Biliński Michał, Gonet Wojciech, Wolska Hanna, Kontrola oraz nadzór dotyczący realizacji zadań z zakresu gospodarki komunalnej
Kontrola oraz nadzór dotyczący realizacji zadań z zakresu gospodarki komunalnej
Wstęp
W Polsce istotna część zadań publicznych, której nie przypisuje się znaczenia ogólnokrajowego, jest wykonywana przez samorząd terytorialny. Zadania te realizują j.s.t., na rzecz wspólnoty lokalnej (gminnej, powiatowej) bądź regionalnej (wojewódzkiej), a zarazem reprezentują ich interesy. W powyższych ramach działalności j.s.t. mają możliwość korzystania z różnych instrumentów prawnych. Jednym z nich jest możliwość tworzenia struktur organizacyjnych, za pomocą których wykonywane są zadania samorządu terytorialnego.
Struktury, o których mowa, mogą funkcjonować w rozmaitych formach prawnych oraz charakteryzować się różnorodnymi cechami. Przykładowo mogą być to podmioty w sensie prawnym wyodrębnione albo niewyodrębnione; podmioty prowadzące działalność gospodarczą bądź niewykazujące aktywności w tym zakresie oraz koncentrujące się na realizowaniu celów niezarobkowych; podmioty wyposażone w osobowość prawną lub jej nieposiadające; wreszcie podmioty ustanawiane wyłącznie przez j.s.t. lub tworzone przy udziale innych podmiotów.
Przedmiotem analizy podjętej w niniejszym opracowaniu będzie przede wszystkim ustalenie zakresu kompetencji organów uprawnionych do sprawowania nadzoru i kontroli nad samorządowymi jednostkami organizacyjnymi. W powyższym celu, w pierwszej kolejności dokonano przeglądu literatury prawa administracyjnego pozwalającej na wyjaśnienie pojęć nadzoru oraz kontroli. Należy przy tym zauważyć, że są to terminy złożone oraz niejednoznacznie klasyfikowane. Następnie przeprowadzono badania w zakresie określenia form organizacyjnoprawnych, jakie może przybrać samorządowa jednostka organizacyjna. Brak legalnej definicji samorządowej jednostki organizacyjnej prowadzi do niepewności w wykładni i stosowaniu prawa w zakresie nadzoru i kontroli. W dalszej kolejności dokonano analizy kompetencji poszczególnych zewnętrznych organów nadzoru nad podmiotami prowadzącymi gospodarkę komunalną i j.s.t., będącymi organizatorami przedmiotowej gospodarki.
Podmioty prowadzące gospodarkę komunalną, mające odrębną od gminy podmiotowość, dysponują mieniem służącym do wykonywania zadań publicznych, w tym stanowiącym infrastrukturę krytyczną. Zakresem przeprowadzonych analiz był nadzór właścicielski sprawowany nad tymi podmiotami oraz kontrola dokonywania czynności rozporządzających aktywami trwałymi przez te podmioty. Analizy te przeprowadzono w porównaniu z możliwościami kontroli przez Skarb Państwa czynności rozporządzających w państwowych osobach prawnych. W powyższym zakresie szczególną uwagę poświęcono odpowiedzi na pytanie, czy j.s.t. mają adekwatną do Skarbu Państwa możliwość wpływania na rozporządzanie przez samorządowe osoby prawne i gminne spółki osobowe aktywami trwałym, akcjami, udziałami w spółce z o.o.
Rozdział1Pojęcie nadzoru i kontroli
1.1.Uwagi wprowadzające
Analiza problematyki nadzoru oraz kontroli nad samorządowymi jednostkami organizacyjnymi w pierwszej kolejności wymaga zaprezentowania wyjściowej płaszczyzny terminologicznej towarzyszącej tym pojęciom. Przede wszystkim należy zauważyć, że na gruncie prawa powszechnie obowiązującego nie skonstruowano ogólnych definicji nadzoru oraz kontroli, mimo że terminami tymi prawodawca posługuje się w rozbudowanym katalogu aktów prawnych rangi ustawowej. Sformułowaniami „nadzór” oraz „kontrola” posłużono się również w postanowieniach Konstytucji RP. Tytułem przykładu, w art. 24 Konstytucji RP zauważono, że państwo sprawuje „nadzór” nad warunkami wykonywania pracy. Zgodnie z art. 26 ust. 2 Konstytucji RP Siły Zbrojne RP zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej „kontroli”. W zakresie realizacji konstytucyjnej wolności zrzeszania się w art. 58 ust. 3Konstytucji RP odesłano do ustawy, w której należy określić formy „nadzoru” nad zrzeszeniami. Wreszcie...
Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX