C II Rw 1847/1933 - Orzeczenie Sądu Najwyższego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1670981

Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1934 r. C II Rw 1847/1933

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia B. Bitner.

Sędziowie: Z. Bańkowski (sprawozdawca), St. Staszewski.

Sentencja

Komisarz rządowy powiatu zborowskiego starosta Władysław K. zawarł dnia 29 listopada 1929 r. umowę z inż. Józefem W., oddającą temu ostatniemu pomiar gruntów we wszystkich gminach powiatu zborowskiego. Na zawarcie tej umowy ściślejsza rada przyboczna, ustanowiona w miejsce wydziału powiatowego, udzieliła zezwolenia.

Powiat zborowski, działający przez tymczasowy Wydział Powiatowy, wniósł przeciw inż. Józefowi W. skargę o zwrot zaliczek, pobranych przez niego na poczet wykonania umowy, stojąc na stanowisku, że umowa była nieważna. Inż. Józef W., twierdząc, że umowa była ważna, wniósł przeciwko Powiatowi zborowskiemu skargę wzajemną o zapłatę należności za wykonane pomiary.

Sąd Okręgowy we Lwowie wyrokiem z dnia 15 marca 1932 r. I Cg 452/30 i I Cg 521/30 orzekł:

I. Pozwany w sporze głównym Józef W., winien do dni 14 pod rygorem egzekucji zapłacić powodowi Powiatowi Zborów do rąk Tymczasowego Wydziału Powiatowego w Zborowie kwotę 10.000 zł, z odsetkami.

II. Oddala się powoda w sporze głównym z żądaniem o orzeczenie, że pozwany Józef W. winien do dni 14 pod rygorem egzekucji zapłacić powodowi dalszą kwotę 1.696 zł 42 gr z odsetkami.

III. Oddala się powoda w sporze wzajemnym Józefa W. z żądaniem o orzeczenie, iż Powiat Zborów winien do dni 14 pod rygorem egzekucji zapłacić Józefowi W. kwotę 35.000 zł z odsetkami.

Sąd Apelacyjny we Lwowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 1933 r. I C A 13/33 nie uwzględnił odwołania inż. Józefa W. i zatwierdził zaskarżony wyrok.

Sąd Najwyższy wskutek rewizji inż. Józefa W. na posiedzeniu niejawnem postanowił:

nie uwzględnić rewizji.

Uzasadnienie faktyczne

Wywodom rewizji, opartej na przyczynach zaskarżenia z 1. 2 i 4 § 503 p.c., nie można przyznać słuszności.

Zarzut błędu prawnego, uczyniony zaskarżonemu wyrokowi w drugim punkcie rewizji, jest nieuzasadniony.

Przede wszystkiem zauważa Sąd Najwyższy, że przesłanka zaskarżonego wyroku, jakoby samorządowa reprezentacja powiatowa w Zborowie została przez Urząd Wojewódzki w Tarnopolu rozwiązana, polega na omyłce, ponieważ do roku 1929 nie było tam wogóle reprezentacji samorządowej, gdyż obszar działania jej w tym powiecie ustanowiony został dopiero rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 marca 1929 r. Zmiana granic obszarów działania samorządowych reprezentacyj powiatowych w Brodach, w Brzeżanach i w Złoczowie oraz utworzenie obszaru działania samorządowej reprezentacji powiatowej w Zborowie w województwie tarnopolskiem. (Dz. U. z 1929 r. Nr 20, poz. 194), wydanem na zasadzie art. 3 ustawy z 7 lipca 1921 r. (Dz. U. z 1921 r. Nr 64, poz. 400), w brzmieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. (Dz. U. z 1928 r. Nr 38, poz. 376), według którego poszczególne gminy powiatu zborowskiego wyłączono z obszaru reprezentacyj samorządowych w Brodach, Brzeżanach i Złoczowie, i utworzono dla nich osobną reprezentację powiatową. Mianowany przez Urząd Wojewódzki komisarzem rządowym reprezentacji samorządowej w Zborowie starosta powiatowy Władysław K. ustanowiony został przeto dla nowoutworzonej, a nie rozwiązanej reprezentacji samorządowej.

W rzeczy samej podziela Sąd Najwyższy pogląd prawny Sądu Apelacyjnego, że umowa, zawarta w dniu 29 listopada 1929 z wnoszącym rewizję inż. Józefem W. przez wspomnianego komisarza rządowego, występującego imieniem powiatu zborowskiego, była od początku nieważna i skutków prawnych pozbawiona, a to dla braku specjalnego zezwolenia ze strony samorządowego organu uchwalającego na uskutecznienie wy datków, nałożonych w niej na powiat zborowski, wymaganego według ustępu 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 17 czerwca 1924 r. (Dz. U. z 1924 r. Nr 51, poz. 522), o obowiązku i sposobie pokrywania wydatków przez związki komunalne.

Słusznie uważa Sąd Apelacyjny za powołaną do udzielenia takiego zezwolenia obszerniejszą radę przyboczną, skoro według ustaleń rada ta ustanowiona została do zastępowania rady powiatowej, będącej według § 20 ustawy krajowej z 12 sierpnia 1866 r. o reprezentacji powiatowej (Dz. U. k.r. Nr 21) organem obradującym i uchwalającym we wszystkich sprawach wewnętrznych, odnoszących się do wspólnych interesów powiatu.

Pogląd wnoszącego rewizję, że komisarz reprezentacji powiatowej w Zborowie uprawniony był samodzielnie do zaciągania zobowiązań imieniem powiatu z pominięciem rady przybocznej, zastępującej organ uchwalający, nie znajduje oparcia w ustaleniach Sądów, niezaskarżonych w rewizji jako wadliwych, z których tak szeroko pojęte uprawnienia komisarza rządowego wcale nie wynikają.

Skoro bowiem równocześnie z nominacją komisarza rządowego dla reprezentacji powiatowej w Zborowie Urząd Wojewódzki ustanowił dwie rady przyboczne, a to obszerniejszą, złożoną z 24 członków w miejsce nieistniejącej rady powiatowej, to jest organu uchwalającego, oraz ściślejszą, złożoną z 6 członków, w miejsce wydziału powiatowego, a więc organu wykonawczego i zarządzającego (§ 29 ustawy krajowej z 12 sierpnia 1866 r., Dz u.k.r. Nr 21), to słuszny jest pogląd, że przy obciążeniu powiatu wydatkami, nieprzewidzianemi w budżecie, nie mogła być pominięta uchwała rady przybocznej, zastępującej organ uchwalający, zwłaszcza że rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 17 czerwca 1924 r. (Dz. U. z 1924 r. Nr 51, poz. 522), wyraźnie uzależnia skuteczność takiego obciążenia od zezwolenia na nie organu uchwalającego reprezentacji powiatowej.

Żądanie zatem skargi powiatu Zborów o zwrot świadczeń, uiszczonych w błędnem mniemaniu, że umowa z 22 listopada 1929 wiąże obie strony, było w przepisie § 1431 u.c. uzasadnione.

Wnoszący rewizję nie zwalcza wcale poglądu prawnego zaskarżonego wyroku, na którym oparto oddalenie żądania jego wzajemnej skargi odszkodowawczej (§ 1295 u.c.); wobec tego zbędne było badanie wysokości roszczenia, dochodzonego tą skargą, a upatrywana w zaniechaniu tego badania przyczyna rewizyjna z 1. 2. § 503 p.c. nie zachodzi.

Rewizja nie mogła zatem odnieść skutku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.