Plan miejscowy w systemie zagospodarowania przestrzennego - OpenLEX

Kwaśniak Piotr, Plan miejscowy w systemie zagospodarowania przestrzennego

Monografie
Opublikowano: LexisNexis 2011
Rodzaj: monografia
Autor monografii:

Plan miejscowy w systemie zagospodarowania przestrzennego

Autor fragmentu:

Wstęp

Problematyka dotycząca planowania oraz zagospodarowania przestrzeni od wielu lat jest przedmiotem zainteresowania nauk prawnych. Mimo to dopiero przemiany ustrojowe i społeczne okresu transformacji spowodowały większe nią zainteresowanie. Świadczą o tym działania minionej dekady, zmierzające do dostosowania zagospodarowania przestrzeni w Polsce do standardów istniejących w wysoko rozwiniętych państwach Starego Kontynentu. Tym samym są one próbą nawiązania do polskiego międzywojennego ustawodawstwa w tym zakresie.

W nowym systemie planowania i zagospodarowania przestrzennego nastąpiła daleko posunięta decentralizacja zadań. Gmina stała się podstawą tego systemu jako ośrodek kreowania rozwoju przestrzennego, gospodarczego, a także społecznego państwa. Jednym z podstawowych założeń tego systemu jest natomiast usprawnienie procesu inwestycyjnego.

Niniejsza praca, w ramach dyskusji na temat planowania i zagospodarowania przestrzennego, koncentruje się na ukazaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako zasadniczego, publicznoprawnego instrumentu realizacji zagospodarowania przestrzennego w Polsce. Zaakcentowana została w niej także problematyka ewolucji „koncepcji planistycznej” w świetle integracji Polski z Unią Europejską. Należy w tym miejscu podkreślić, że sama ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zgodna, w podstawowych aspektach, z opracowaniami planistycznymi i polityką przestrzenną Unii. Jednakże konieczna jest dalsza koordynacja planowania przestrzennego na poziomie Unii Europejskiej.

Oryginalne podejście zakłada, że plan miejscowy, wraz z wydawanymi na jego podstawie aktami, spełnia funkcję synchronizowania interesu publicznego z interesem jednostki oraz podmiotów administracji.

Gospodarka przestrzenna i konieczność zachowania ładu przestrzennego od wielu lat są w Polsce objęte uregulowaniami prawnymi. Regulacje te - począwszy od okresu międzywojennego - przybierały rozmaite formy. Początkowo były wzorowane na ustawodawstwach państw zaborczych. Kolejne akty były już związane bezpośrednio z systemem ustrojowym, który w określonym czasie obowiązywał w Polsce. W okresie II Rzeczypospolitej planowanie i zagospodarowanie przestrzenne powiązane było z prawem budowlanym, takie zresztą obowiązywały wówczas standardy. Po II wojnie światowej w związku z transformacją ustroju zmieniło się również prawo w tej dziedzinie. Zmieniało się ono zresztą kilkakrotnie, jednakże w okresie funkcjonowania Polski Ludowej było mniej lub bardziej powiązane z planowaniem gospodarczym. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, wraz z powstaniem III Rzeczypospolitej, doszło do kolejnych zmian odnośnie do prawa zagospodarowania przestrzennego. Nastąpiło odejście od gospodarki planowanej centralnie i scentralizowanego systemu planowania przestrzennego oraz powrót do podejmowania istotnych decyzji związanych z zagospodarowaniem przestrzennym na poziomie lokalnym, podobnie jak to było w okresie międzywojennym. Można w związku z tym stwierdzić, że planowanie i zagospodarowanie przestrzenne podlegało częstym zmianom, a co za tym idzie - charakteryzował je brak stabilności. Był on szczególnie nasilony w okresie PRL.

Brak stabilności planowania przestrzennego występuje niestety również obecnie. Po 9 latach funkcjonowania uchylona została ustawa z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie zmienia systemu, który wprowadziła jej poprzedniczka, lecz jedynie go modyfikuje i próbuje dopasować do obecnych wymagań.

Zaktualizowane i poszerzone trzecie wydanie książki zastało uzupełnione o problematykę zagospodarowania terenów zniszczonych w następstwie katastrofy naturalnej (działania żywiołu). Rozwinięto także wiele wątków m.in. w zakresie polityki przestrzennej gminy, powstawania planów miejscowych, transgranicznej współpracy organów odnośnie do planowania przestrzennego czy też budowy i funkcjonowania systemu zagospodarowania przestrzennego na szczeblu regionalnym i krajowym. Ponadto księżkę uzupełniono o najnowsze ustawodawstwo i orzecznictwo w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Autor fragmentu:

ROZDZIAŁI
Zagospodarowanie przestrzenne w ujęciu historycznym

1.Początki prawa polskiego w zakresie zagospodarowania przestrzennego

Już od najdawniejszych czasów powstawania społeczności zorganizowanej myśl planistyczna dotycząca zagospodarowania przestrzeni wprowadzana była w życie. Zorganizowanie określonej społeczności na wyznaczonym granicami gruncie było bowiem i jest nadal zagadnieniem, które wymaga podjęcia działań mających na celu racjonalne wykorzystanie określonego terenu. Miało ono doprowadzić do koordynacji dużej liczby zadań, jakie musiały być podejmowane po to, aby tworzona społeczność była trwała i powiązana z przestrzenią, na której funkcjonowała. Pierwsze osady z terenu Polski, o jakich donoszą najstarsze źródła, były zorganizowane i zagospodarowane w sposób planowy, ponieważ takie właśnie zorganizowanie przestrzeni, na której zgromadzona była znaczna, jak na owe czasy, liczba mieszkańców, było warunkiem sine qua non zbudowania trwałej społeczności.

Początkowo zagospodarowywano przestrzeń bez wyraźnej wizji planistycznej. Ta jednak z czasem się pojawiła. Było to związane z powiększaniem się osad,...

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX