Monografie
Opublikowano: WKP 2019
Rodzaj: monografia
Autorzy monografii:

Skarga nadzwyczajna w świetle systemu środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym

Autor fragmentu:

PRZEDMOWA

Opracowanie to adresowane jest do szerokiego kręgu czytelników, a więc nie tylko do prawników, ale także do czytelników zainteresowanych tytułowym zagadnieniem. U podstaw tego opracowania leży założenie, że jego głównym celem jest zaprezentowanie nowego w naszym systemie prawnym środka zaskarżenia, którym jest skarga nadzwyczajna. W związku jednak z tym, że skarga ta może być zastosowana jedynie w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie nie może zostać zmienione lub uchylone w drodze innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia, nieodzowne było również przedstawienie tych środków. Ich przegląd – przede wszystkim opisowy i komentarzowy, w ograniczonym zaś stopniu przedstawiający różnego rodzaju kontrowersje związane z wykładnią i rozumieniem określonych rozwiązań procesowych – uzupełniono o bliższe zobrazowanie także apelacji, niebędącej wprawdzie nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, niemniej jednak będącej na gruncie naszego Kodeksu postępowania cywilnego zasadniczym i zarazem jedynym zwykłym środkiem odwoławczym od orzeczeń merytorycznych. Ten przymiot apelacji z jednej strony oraz – jeżeli w danej sprawie w ogóle jest dopuszczalna skarga kasacyjna – ograniczony zakres rozpoznania Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym z drugiej strony sprawiają, że o treści merytorycznego rozstrzygnięcia przesądza częstokroć sąd II instancji. Sprawa kształtuje się odmiennie tylko wówczas, gdy strony nie skorzystały z możliwości zaskarżenia wyroku sądu I instancji i ten właśnie wyrok staje się przedmiotem skargi nadzwyczajnej.

W sprawach, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna, ustawodawca dopuścił możliwość zaskarżenia orzeczenia sądu apelacyjnego w drodze skargi nadzwyczajnej zarówno w razie zaniechania przez stronę skorzystania ze skargi kasacyjnej, jak i wypadku, gdy skarga kasacyjna – z przyczyn merytorycznych lub formalnych – nie doprowadziła do właściwej korekty wskazanego orzeczenia.

W związku z taką szczególną – z punktu widzenia ewentualnej potrzeby wniesienia skargi nadzwyczajnej – pozycją oraz znaczeniem orzeczenia sądu apelacyjnego konieczne było omówienie także środka odwoławczego w postaci apelacji. Ze względu na wskazane znaczenie rozstrzygnięcia sądu apelacyjnego w opracowaniu zwrócono uwagę przede wszystkim na te czynności sądu i czynności procesowe stron, których sposób realizacji może mieć następnie znaczenie przy ocenie celowości wniesienia ewentualnej skargi nadzwyczajnej.

Należy podkreślić, że przedstawione zostały tylko te środki zaskarżenia, które funkcjonalnie powiązane są z instytucją skargi nadzwyczajnej. Charakter opracowania w powiązaniu z tytułowym zagadnieniem (a zaakcentowano w nim przede wszystkim skargę nadzwyczajną) przesądził, że przedstawienie poszczególnych, wybranych środków zaskarżenia – poza samą skargą nadzwyczajną – zostało ograniczone do omówienia najistotniejszych ich cech i elementów procesowych oraz przebiegu – z punktu widzenia regulacji ustawowej – samego postępowania sądowego związanego z wniesieniem tych środków. Uczyniono to w rozmiarze niezbędnym, pozwalającym Szanownym Czytelnikom na należyte zorientowanie się w charakterze i istocie tych środków. Charakterystyka tych środków jest zasadniczo tylko szkicowa, a jednocześnie też syntetyczna.

Ze względów na charakter opracowania, z powodów pragmatycznych pominięto w nim wiele aspektów o dużym ciężarze gatunkowym, doniosłych w praktyce oraz na gruncie teorii prawa procesowego cywilnego. Czytelników zainteresowanych bardziej szczegółowym poznaniem charakteru i konstrukcji omówionych środków zaskarżenia wypada odesłać do licznych opracowań systemowych, komentarzowych i monograficznych, które wielokrotnie powoływane są w przypisach.

Tadeusz Wiśniewski

Warszawa, 18.05.2019 r.

Autor fragmentu:

RozdziałI
SYSTEM ZASKARŻANIA ORZECZEŃ W POSTĘPOWANIU CYWILNYM

I.1.Uwagi ogólne

1. Na podstawie ustawy z 8.12.2017 r. o Sądzie Najwyższym z dniem 3.04.2018 r. do polskiego systemu prawnego wprowadzono, niewystępującą w nim wcześniej, instytucję procesową w postaci skargi nadzwyczajnej . Ten kolejny w polskim systemie prawnym środek zaskarżenia został ukierunkowany zarówno na postępowanie cywilne, jak i na postępowanie karne. Tematem przewodnim tej książki jest właśnie problematyka związana z nadmienioną skargą rozważona z punktu widzenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Jej scharakteryzowania i wyjaśnienia podstaw funkcjonowania nie da się jednak dokonać, byłaby to bowiem wypowiedź i charakterystyka ułomna, bez uprzedniego przedstawienia ukształtowanego normatywnie w naszym porządku prawnym systemu środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym.

Problematyka dotycząca skargi nadzwyczajnej niewątpliwie ściśle łączy się z ogółem środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Podkreślić wszak należy, że wskazana skarga ma charakter subsydiarny. Wynika to z art....

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX

Zaloguj się do LEX | Nie korzystasz jeszcze z programów LEX? Zamów prezentację