Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 31 maja 2005 r.
I FSK 118/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zając (spr.).

Sędziowie NSA: Artur Mudrecki, Maria Dożynkiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej A S.A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA 2926/03 w sprawie ze skargi A S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) września 2003 r. Nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług

1.

oddala skargę kasacyjną,

2.

zasądza od A S.A. w B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 2926/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) czerwca 2003 r., Nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Sąd ustalił, iż z akt sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 573/01 uchylił decyzję Izby Skarbowej w Łodzi z dnia (...) marca 2001 r., Nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż przyczyną uchylenia decyzji jest brak ustalenia kwestii właściwości miejscowej Urzędu Skarbowego. Dopiero ustalenie, że spółka w styczniu 2000 r. czynności opodatkowane wykonywała wyłącznie na obszarze działania Urzędu Skarbowego w B. (chociaż siedzibę zmieniła dopiero w miesiącu następnym), pozwoli przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie był właściwy ten Urząd, a nie Urząd Skarbowy w P. Natomiast, gdyby okazało się, że czynności te wykonywane były na terenie działania innego jeszcze urzędu skarbowego, to za właściwy należy uznać urząd skarbowy, na którego obszarze działania Spółka miała siedzibę w stycznia 2000 r., czyli, Urząd Skarbowy w P., niezależnie od tego, że w dniu wszczęcia postępowania podatkowego w październiku 2000 r. siedziba spółki mieściła się w B. Jednocześnie NSA przyznał rację Izbie Skarbowej w przedmiocie nieuznania faktury VAT ZPChr Nr 3/12/99 z dnia 31 grudnia 1999 r., wystawionej przez powiązaną spółkę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "S." Zakład Pracy I FSK 118/05

Chronionej, za podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tej faktury.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia (...) września 2003 r., Nr (...) wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. z ust. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 8, art. 10 ust. 2, art. 19, art. 27 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej A (poprzednia nazwa "S." rH S.A.) od decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...).04.2003 r., Nr (...) w sprawie: określenia za miesiąc styczeń 2000 r. zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 4.393 zł i ustalenia dodatkowego zobowiązania za miesiąc styczeń 2000 r. podlegającego wpłacie do budżetu w kwocie 13.534 zł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. oraz uchylił decyzję w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a zarzuty skargi są oczywiście nieuzasadnione.

Sąd stwierdził, że ponieważ skarga nie zawiera zarzutów merytorycznych a kwestia nieuznania przez organy podatkowe prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT ZPChr nr 3/12/99 z dnia 31 grudnia 1999 r. (wystawionej przez powiązaną ze spółką R. M. prowadzącą działalność gospodarczą: "S." ZPChr) została także już przesądzona wyrokiem NSA z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 573/01, w którym Sąd przyznał co do zasady rację organom podatkowym, do rozstrzygnięcia pozostała sprawa naruszenia właściwości miejscowej organów podatkowych.

I FSK 118/05

Sąd wskazał, iż spółka w styczniu 2000 r., a więc w okresie rozliczeniowym będącym podmiotem sporu miała swoją siedzibę na obszarze działania Urzędu Skarbowego w P. Do wyjaśnienia i ustalenia pozostaje kwestia, czy spółka w styczniu 2000 r. wykonywała czynności wyłącznie na obszarze działania Urzędu Skarbowego w P., czy też na obszarze działania innego jeszcze urzędu skarbowego. Z akt sprawy wynika, że prezes zarządu Spółki Akcyjnej, przy piśmie z dnia 17 stycznia 2003 r. przesłał kopię rejestru sprzedaży VAT, kopie faktur VAT w rejestrze tym ujętych oraz udzielił wyjaśnień odnośnie czasu i miejsca wykonywanych czynności objętych tymi fakturami. Z pisma strony wynika, że czynności z faktur o numerach 1/012000 - 3/01/2000 i 5/01/2000 - 11/01/2000 dotyczą usług wykonywanych w styczniu 2000 r. w miejscowości B. Natomiast faktura nr 4/01/2000 dotyczy usługi wykonanej w grudniu roku poprzedniego. Z powyższego wynika, w ocenie Sądu, że sama podatniczka wyjaśniła, iż wszystkie usługi w styczniu udokumentowane ww. fakturami zostały wykonane w B. A zatem właściwym urzędem skarbowym za ten okres rozliczeniowy był Urząd Skarbowy w B. W piśmie z dnia 17 stycznia 2003 r. strona nie podnosiła kwestii, iż usługa udokumentowana fakturą nr 4/01/2000 została wykonana na terenie gminy W.

Sąd podniósł, że również na rozprawie sądowej w dniu 30 września 2002 r. przed NSA OZ w Łodzi strona skarżąca wyjaśniła, że w grudniu 1999 r. i styczniu 2000 r. spółka wykonywała czynności opodatkowane jedynie na obszarze działania Urzędu Skarbowego w B. (patrz str. 3 ww. wyroku NSA). Oznacza to, że podniesiony zarzut w skardze, który stanowił próbę wzruszenia decyzji nie mógł mieć żadnego znaczenia dla potrzeb prowadzonego w tym trybie postępowania. Z kolei zarzut naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 Ordynacji podatkowej) jest niezrozumiały, bowiem na I FSK 118/05 każdym etapie postępowania strona była zapoznawana ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Również z akt sprawy nie wynika, aby organy podatkowe pobieżnie oceniły kwestie związane z wystawieniem spornej faktury.

Skargą kasacyjną A S.A. zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 15 Ordynacji podatkowej i wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał orzeczenie naruszając przepisy postępowania, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej, obowiązkiem Sądu, który nie został spełniony, było zbadanie stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności dotyczących właściwości organu administracji.

Wspomniany obowiązek Sądu wprawdzie nie wynika wprost z ustawy, jednak można wywieść go z treści art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten bowiem obliguje Sąd do zwięzłego przedstawienia stanu sprawy w uzasadnieniu orzeczenia. Skoro więc Sąd ma przedstawić stan sprawy, to wcześniej winien go ustalić.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż z treści art. 106 ww. ustawy wynika, że "po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia na podstawie akt stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest pozbawiony obowiązku ustalania stanu faktycznego sprawy. Wyżej wymienione przepisy, zdaniem strony skarżącej jednoznacznie wskazują na konieczność powiązania orzeczenia Sądu z ustaleniem stanu sprawy, a więc istotnych z punktu widzenia orzeczenia okoliczności faktycznych. Wojewódzki Sąd Administra I FSK 118/05 cyjny uchybił wspomnianemu wyżej obowiązkowi i pozostawił poza ramami swego zainteresowania okoliczności faktyczne związane z właściwością organów podatkowych uzasadniające przyjęcie, iż organy podatkowe naruszyły przepisy dotyczące właściwości miejscowej i jej dokładnego ustalania z urzędu. Zdaniem strony skarżącej Sąd poprzestał na błędnym przyjęciu, iż strona wyjaśniła, że styczniu 2000 r. spółka wykonywała czynności opodatkowane jedynie na obszarze działania Urzędu Skarbowego w B. Tymczasem z faktury ze stycznia (4/01/2000), która dotyczyła wykonania usługi w noc sylwestrową, wynika iż usługa była wykonywana zarówno w roku 1999 r. jak również w roku 2000. Fakt ten wynika z treści faktury - oczywistą rzeczą jest bowiem, że wykonywanie usługi w noc sylwestrową dotyczy zarówno starego, jak również nowego roku.

Podniesiono także, że z treści art. 15 Ordynacji podatkowej wynika wprost, iż organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązkiem organów podatkowych było więc podjęcie z własnej inicjatywy rozstrzygnięcia kwestii swej właściwości. Wspomniana wyżej faktura dotyczyła usługi, która była wykonana na obszarze właściwości działania innego urzędu skarbowego, niż Urząd Skarbowy w P. i Urząd Skarbowy w B. Z też powodu właściwym organem podatkowym, w ocenie strony skarżącej, jest urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw I FSK 118/05 kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1.

naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub nie właściwe zastosowanie,

2.

naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego.

W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.

Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut.

Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważo IFSK 118/05 ny, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Skarga kasacyjna oparta jest na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych.

W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Zestawienie treści tego przepisu z zarzutem nie pozwala uznać, iż Sąd I instancji naruszył przytoczony przepis.

Bowiem nie ten przepis nakłada na Sąd obowiązek rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, w którym Sąd I instancji przedstawił zdarzenie gospodarcze objęte fakturą, z której strona skarżąca wywodzi wniosek o naruszeniu właściwości miejscowej przez organ podatkowy.

Trzeba przypomnieć, że w dalszej części uzasadnienia Sąd ten odniósł się do kwestii właściwości organu, trafnie nie dopatrując się jej naruszenia.

Impreza sylwestrowa 1999/2000 jest jednym zdarzeniem gospodarczym, które rozpoczęte zostało w 1999 r. i mimo kontynuacji przez kilka godzin w 2000 r. została zakwalifikowana przez podatnika jako zdarzenie gospodarcze odnoszące się do 31 grudnia 1999 r.

Świadczy o tym jedna faktura, wystawiona właśnie w tej dacie.

Domaganie się uznania, iż to zdarzenie gospodarcze świadczy o prowadzeniu działalności w 2000 r. i ma wpływ na właściwość organu podatkowego nie znajduje oparcia w żadnym z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

I FSK 118/05

Dlatego zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mógł zostać uwzględniony.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.