawione były przez R. B., który jak wynikało z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego P. nabył w dniu 6 stycznia 2000 r. 100% udziałów w spółce B od poprzedniego udziałowca - M. K. Nabywcy udziałów nie odnaleziono pod wskazanym adresem zamieszkania, ani też w ewidencji ludności na terenie kraju. Urząd Skarbowy P. w piśmie z dnia 25 sierpnia 2000 r., Nr (...) poinformował także, że spółka B nigdy nie była podatnikiem podatku od towarów i usług. Również pod wskazanym w fakturach adresem siedziby w Łodzi Urząd Skarbowy Ł. nie stwierdził jakichkolwiek oznak działalności. W oparciu o zebrany materiał dowodowy Urząd Skarbowy Ł. uznał, że wystawca faktur nie istnieje. Zdaniem Izby, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109. poz. 1245), gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku.

Wyrokami z 13 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargi spółki A na powyższe decyzje.

Oceniając legalność zaskarżonych decyzji, (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego w sposób istotny dla rozstrzygnięcia i zauważył, że zarzuty zawarte w skargach dotyczą wyłącznie kwestii proceduralnych. W szczególności Wojewódzki

1

I FSK 138/05

Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 123 § 1 i art. 180 Ordynacji podatkowej, co zarzucała Skarżąca Spółka.

Zdaniem Sądu, zbierając materiał dowodowy i dokonując jego oceny organy podatkowe postępowały zgodnie z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej co stanowiło o tym, że nietrafny był zarzut strony skarżącej, iż postępowanie wyjaśniające nie objęło wszystkich dowodów, a strona skarżąca nie miała dostępu do dokumentów księgowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy podatkowe niewątpliwie dysponowały fakturami i starannie zbadały problem istnienia wystawiającego je podmiotu. Fałszywe faktury zakupu, opatrzone pieczęcią spółki B i podpisem R. B., nie stanowią, w świetle przepisu § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245). podstawy do obniżenia podatku należnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie podzielił również zarzutów strony skarżącej dotyczących powiadamiania pełnomocnika o etapach postępowania wyjaśniającego. Jak wynikało z materiałów zebranych w aktach sprawy, pełnomocnictwa udzielono do protokołu z dnia 13 listopada 2000 r. i z dnia 15 grudnia 2000 r., w których Likwidator poinformował, że uczynił swoim pełnomocnikiem G. S. Pełnomocnictwo dotyczyło jednak postępowania egzekucyjnego, a nie wymiaru podatku od towarów i usług. Ponadto Likwidator wskazał w protokole z dnia 15 grudnia 2000 r. swój adres jako właściwy dla doręczeń pism w toku postępowania podatkowego. Wszystkie pisma były kierowane przez organy podatkowe pod ten adres. Sąd uznał zatem, iż zarzut naruszenia art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny a tym samym brak jest podstaw do wznowienia postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd pierwszej instancji nie stwierdził również naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik spraw. W toku postępowania zebrały one wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Zarzut, iż Likwidator nie mógł się zapoznać z całą dokumentacją Spółki, gdyż była ona przekazana podmiotowi prowadzącemu księgowość Spółki, a ten przekazał ją organom podatkowym, jest również nietrafny, gdyż w sprawach istotne były tylko faktury, które niewątpliwie znane były stronie skarżącej. Likwidator skarżącej Spółki był zawiadamiany o każdym stadium postępowania podatkowego oraz miał możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów.

IFSK 138/05

Od wyroków tych likwidator spółki A złożył skargi kasacyjne, w których wniósł o uchylenie zaskarżonych orzeczeń w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa procesowego.

Uzasadniając ten zarzut pełnomocnik Spółki stwierdził, iż naruszony został art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zapoznanie likwidatora z zebranym, kompletnym materiałem dowodowym. Organ, zdaniem strony skarżącej okazał wyłącznie tylko te dokumenty, które były korzystne dla niego, nie okazując kompletnej dokumentacji żądanej przez likwidatora. Dowodem na poparcie tego stwierdzenia miała być treść notatki sporządzonej przez pracownika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. st. inspektora J.U. z dnia 4 grudnia 2002 r. Tym samym, zdaniem strony skarżącej, naruszono również treść art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę dopuszczenia jako dowodu dokumentu mogącego przyczynić się do wyjaśnienia spraw. Ponadto rażąco naruszono art. 157 § 1,wzywając likwidatora (zamieszkałego w K.) do osobistego stawienia się w Łodzi w związku z żądaniem okazania mu kompletu dokumentów mimo, że ustanowił on pełnomocnika zamieszkałego w okolicach Łodzi. Spowodowało to również naruszenie art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej.

Strona skarżąca nie podzieliła również opinii Sądu jakoby pełnomocnictwo dla G.S. dotyczyło wyłącznie postępowania zabezpieczającego, gdyż Likwidator Spółki uczynił go pełnomocnikiem 13 listopada 2000 r. Pełnomocnictwo było zdaniem strony skarżącej ogólne, dotyczyło całego postępowania i nie zostało cofnięte. Powoduje to, iż zarzut o braku udziału przez pełnomocnika likwidatora w postępowaniu podatkowym jest w pełni uzasadniony.

Podsumowując wywody zawarte w skardze kasacyjnej Likwidator Spółki stwierdził, iż strona skarżąca w chwili obecnej stawia jedynie zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego i nie wdaje się w kwestie merytoryczne albowiem nie jest w stanie zapoznać się z kompletnymi aktami sprawy jak również nie posiada żadnej dokumentacji finansowo-księgowej którą odebrały a następnie zagubiły organy ścigania. Spowodowało to, że pozbawiono ją prawa do obrony. Skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów postępowania albowiem nie jest w stanie ich ponieść. Od jesieni 2000 nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie posiada żadnych dokumentów finansowych skutkiem czego nie jest w stanie wykazać swej sytuacji poprzez złożenie bilansu, rachunku wyników i strat itp.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o ich oddalenie w całości.

I FSK 138/05

Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedziach na skargi oraz zgodził się ze stanowiskiem Sądu przedstawionym w zaskarżonych wyrokach.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1.

naruszeniu prawa materialnego przez błędną, jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2.

naruszeniu przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Równocześnie art. 176 powołanej ustawy stanowi, że skarga kasacyjna poza tym, że powinna czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, zawierać musi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Autor skargi tym samym winien wskazać na konkretne naruszone przez Sąd - skarżonym orzeczeniem - przepisy prawa materialnego wskazując na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być - zdaniem skarżącego - wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, jeżeli uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, iż naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy jako podstawa kasacji dotyczy postępowania sądowo-administracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazuje jedynie na uchybienia przy podejmowaniu decyzji przez organy podatkowe w toku postępowania administracyjnego a istotą postępowania kasacyjnego w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest weryfikacja zgodności z prawem wyroku sądu pierwszej instancji. Strona zatem błędnie wskazała, jako podstawę kasacji naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania to jest art. 123 § 1, 157 § 1, 145 § 1, 180 Ordynacji podatkowej, w zakresie dotyczącym postępowania przed tymi organami. Wymaga podkreślenia, że prawidłowe wskazanie podstaw kasacji jest elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, właściwym tylko dla niej. Zgodnie z art. 183 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skargi kasacyjne spółki A jako pozbawione uzasadnionych podstaw kasacyjnych należy oddalić na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto mając na uwadze fakt, iż Skarżąca Spółka znajduje się obecnie w 4

IFSK 138/05 stanie likwidacji Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 207 § 2 powołanej wcześniej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

I FSK 138/05

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.