I FSK 1293/17 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2428334

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2018 r. I FSK 1293/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek,, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej R. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 598/16 w sprawie ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2016 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia 2007 r. do grudnia 2008 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z 10 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 598/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R.Ż. (zwanej dalej: "podatniczką" lub "stroną skarżącą") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 31 marca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2007 r. do grudnia 2008 r.

W skardze kasacyjnej złożonej w imieniu strony skarżącej od powyższego wyroku sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniesiono w nim, że wykonanie zaskarżonej decyzji zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci przede wszystkim postawienia kredytu rozwojowego skarżącej w stan natychmiastowej wymagalności i związaną z tym konieczność sprzedaży egzekucyjnej posiadanej nieruchomości, co będzie skutkowało przeniesieniem jej własności na podmiot trzeci.

Dodatkowo w piśmie procesowym z 18 grudnia 2017 r. strona, reprezentowano przez swego pełnomocnika, ponownie odniosła się do treści swego wniosku, dodając, że przez aktualnie prowadzoną egzekucję nie posiada środków pozwalających na spłatę swoich zobowiązań - zarówno tych podatkowych, jak i tych wynikających z umowy zaciągniętego kredytu rozwojowego. Grozi jej sprzedaż egzekucyjna budynku stanowiącego jej miejsce zamieszkania w razie dalszego wykonywania decyzji w drodze egzekucji. Budynek ten jest obciążony hipoteką zabezpieczającą udzielony kredyt rozwojowy. Podniesiono ponownie, że wobec niskich dochodów skarżącej istnieje bardzo wysokie ryzyko, że w razie braku płatności kolejnych rat kredytu rozwojowego, umowa kredytu zostanie postawiona przez bank w stan wymagalności, a ponieważ środki skarżącej są zajęte w drodze egzekucji, będzie to oznaczało konieczność sprzedaży egzekucyjnej przedmiotowego budynku (przy czym skarżąca nie dysponuje inną nieruchomością, która mogłaby stanowić jej nowe miejsce zamieszkania).

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.

Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz w znajdującym się w aktach wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym precyzyjnie przedstawiła swoją sytuację materialną. Wskazała wysokość środków finansowych jakimi miesięcznie dysponuje oraz kwoty ponoszonych wydatków. Opisała posiadany majątek, przedstawiając zarazem wysokość zaciągniętych jeszcze przed wydaniem zaskarżonych decyzji zobowiązań. Przedstawiła również dokumenty obrazujące okoliczność prowadzenia w stosunku do jej osoby egzekucji.

Mając na uwadze przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności, które zostały potwierdzone dokumentami źródłowymi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sposób opisany we wniosku strony, uzupełnionym pismem z 18 grudnia 2017 r.

Warto wspomnieć, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś mniejszym lub większym zakresie rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677).

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.