Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1448577

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 3 kwietnia 2014 r.
I ACa 131/14
Odróżnienie pojęcia odszkodowania z tytułu utraconego zarobku i renty odszkodowawczej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Jerzy Geisler.

Sędziowie SA: Elżbieta Fijałkowska, Jan Futro (spr.).

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa B. J. przeciwko Towarzystwu (...) z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt I C 1411/13:

1.

zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 23 305 (dwadzieścia trzy tysiące trzysta pięć) zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 czerwca 2011 r. oraz w punkcie 3 i zasądza od pozwanego na rzecz powódki 7.369 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania;

2.

zasądza od pozwanego na rzecz powódki 2.966 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Powódka B. J. w pozwie wniesionym w dniu 30 czerwca 2011 r. skierowanym przeciwko Towarzystwu (...) z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 23.305 zł wraz z ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za utracone zarobki oraz kwoty 16.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 listopada 2007 r. do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznała w związku z wypadkiem komunikacyjnym w dniu 11 października 2007 r. Wniosła ponadto o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc w szczególności zarzut przedawnienia roszczeń powódki.

Pismami procesowym z dnia 29 sierpnia 2012 r. i z dnia z 10 stycznia 2013 r. powódka rozszerzyła żądanie pozwu w zakresie roszczenia o zadośćuczynienie, wnosząc o zasądzenie z tego tytułu kwoty 51.696 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 listopada 2007 r. do dnia zapłaty.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 51.696 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 41.000 zł od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty i kwoty 10.696 zł od dnia 13 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałej części.

Orzekając o kosztach postępowania zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5.085 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu i nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Poznaniu) kwotę 1.132,33 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa.

Z uwagi na fakt, że apelacja skarży jedynie rozstrzygnięcie o oddaleniu żądania powódki zasądzenia na jej rzecz kwoty 23.305 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za utracone zarobki oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu, wskazać należy, że jako podstawy rozstrzygnięcia w tym przedmiocie Sąd I instancji powołał następujące ustalenia.

Powódka w dniu 11 października 2007 r. wracając z pracy uległa wypadkowi komunikacyjnemu. Powódka doznała licznych obrażeń wskutek zaistniałego zdarzenia. Z powodu złamania obojczyka prawego powódka została przyjęta na Oddział (...) Ogólnej, gdzie przebywała w dniach od 12 października do 15 października 2007 r. Wobec braku zrostu w obrębie złamania obojczyka prawego podjęto decyzję o leczeniu operacyjnym powódki. Powódka była ponownie hospitalizowana, tym razem na Oddziale (...) (...) Szpitala (...) w P. w dniach od 25 marca do 28 marca 2008 r. z powodu stawu rzekomego obojczyka prawego. U powódki dokonano w drodze operacyjnej resekcję stawu rzekomego obojczyka, stabilizację odłamów płytką samodociskową 2/2 z użyciem osteolitu. Po zastosowanym leczeniu uzyskano zrost kostny złamania obojczyka prawego.

Po zabiegu operacyjnym w szpitalu w P. powódka odzyskała częściowo sprawność fizyczną umożliwiającą normalne życie codzienne. Jednak powódka pozostawała i pozostaje nadal niezdolna do wykonywania prac fizycznych, prac w pozycjach wymuszonych, dźwigania i prac wymagających dobrej sprawności obu kończyn górnych. Tym samym powódka nie jest zdolna do pracy zgodnie z kwalifikacjami (przed wypadkiem powódka pracowała w drukarni). Trwały uszczerbek na zdrowiu w związku z urazami ortopedycznymi wynosi w przypadku powódki 22%.

Powódka ma 47 lat, wykształcenie podstawowe bez zawodu. Od czasu przedmiotowego zdarzenia pozostaje częściowo niezdolna do pracy. Niezdolność powódki została stwierdzona do lutego 2013 r.

Powódka przed zaistnieniem przedmiotowego zdarzenia pracowała w firmie drukarskiej (...) na stanowisku operatora prac ręcznych. Umowa o pracę miała charakter czasowy, bowiem została zawarta do dnia 31 lipca 2008 r. Była to praca fizyczna. Powódka od dnia 12 października 2007 r. do dnia 10 kwietnia 2008 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Od 11 kwietnia 2008 r. do 31 lipca 2008 r. powódka otrzymywała świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 90% wynagrodzenia, a od 1 sierpnia 2008 r. do dnia 1 kwietnia 2009 r. w wysokości 75% wynagrodzenia.

W dniu 31 lipca 2008 r. ustał stosunek pracy powódki. Po rozwiązaniu umowy z powódką, nadal była ona niezdolna do pracy do dnia 31 grudnia 2008 r. Od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., zgodnie następującymi po sobie kolejnymi orzeczeniami orzecznika ZUS, powódka do lutego 2013 r. jest częściowo niezdolna do pracy.

Dochód powódki za rok 2007 wyniósł 15.611,07 zł. Powódce przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 31 marca 2012 r. w wysokości ok. 485 zł.

Powódka pismem z dnia 9 listopada 2007 r. wezwała pozwanego do zapłaty na jej rzecz kwoty 6.000 zł na poczet przyszłego odszkodowania i zadośćuczynienia związanego z przedmiotowym zdarzeniem.

Pozwany wypłacił powódce częściowo świadczenie z tytułu utraconych zarobków w wysokości 3.515,76 zł.

Pismem z dnia 11 lutego 2010 r. pozwany odmówił wypłaty świadczenia ponad kwoty wypłacone w dniu 21 stycznia 2010 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że podstawę roszczenia powódki w zakresie odszkodowania za utracone zarobki stanowił przepis art. 444 § 1 k.c. Sąd Okręgowy nie uwzględnił podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczeń powódki, wskazując, że zgodnie z 4421 § 2 k.c., jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka domagała się od pozwanego z tytułu odszkodowania zwrotu utraconych przez nią zarobków w łącznej kwocie 23.305 zł wraz z ustawowymi odsetkami za okres kwietnia 2009 r. do czerwca 2011 r. Powódka przedstawiła w sposób szczegółowy sposób dokonanego przez siebie wyliczenia, który kształtował się następująco: za okres od 04.2009 r. do 12.2009 r. - 9 x 1.379,44 zł (144, 45% najniższego wynagrodzenia netto za 2009 rok) minus 3.920, 41 zł otrzymana kwota z ZUS, co daje kwotę 8.494, 55 zł. Za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. 12 x 1.421,60 zł (144, 45% najniższego wynagrodzenia netto za 2010 rok) zł minus 5.824, 68 zł (świadczenie wypłacone przez ZUS), co daje kwotę 11.234, 52 zł, za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. 6 x 1.491,21 zł (144, 45% najniższego wynagrodzenia netto za 2011 rok) minus 2.912, 34 zł (świadczenie wypłacone przez ZUS), co daje kwotę 6.034, 92 zł. Powódka jednak nie wykazała, że jej dotychczasowy pracodawca wobec rozwiązania umowy powódki z końcem lipca 2008 r. (zakończeniem czasu trwania umowy o pracę powódki zawartej na czas określony) nawiązałaby z nią kolejny stosunek pracy a w szczególności, by trwał on w okresie, którego dotyczy powództwo.

Powódka nie naprowadziła Sądu na żadne okoliczności uzasadniające twierdzenia zawarte w pozwie, a zwłaszcza przez zawnioskowanie dowodów, które wykazałaby prawdziwość twierdzeń powódki w tym zakresie choćby np. z przesłuchania w charakterze świadka dotychczasowego pracodawcy powódki.

Sąd Okręgowy podniósł ponadto, że powódka jest osobą częściowo niezdolną do pracy a więc może świadczyć pracę w innym charakterze niż dotychczas a w przeprowadzonym postępowaniu nie wykazała, by poszukiwała zatrudnienia.

Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu - wskazując, co się na nie składa - Sąd Okręgowy powołał przepis art. 100 k.p.c.

Od wyroku tego apelację wniosła powódka, zaskarżając go w części, w jakiej oddalono powództwo, co do kwoty 23.305 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za utracone zarobki oraz w części, w jakiej orzeczono o kosztach procesu. Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1.

naruszenie przepisu art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez przyjęcie, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy wypadkiem, jakiemu uległa powódka, a nienawiązaniem z powódką kolejnego stosunku pracy na czas określony;

2.

naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez ustalenie, że brak związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a nienawiązaniem z powódką kolejnego stosunku pracy;

3.

naruszenie art. 6 k.c. poprzez ustalenie, że powódka nie wykazała uszczerbku majątkowego związanego z nienawiązaniem z powódką kolejnego stosunku pracy na czas określony i że powinna wykazać je zeznaniami pracodawcy;

4.

naruszenie art. 444 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że powódce nie przysługuje odszkodowanie za uszczerbek majątkowy we wskazanej przez nią wysokości poniesiony w związku z wypadkiem i polegający na nienawiązaniu z powódką kolejnego stosunku pracy na czas określony.

W konsekwencji powódka wniosła o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki dodatkowo kwoty 23.305 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania w całości. Wniosła ponadto o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja okazała się zasadna.

Mając na względzie niekwestionowane ustalenia Sądu zauważyć trzeba, że prawidłowe zastosowanie prawa materialnego możliwe jest jedynie w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym. W pierwszej kolejności należy więc odnieść się do podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. Powódka zarzuciła naruszenie tego przepisu poprzez błędne ustalenie, że brak związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem wywołującym szkodę a okolicznością, że ówczesny pracodawca powódki nie nawiązał z nią kolejnego stosunku pracy. Tymczasem Sąd Okręgowy w stanie faktycznym sprawy ustalenia takiego nie czyni. Zarzut ten w istocie dotyczy naruszenia prawa materialnego, tj. kwestii zastosowania tych przepisów w ustalonym stanie faktycznym.

Odnosząc się do podniesionej przez apelującą w uzasadnieniu zarzutów argumentacji, że prawomocnym wyrokiem zapadłym w sprawie cywilnej z powództwa innej osoby poszkodowanej w tym samym wypadku, co powódka (również zatrudnionej w zakładzie pracy, w którym ówcześnie pracowała powódka) zasądzono nie tylko żądaną kwotę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, lecz również odszkodowanie za utracone zarobki w pełnej żądanej wysokości (przyjmując, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem a nienawiązaniem kolejnego stosunku pracy), wskazać należy, że wyrok ten, ustalenia faktyczne poczynione przez sąd w tej sprawie i ocena prawna nie wiążą sądu w niniejszym postępowaniu.

Nie wiąże też jednak Sądu Apelacyjnego wskazywana przez stronę podstawa prawna jej roszczenia a jedynie podstawa faktyczna powództwa tym bardziej, że w pozwie powódka domagała się kwoty 23.305 zł a jako podstawę faktyczną podawała niemożność podjęcia zatrudnienia (niezdolność do pracy). Zauważyć tu należy, że z jej zeznań złożonych na rozprawie 22 listopada 2013 r. wynika, że nadal pozostaje na rencie rehabilitacyjnej (prot. elektr. 00:19:35... i nie może pracować (prot. elektr. 00:20:03...).

Sąd Okręgowy natomiast kierował się wyłącznie tym, że powódka domagając się zasądzenia kwoty 23.305 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu podała, że na skutek obrażeń odniesionych w wypadku komunikacyjnym w dniu 12 października 2007 r. nie świadczyła pracy w okresie od kwietnia 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. i nie uzyskała w tym okresie dochodów na poziomie zarobków uzyskiwanych w dacie wypadku.

Przytoczone przez powódkę okoliczności faktyczne oraz ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny w sprawie, w istocie niekwestionowany, uzasadniają przyjęcie, że powódce tytułem wyrównania wskazanego przez nią uszczerbku majątkowego należna jest renta odszkodowawcza w związku z częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej we wskazanym okresie, na podstawie art. 444 § 2 k.c. a nie odszkodowanie z tytułu utraconego zarobku na podstawie art. 444 § 1 k.c.

W praktyce występują sytuacje faktyczne, w których granica między odszkodowaniem jednorazowym należnym w razie naprawienia szkody na osobie, w której uszczerbek majątkowy już nastąpił, a rentą, jako sposobem właściwym dla szkód z odroczonym skutkiem majątkowym zaciera się i szczegółowe okoliczności rozpatrywanej sprawy decydują o wyborze między odszkodowaniem jednorazowym a rentą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2001 r., V CKN 253/00, LEX nr 52406). Wątpliwości mogą powstać, co do sposobu naprawienia takiej szkody jak u powódki, ze względu na relacje zachodzące między przepisami art. 444 § 1 i § 2 oraz art. 447 k.c. Przepis art. 444 § 2 k.c. w swej hipotezie wskazuje rodzaje uszczerbku uzasadniającego kompensatę przez zasądzenie renty. Zakres tej hipotezy pokrywa się jednak częściowo z § 1, gdyż utracone zarobki są często właśnie wynikiem niezdolności do pracy zarobkowej dotychczas wykonywanej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że okolicznością odróżniającą pojęcia odszkodowania z tytułu utraconego zarobku i renty odszkodowawczej powinien być charakter następstw uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia: jeżeli następstwa są trwałe, poszkodowanemu przysługuje roszczenie o rentę, jeśli są przemijające - przysługuje odszkodowanie w postaci utraconego zarobku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1971 r., I CR 420/71, LEX nr 6996).

Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, powódka od daty wypadku w dniu 12 października 2007 r. była całkowicie niezdolna do pracy do dnia 31 grudnia 2008 r. (i w tym czasie ustał jej stosunek pracy, tj. w dniu 31 lipca 2008 r.) a od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. i następnie - zgodnie następującymi po sobie kolejnymi orzeczeniami orzecznika ZUS - była częściowo niezdolna do pracy do lutego 2013 r. - i jak wskazano wyżej - stan taki trwa nadal.

Uwzględniając długotrwałość doznanego przez powódkę uszczerbku na zdrowiu, skutkującą jej niezdolnością (całkowitą, a następnie częściową) przez okres powyżej 5 lat, stwierdzić należy, że sytuacja, w jakiej znalazła się powódka na skutek wypadku uzasadniała zasądzenie na jej rzecz renty odszkodowawczej na podstawie art. 444 § 2 k.c. za wskazywany okres od kwietnia 2009 do 30 czerwca 2011 r., w którym była częściowo niezdolna do pracy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych utrwalone jest stanowisko, że renta z art. 444 § 2 k.c. przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a wynagrodzeniem, jakie - w konkretnych warunkach - jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności do pracy. Z tym zastrzeżeniem, że poszkodowany nie ma obowiązku podjęcia się każdej pracy (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2005 r. V CK 710/04, LEX nr 183607, z dnia 21 maja 2009 r., V CSK 432/08, LEX nr 619673, wyrok SA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013 r., I ACa 637/13, LEX nr 1409189). Należy podzielić stanowisko, że jeżeli poszkodowany zachował częściową zdolność do pracy, podstawą obliczenia odszkodowania powinno być ustalenie jego faktycznych możliwości. Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić zarobki, jakie poszkodowany przypuszczalnie osiągnąłby, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała (rozstroju zdrowia). Z kolei trzeba to zestawić z zarobkami, jakie w czasie objętym rentą mógłby osiągnąć (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2005 r. V CK 710/04, LEX nr 183607).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego powódka po zabiegu operacyjnym w szpitalu w P. odzyskała częściowo sprawność fizyczną umożliwiającą normalne życie codzienne. Jednak powódka pozostawała i pozostaje nadal niezdolna do wykonywania prac fizycznych, prac w pozycjach wymuszonych, dźwigania i prac wymagających dobrej sprawności obu kończyn górnych. Tym samym powódka nie jest zdolna do pracy zgodnie z kwalifikacjami i wykonywania pracy jak przed wypadkiem - w drukarni. Ponadto, zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, powódka ma 47 lat i wykształcenie podstawowe bez zawodu.

Zważywszy na te ustalenia w zakresie wykształcenia powódki, kwalifikacji oraz jej wieku, uzasadnione jest przekonanie, że powódka ze względu na ustalony trwały uszczerbek na zdrowiu w związku z urazami ortopedycznymi, (wynoszący 22%) nie była w stanie realnie podjąć pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy (będąc osobą uznaną za częściowo niezdolną do pracy orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS), zgodnie z jej kwalifikacjami zawodowymi jako pracownik fizyczny w okresie, za który domagała się wyrównania uszczerbku majątkowego z tytułu obniżenia się jej dochodów. Skoro powódka zgodnie z ustaleniami Sądu, również w zakresie przyznanego powódce zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, miała trudności nawet z wykonaniem czynności życia codziennego, to nie można uznać, że była w stanie realnie podjąć zatrudnienie.

Należy więc uznać, że w okolicznościach sprawy uzasadnione jest przyznanie powódce świadczenia stanowiącego skapitalizowaną rentę w wysokości odpowiadającej pełnej wysokości utraconych przez nią zarobków, jakie mogłaby osiągnąć, gdyby wypadek nie nastąpił. Podstawę wyliczeń przez powódkę żądanej kwoty stanowiło zaświadczenie ówczesnego pracodawcy powódki o jej zarobkach za ostatnie 7 miesięcy poprzedzających datę wypadku. Okres ten należy uznać za miarodajny dla ustalenia poziomu zarobków powódki przed datą wypadku. Powódka dokonując obliczeń kwoty utraconych zarobków uwzględniła średnie wynagrodzenie z tego okresu, a nadto uwzględniła wypłacone jej świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Pozwany wyliczeń tych pod względem rachunkowym nie kwestionował, podnosząc jedynie w odpowiedzi na pozew, że w przypadku uwzględnienia powództwa w tym zakresie uwzględnieniu powinny podlegać świadczenia wypłacone powódce przez ZUS. Jak już wyżej wskazano, wyliczenie przedłożone przez powódkę kryterium to spełnia.

W razie wyrządzenia szkody czynem niedozwolonym odsetki należą się poszkodowanemu już od chwili zgłoszenia roszczenia o zapłatę odszkodowania, w tej bowiem chwili staje się, zgodnie z art. 455 k.c., wymagalny obowiązek spełnienia świadczenia odszkodowawczego. Rozmiar szkody, a tym samym wysokość zgłoszonego żądania podlega weryfikacji w toku procesu, nie zmienia to jednak faktu, że chodzi o weryfikację roszczenia wymagalnego już w dacie jego zgłoszenia. Jak wynika z ustaleń faktycznych, powódka przed wytoczeniem powództwa wezwała pozwanego do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem tytułem wyrównania uszczerbku w dochodach a pozwany odmówił spełnienia tego świadczenia. W tej sytuacji roszczenie o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia wytoczenia powództwa jest zasadne w całości (art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c.).

Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny w oparciu o powołane przepisy i przepis art. 386 § 1 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 o kosztach postępowania przed Sądem I instancji orzekając zgodnie z treścią przepisu art. 100 zd. 2 k.p.c. oraz w zw. z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Uwzględniając, że roszczenie powódki zostało oddalone jedynie w zakresie części żądanych odsetek od kwoty zadośćuczynienia zachodziły podstawy do włożenia na pozwanego obowiązku zwrotu na rzecz powódki wszystkich poniesionych przez nią kosztów postępowania. Na koszty te składają się uiszczona opłata od pozwu w łącznej kwocie 3.752 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.617 zł.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji zgodnie z treścią przepisu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Na koszty te składały się uiszczona opłata sądowej od apelacji w kwocie 1.166 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1.800 zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.