Monografie
Opublikowano: WKP 2020
Rodzaj: monografia
Autorzy monografii:

Systemy zarządzania zgodnością. Compliance w praktyce

Autorzy fragmentu:

WSTĘP

Zarządzanie zgodnością wpisało się już na stałe do kanonu good governance w różnego rodzaju organizacjach, zwłaszcza przedsiębiorstwach. Dla wielu jest to jednak wciąż terra incognita, dziedzina wymagająca lepszego poznania i zrozumienia podejścia, które oparte jest na podejmowaniu samodzielnych i dobrowolnych działań zorientowanych na zachowanie zgodności z mającymi zastosowanie regulacjami i standardami etycznymi. Jednocześnie trudno byłoby wskazać obszar, w którym w ostatnim czasie następowałby tak dynamiczny rozwój, jak ma to miejsce w przypadku compliance. Zarządzanie zgodnością, konotowane pierwotnie wyłącznie z regulowanym rynkiem finansowo-ubezpieczeniowym, stało się obecnie powszechnie uznanym standardem prowadzenia działalności gospodarczej bez względu na branżę. Coraz większe zainteresowanie zagadnieniami compliance ze strony organizacji innych niż z sektora przedsiębiorstw, w szczególności podmiotów publiczno-prawnych, w jednoznaczny sposób ukazuje trend, z którym mamy do czynienia: compliance już od dawna nie jest nice to have, to obecnie must have.

Trudność w zrozumieniu zarządzania zgodnością wynikać może z faktu, że jest to materia inter- i intradyscyplinarna. Akcentuje ona konieczność czerpania z różnych dziedzin nauk: prawa, zarządzania przedsiębiorstwem, nauk o komunikacji, informatyki czy behawioryzmu, natomiast w ramach samych nauk prawnych zastosowanie znajdują wszystkie dziedziny prawa. Zarządzania zgodnością nie wykłada się jak dotąd na studiach jako osobnego przedmiotu, a realizacja zadań w tym obszarze wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Uchybienia mogą mieć dotkliwe konsekwencje – nie tylko dla samej organizacji, ale także dla działających w jej ramach jednostek. To wszystko powoduje, że pracę osoby odpowiedzialnej za zarządzanie zgodnością – oficera compliance – uznać należy za trudną, wymagającą i pełną wyzwań – a to w szczególności z uwagi na ustawiczne zmiany otoczenia regulacyjno-biznesowego.

Wychodząc naprzeciw tej rosnącej w liczebność i siłę grupie zawodowej, stworzony został ten podręcznik. Jego zamysłem jest wsparcie w codziennej pracy dla osób mierzących się z zarządzaniem zgodnością. Co istotne, podręcznik ma charakter uniwersalny i ponadbranżowy, adresowany jest on do reprezentantów wszystkich organizacji, bez względu na przedmiot działalności, strukturę właścicielską czy wielkość. Koncepcja podręcznika zakłada, że będzie on idealnym uzupełnieniem i źródłem pogłębienia wiedzy oraz umiejętności przekazywanej w ramach szkoleń Instytutu Compliance, głównie dwuczęściowego kursu: ACO – Approved Compliance Officers (I stopień) i ACE – Approved Compliance Expert (II stopień).

Podręcznik podzielony jest na cztery zasadnicze części. Rozpoczyna się wprowadzeniem do tematyki zarządzania zgodnością (rozdział I), dając w oparciu o metodologię normy ISO 19600 Compliance Management Systems (w przyszłości ISO 37301) ogólne rozeznanie w materii. W tej części ujęto odnośniki do tematów szczegółowych, które krok po kroku omawiane są w drugiej części książki (rozdziały II–VII). Część trzecia koncentruje się na wybranych ryzykach compliance, natomiast ostatnia część to przedstawienie branżowych wymagań compliance sektora ubezpieczeniowego (rozdział XIV) i bankowego (rozdział XV). W ten sposób w książce zrealizowano system odpowiadający metodologii pracy oficera compliance. Całość rozważań bazuje na uznanych globalnie standardach ISO: 19600 oraz 37001, ale jednocześnie szeroko uwzględnia kontekst krajowy. Omawiane są krajowe standardy compliance, w szczególności tworzone przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, oraz relewantne źródła prawa.

Przygotowanie pierwszego na polskim rynku podręcznika, który w kompleksowy i innowacyjny sposób traktuje problematykę zarządzania zgodnością, nie byłoby możliwe bez ciężkiej pracy szerokiego grona Autorek i Autorów, wykazujących się ogromną wiedzą i praktycznym doświadczeniem w poszczególnych objętych opracowaniami dziedzinach. Chcielibyśmy serdecznie podziękować Państwu za trud włożony w przygotowanie poszczególnych rozdziałów. Dziękujemy również całemu zespołowi redakcyjnemu wydawnictwa za wytężoną pracę nad każdą stroną podręcznika.

Mamy nadzieję, że podręcznik okaże się przydatny w Państwa codziennej pracy i spełni pokładane w nim oczekiwania. Na koniec mamy jeszcze jedną ważną uwagę: przeprowadzone niedawno w Polsce przez Instytutu Compliance wraz z Partnerami badania stanu rozwoju compliance jednoznacznie pokazują, że duża część polskich oficerów compliance to kobiety. Drogie Panie, chcielibyśmy wyraźnie podkreślić, że wszędzie tam, gdzie w podręczniku zastosowane są formy męskie (oficer compliance), każdorazowo chodzi także o kobiety – oficerki compliance.

Życzymy owocnej lektury!

Słubice, październik 2019 r.

Prof. Dr. Bartosz Makowicz

Dr. Bartosz Jagura, LL.M.

Autor fragmentu:

RozdziałI
WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA ZGODNOŚCIĄ

1.Istota compliance

Pojęcie „compliance” wywodzi się z medycyny i oznacza stosowanie się pacjenta w procesie terapii do zaleceń lekarza. W kontekście funkcjonowania organizacji compliance konotowane było początkowo z przestrzeganiem wymogów prawnych (wąskie ujęcie jako tzw. legal compliance). Nie mogły więc wzbudzać zdziwienia głosy sceptyków uważających, że compliance nie jest niczym nowym, skoro obowiązek stosowania się do wiążących regulacji ma powszechny i uniwersalny charakter. Zasadnicza zmiana postrzegania compliance wiąże z dwoma aspektami. Po pierwsze, z pojawieniem się jego szerokiego ujęcia, które przedstawia compliance jako zgodność nie tylko z wymogami prawnymi, ale też standardami moralnymi. Po drugie, często z compliance myli się Compliance Management Systems (CMS – systemy zarządzania zgodnością), które dzięki starannie dobranym środkom, dopasowanym strukturom i procesom oferują skuteczną odpowiedź na pytanie, jak cel compliance, czyli zachowanie zgodne z regułami, osiągnąć.

Dla zrozumienia...

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX

Zaloguj się do LEX | Nie korzystasz jeszcze z programów LEX?