I C 108/17 - Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2515448

Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 października 2017 r. I C 108/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Lidia Wieliczuk.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. w Gorzowie Wielkopolskim sprawy z powództwa S. Z., H. Z. przeciwko P. (...) z siedzibą we W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności orzeka:

I. Powództwo H. Z. oddala w całości.

II. Pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydany dnia 23 listopada 2011 przez Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie w sprawie VI Nc - e 1226602/11 zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 - co do odsetek ustawowych zasądzonych od S. Z. za okres od dnia 31 grudnia 2011 do dnia 18 października 2014.

III. W pozostałej części powództwo S. Z. oddala.

IV.Nie obciąża powodów obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów procesu.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 26 października 2016 powodowie H. Z. i S. Z. złożyli pozew przeciwko P. (...) z siedzibą we W. o pozbawienie na podstawie art. 840 k.p.c. wykonalności tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 23 listopada 2011 wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin Zachód w Lublinie w sprawie VI Nc-e 1226602/11 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 27 stycznia 2012.

W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że ich zobowiązanie do spłaty kredytu udzielonego im przez (...) Bank SA z siedzibą w W. w dniu 29 września 2008 wygasło na skutek przedawnienia albowiem umowa ta została im wypowiedziana przez bank już 12 sierpnia 2009. Podali, że w międzyczasie postępowanie egzekucyjne przeciwko nim było dwukrotnie umarzane: z wniosku (...) Banku SA w dniu 13 kwietnia 2012 i z wniosku P. (...) 6 grudnia 2013

Aktualnie pozwany prowadzi egzekucję na podstawie wskazanego już tytułu wykonawczego.

W ocenie powodów według Uchwały Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2016 egzekwowane przez pozwaną roszczenie jest roszczeniem przedawnionym.

W odpowiedzi na pozew (k- 67 - 68) P. (...) z siedzibą we W. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że powództwo opozycyjne nie prowadzi do ponownego merytorycznego zbadania sprawy, która została zakończona prawomocnym orzeczeniem, jak również nie może ono zmierzać do uchylenia powagi rzeczy osądzonej. Podnoszone przez powodów okoliczności nie stanowią żadnej z podstaw wskazanych w art. 840 k.p.c., mogących doprowadzić do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 7 października 2008 H. Z. i S. Z. na podstawie umowy nr (...) został udzielony przez (...) Bank SA z siedzibą w W. kredyt w wysokości 86.916 złotych (na podstawie wniosku kredytobiorców z 29 września 2008).

W pismach z datami 12 / 13 sierpnia 2009 (wysłanymi 13 / 17 sierpnia 2009) Bank wezwał powodów do zapłaty zadłużenia przeterminowanego w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, informując że w razie braku spłaty niniejsze pismo należy traktować jako wypowiedzenie z okresem wypowiedzenia 30 dni od dnia następnego po upływie wyznaczonego 7 - dniowego terminu.

Powodowie nie dokonali żądanej spłaty. Pozostała do spłaty wierzytelność stała się wymagalna nie wcześniej niż 20 września 2009.

(...) Bank w dniu 22 kwietnia 2010 wystawił przeciwko powodom bankowy tytuł egzekucyjny na kwotę 100.388,47 złotych, któremu Sąd Rejonowy w Sulęcinie w dniu 28 maja 2010 nadał klauzulę wykonalności. Tytuł ten utracił moc z momentem zbycia przez (...) Bank objętej nim wierzytelności na rzecz P. (...) z siedzibą we W. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na jego podstawie z wniosku (...) Banku zostało umorzone.

Dowody:

- umowa kredytu gotówkowego k- 4 -8 akt I Co 793/10 SR w Sulęcinie

- ostateczne wezwanie do zapłaty k- 6-7

- bankowy tytuł egzekucyjny k- 3 akt I Co 793/10 SR w Sulęcinie

- zeznania powódki k- 102 - 103

- zeznania powoda k- 103

W dniu 23 listopada 2011 Sąd Rejonowy Lublin Zachód w Lublinie na skutek pozwu wniesionego w dniu 26 września 2011 przez P. (...) z siedzibą we W. przeciwko H. Z. i S. Z. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie VI Nc-e 1226602/11 nakazujący pozwanym zapłatę na rzecz powódki kwoty 119.656,13 złote z odsetkami ustawowymi od dnia 26 września 2011 do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu w kwocie 5.122,93 złote.

W uzasadnieniu powódka podała, że nabyła przedmiotową wierzytelność na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 26 kwietnia 2011 zawartej pomiędzy powódką a (...) Bank SA z siedzibą w W.

Nakaz ten został doręczony pozwanym w dniu 16 grudnia 2011z pouczeniem o możliwości złożenia sprzeciwu. H. Z. i S. Z. nie złożyli sprzeciwu i nakaz uprawomocnił się 31 grudnia 2011. W dniu 27 stycznia 2012 nakazowi została nadana klauzula wykonalności.

Dowody:

- zawiadomienie o przelewie wierzytelności k- 9

- pozew k- 82- 88

- nakaz zapłaty k- 89

- potwierdzenia doręczenia nakazu k- 90 - 93

- postanowienie o nadaniu nakazowi klauzuli wykonalności k- 94

- zeznania powódki k- 102 - 103

- zeznania powoda k- 103

W dniu 1 lutego 2012 P. (...) z siedzibą we W. złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko H. Z. i S. Z. na podstawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 23 listopada 2011 w sprawie VI Nc-e 1226602/11 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Postępowanie prowadził komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Międzyrzeczu Marcin Małuszek pod sygnaturą k.m. 281/12. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 komornik umorzył postępowanie egzekucyjne wobec bezskuteczności egzekucji. Postanowienie uprawomocniło się 28 grudnia 2013.

Dowody:

- wniosek o wszczęcie egzekucji k- 1 akt k.m. 281/12

- postanowienie o umorzeniu postępowania k- 32 akt k.m. 281/12

W dniu 6 maja 2016 P. (...) z siedzibą we W. złożyła ponownie wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko H. Z. na podstawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 23 listopada 2011 w sprawie VI Nc-e 1226602/11 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Postępowanie prowadzi komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Międzyrzeczu Marcin Małuszek pod sygnaturą k.m. 989/16 (poprzednio komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Gnieźnie pod sygnaturą k.m. 844/16). Na tytule wykonawczym w aktach brak adnotacji o wyegzekwowaniu wierzytelności.

Dowody:

- tytuł wykonawczy w aktach k.m. 989/16 (okładka)

- wniosek wszczęcie egzekucji k- 1 akt k.m. 989/16

Uzasadnienie prawne

Sąd zważył co następuje:

Dłużnik może żądać pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).

W myśl art. 117 § 1 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1k. c). Zgodnie z art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jak stanowi art. 125 § 1 zdanie 1 k.c. roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu (art. 125 § 1 zdanie 2 k. c).

Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia (art. 117 par 2 k.p.c.). Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania spraw danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia lub zaspokojenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c.). Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo (art. 124 § 1 k.p.c.). W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie ukończono (art. 124 par 2 k.p.c.).

Powodowie oparli żądanie pozwu na twierdzeniu, że ich zobowiązanie do spłaty kredytu udzielonego im przez (...) Bank SA z siedzibą w W. w dniu 29 września 2008 wygasło albowiem umowa ta została im wypowiedziana przez Bank 12 sierpnia 2009. Jak podali w międzyczasie postępowanie egzekucyjne przeciwko nim było dwukrotnie umarzane: z wniosku (...) Banku SA w dniu 13 kwietnia 2012 i z wniosku P. (...) 6 grudnia 2013. Aktualnie pozwany P. (...) z siedzibą we W. prowadzi egzekucję przeciwko powodom na podstawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 23 listopada 2011 wydanym na podstawie pozwu wniesionego przez P. (...) w dniu 26 września 2011 do Sądu Rejonowego Lublin Zachód w Lublinie zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 27 stycznia 2012. W ocenie powodów według Uchwały Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2016 (która jest sądowi znana z sygnaturą III CZP 29/16) egzekwowane przez pozwaną roszczenie jest roszczeniem przedawnionym.

W ocenie sądu stanowisko powodów nie zasługuje na akceptację. Przedmiotem niniejszego postępowania i podstawą do prowadzenia egzekucji przeciwko powodom jest bowiem nie bankowy tytuł egzekucyjny a prawomocny nakaz zapłaty w wydany w postępowaniu upominawczym z dnia 23 listopada 2011 w sprawie z powództwa P. (...) z siedzibą we W. przeciwko H. Z. i S. Z. przez Sąd Rejonowy Lublin Zachód w Lublinie zaopatrzony 27 stycznia 2012 w klauzulę wykonalności. Tak więc dla oceny czy doszło do przedawnienia wierzytelności zastosowanie znajdzie artykuł 125 § 1 zdanie 1 k.c.

Okres przedawnienia dla należności głównej opisanej w tym nakazie wynosi zatem lat 10. Jest oczywistym, że należność główna stwierdzona nakazem pochodzącym z roku 2011 nie mogła jeszcze ulec przedawnieniu albowiem mamy dopiero rok 2017.

Natomiast sytuacja zasądzonych w nakazie zapłaty odsetek od należności głównej, które należą do roszczeń okresowych, o jakich mowa w art. 125 § 1 zdanie 2 k.c. i których termin przedawnienia wynosi 3 lata, przedstawia się następująco:

Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z uprawomocnieniem się nakazu zapłaty ale został przerwany na skutek postępowania o nadanie mu klauzuli wykonalności i ponownie zaczął biec z momentem jej nadania tj. od dnia 27 stycznia 2012. Wierzyciel doprowadził do przerwania biegu przedawnienia składając w dniu 1 lutego 2012 wniosek egzekucyjny przeciwko obojgu dłużnikom i przerwa ta trwała do prawomocnego zakończenia tego postępowania tj. do dnia 28 grudnia 2013.

Bieg przedawnienia dla roszczeń odsetkowych stwierdzonych przedmiotowym tytułem wykonawczym rozpoczął więc swój bieg (trzyletni) na nowo od tej daty.

Powodowie są dłużnikami solidarnymi. Przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku wobec współdłużników (art. 372 k.c.).

Wobec H. Z. został złożony ponownie wniosek egzekucyjny w dniu 6 maja 2016, który rozpoczął kolejną przerwę biegu przedawnienia, która trwa nadal. Nie doszło więc do przedawnienia w żadnym zakresie zasądzonych od niej odsetek, gdyż pomiędzy 28 grudnia 2013 a 6 maja 2016 nie minęły 3 lata.

Reasumując żądanie pozwu H. Z. pozbawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego wykonalności z uwagi na przedawnienie stwierdzonej w nim wierzytelności jest w całości niezasadne, tak co do należności głównej jak i co do odsetek.

Jak wynika z pisma pełnomocnika pozwanej (k- 111) wobec S. Z. po roku 2013 nie toczyło się kolejne postępowanie egzekucyjne, dowodów na okoliczność przeciwną strona pozwana do momentu zamknięcia rozprawy nie zgłosiła.

S. Z. z pozwem o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wystąpił 26 października 2016 a więc w dacie wniesienia pozwu wynikająca z nakazu zapłaty należność odsetkowa nie był przedawniona (licząc od 28 grudnia 2013).

Złożenie pozwu w niniejszej sprawie przez powoda pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnienia (nie jest to działanie zaczepne wierzyciela o jakim mowa w art. 123 § 1 pkt 1k. c) a co do zasady sąd wydając wyrok czyni ustalenia na datę zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1k. c k.p.c.).

Sąd na datę zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie ustalił, że odsetki należne wierzycielowi od S. Z. według tytułu wykonawczego na dzień orzekania 18 października 2017 przedawniły się już za okres sprzed 18 października 2014.

Tak więc sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w postaci opisanego w pozwie nakazu zapłaty co do odsetek zasądzonych od S. Z. od kwoty 119.656,13 złote za okres dalszy niż 3 lata od daty zamknięcia rozprawy tj. sprzed 18 października 2014 a precyzyjnie za okres 31 grudnia 2011 do dnia 18 października 2014.

W pozostałej części sąd powództwo H. Z. i S. Z. oddalił.

Ma rację strona pozwana, że w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego niedopuszczalne jest ponowne merytoryczne badanie powództwa a strona może powoływać się tylko na okoliczności, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c), w tym przedawnienie roszczenia.

Natomiast prawomocne orzeczenie, w tym prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.).

Treść zeznań stron znajduje potwierdzenie w dokumentach, z których sąd dopuścił dowód.

Powodom został doręczony przedmiotowy nakaz zapłaty, nie wnosili jednak od niego sprzeciwu. Na marginesie można dodać, że w dacie wydawania nakazu przez Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie wierzytelność powód wynikająca z umowy kredytowej nie była przedawniona, skoro stała się wymagalna nie wcześniej niż 20 września 2009 a P. (...) złożyła pozew 26 września 2011 a więc przed upływem lat 3 od ww. faktu.

Pozwana nie powołuje się na przerwę biegu przedawnienia spowodowanego przez bank, nie ma zresztą takiej potrzeby, gdyż tak w dacie cesji jak i złożenia pozwu do sądu nie minęły jeszcze 3 lata od wypowiedzenia umowy, stąd uchwała Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2016 w sprawie III CZP 29/16 nie ma odniesienia do ustalonego przez sąd w niniejszym postępowaniu stanu faktycznego, gdyż dotyczy zupełnie innej sytuacji.

Roszczenia banku jako związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej przedawniają się po 3 latach, tzn. bank ma 3 lata na uzyskanie tytułu wykonawczego od końcowej daty okresu wypowiedzenia, tak samo nabywca wierzytelności. Jednak kiedy tytuł ten uzyska np. nakaz zapłaty, ma 10 lat na egzekucję zasądzonej należności głównej, z odsetkami o których już była mowa powyżej.

Powództwo zostało przez sąd uwzględnione w marginalnym zakresie a więc co do zasady powodowie powinni zwrócić koszty procesu pozwanemu. W ocenie sądu ich postawa procesowa była wyrazem przekonania opartego na powołanym w uzasadnieniu pozwu orzeczeniu Sądu Najwyższego, które opacznie zinterpretowali albowiem nie korzystali w procesie z pomocy fachowego pełnomocnika. Przy stosunkowo niewielkich dochodach (oświadczenia powodów o sytuacji rodzinnej i majątkowej k- 35 - 40) i pokaźnych zobowiązaniach, ich sytuacja finansowa jest ciężka. Obrona pozwanej - profesjonalisty na rynku obrotu wierzytelnościami - nie była trudna i ograniczyła się do sformułowania dwóch pism procesowych. Tak więc sąd uznał za słuszne nieobciążanie powodów obowiązkiem zwrotu pozwanej kosztów procesu (art. 102 k.p.c.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.