I FSK 1189/16 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2487314

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2018 r. I FSK 1189/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. S. o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 1189/16 wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 876/15 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 14 maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2009 r. postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1189/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 876/15 w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 14 maja 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2009 r. oraz zasądził od skarżącego na rzecz organu koszty postępowania kasacyjnego.

Pismem z 13 kwietnia 2018 r. skarżący działający przez pełnomocnika wniósł o uzupełnienie, ewentualnie zmianę wyroku co do kosztów sądowych w ten sposób aby w punkcie drugim wyroku odstąpić wobec skarżącego od zasądzenia na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania sądowego w całości lub w części, gdyż skarżący był objęty instytucją prawa pomocy.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym także w zakresie kosztów jest prawomocny, gdyż nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy (vide art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej jako: "p.p.s.a."). Strona może natomiast domagać się uzupełniania także prawomocnego wyroku w sytuacjach określonych w art. 157 § 1 p.p.s.a., czy też sprostowania w razie zaistnienia przesłanek zawartych w art. 156 § 1 p.p.s.a.

Żadna jednak z okoliczności wymienionych we wskazanych wyżej przepisach nie zachodzi. Na marginesie tylko można w związku z tym stwierdzić, że postanowienie z 19 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Łd 876/15 referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym - tj. przez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata - obejmowało i objąć tylko mogło jedynie koszty sądowe, a nie koszty należne drugiej stronie w związku z udziałem w sprawie jej pełnomocnika.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości to, że pojęcia kosztów postępowania i kosztów sądowych nie mogą być ze sobą utożsamiane. Kategoria kosztów postępowania jest pojęciem szerszym, obejmującym swym zakresem, obok kosztów sądowych (opłaty sądowe i zwrot wydatków - art. 211 p.p.s.a.), również inne należności wymienione w art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. (np. wynagrodzenie pełnomocnika, koszty przejazdów) - zob. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2016 r. o sygn. akt I OZ 889/16.

Także pojęcie "kosztów postępowania kasacyjnego" - o których mowa w art. 204 p.p.s.a. - jest pojęciem zakresowo szerszym od pojęcia "kosztów sądowych" zastosowanego w art. 211, art. 244 § 1 i art. 245 § 2 p.p.s.a. A zatem zwolnienie w ramach prawa pomocy od ponoszenia kosztów sądowych nie zwalnia skarżącego kasacyjnie od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego niewchodzących w zakres kosztów sądowych.

Z art. 248 p.p.s.a., wprost wynika, że przyznanie prawa pomocy nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów postępowania, jeżeli obowiązek taki wynika z innych przepisów. W świetle przytoczonych przepisów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przyznanie stronie prawa pomocy nie chroni jej przed odpowiedzialnością finansową za wynik postępowania, o której sąd administracyjny orzeka stosownie do art. 209 p.p.s.a. (tak: postanowienia NSA z dnia 13 lipca 2016 r., II FSK 1883/14 i II FSK 810/14; postanowienie NSA z 11 sierpnia 2008 r., II FSK 259/07). W związku z tym strona - choćby zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych - musi być świadoma, że w sytuacji zainicjowania kontroli kasacyjnej może zostać obciążona kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz strony przeciwnej. Strona ta nie zostaje przy tym pozbawiona prawa do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji), gdyż obowiązek uiszczenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stronie przeciwnej nie podważa faktu zrealizowania przez strony ich prawa do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższej oceny nie może podważyć art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. ustanawiający jako przesłankę przyznania prawa pomocy kryterium zdolności poniesienia przez wnioskodawcę "kosztów postępowania", a nie "kosztów sądowych". Regulacja ta nie odnosi się bowiem do zakresu prawa pomocy, ujętego w art. 244 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Co więcej, skoro ustawodawca w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "kosztów postępowania", a w art. 244 § 1 p.p.s.a. "kosztów sądowych", to nie można tym pojęciom nadawać tożsamego znaczenia i zakresu.

W niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie drugim wyroku orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, a wyrok zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Nie można zatem uznać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu, co uzasadniałoby uzupełnienie wyroku na zasadzie wynikającej z art. 157 § 1 p.p.s.a. skarżący nie wskazuje zresztą na brak w wyroku rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania, a jedynie wnosi o jego zmianę i odstąpienie od zasądzenia od niego kosztów postępowania. Jego wniosek zmierza w związku z tym do zmiany postanowienia rozstrzygającego o kosztach postępowania, a nie do uzupełnienia wyroku o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Tym samym wniosek o uzupełnienie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego przez skarżącego nie może zasługiwać na uwzględnienie.

Wskazać należy, że skarżący, co wynika z akt sprawy, nie wnioskował o niezasądzanie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku nie uwzględnienia jego skargi kasacyjnej. Tym samym żądania zawarte we wniosku o uzupełnienie orzeczenia, należy uznać za spóźnione.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku w oparciu o wskazane wyżej przepisy oddalił go jako niezasadny.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.