Komentarze
Opublikowano: LEX 2015
Stan prawny: 30 kwietnia 2015 r.
Autor komentarza:

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II

Autor fragmentu:

WPROWADZENIE

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 332) reguluje zasady i formy wspierania rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych oraz sprawowaniu pieczy zastępczej, jak również pomocy w usamodzielnianiu jej pełnoletnich wychowanków. Normuje ona również postępowanie adopcyjne prowadzone przez ośrodki adopcyjne. Określa zasady finansowania wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej. Jej regulacje skupiają się na rodzinie i dziecku przez uznanie, iż skuteczna pomoc dla rodziny przeżywającej trudności w opiekowaniu się dziećmi i ich wychowywaniu oraz skuteczna ochrona dzieci i pomoc dla nich mogą być osiągnięte przez współpracę wszystkich osób, instytucji i organizacji pracujących z dziećmi i rodzicami.

Ustawa jest powołanym do życia z dniem 1 stycznia 2012 r. aktem prawnym regulującym w sposób kompleksowy zasady wspierania rodziny, pieczy zastępczej i postępowania adopcyjnego. Zastąpiła ona częściowo w tym zakresie ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 163). Wprowadziła dotychczas nieznane instytucje w zakresie pieczy zastępczej i zasad wspierania rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych. Zostali powołani asystenci rodziny, których zadaniem jest prowadzenie pracy z rodziną przeżywającą trudności. W ramach pieczy zastępczej zostały wyodrębnione rodzinne domy dziecka jako element rodzinnej pieczy zastępczej. Został powołany organizator i koordynator rodzinnej pieczy zastępczej. Doszło do zmian w zakresie dotychczas istniejących placówek opiekuńczo-wychowawczych wsparcia dziennego oraz całodobowych placówek opiekuńczo-wychowawczych. Wprowadzone zostały interwencyjne ośrodki preadopcyjne. Zostały wprowadzone zmiany w zakresie finansowania pieczy zastępczej oraz pomocy dla osób usamodzielnianych. Na gminy został nałożony obowiązek partycypacji w kosztach pieczy zastępczej.

Drugie wydanie komentarza zostało usystematyzowane pod kątem regulacji wprowadzonych do ustawy wraz z jej uchwaleniem bądź niezwłocznie sporządzanymi nowelizacjami, które miały wejść w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2015 r. Dotyczy to przede wszystkim zasad przydzielania rodzinie asystentów oraz obejmowania opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej. Wydanie poszerzone zostało ponadto o obszerną nowelizację, która weszła w życie z dniem 19 września 2014 r., jak również w zakresie niektórych przepisów z dniem 1 stycznia 2015 r. w ramach ustawy z dnia 25 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1188). Nowelizacja dokonała doprecyzowania wielu przepisów, jak również zmian w zakresie procedury adopcyjnej prowadzonej przez ośrodek adopcyjny. W uzasadnieniu projektu tej nowelizacji (druk sejmowy nr 2532) wskazano, iż "Po dwóch latach funkcjonowania nowych rozwiązań analiza niektórych przepisów, a nade wszystko ich realizacja nie zawsze przyjmuje pożądany kierunek. Przedkładany projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej uwzględnia zmiany, które poprawią funkcjonowanie rozwiązań systemowych oraz przyczynią się do lepszego jakościowo wsparcia rodzin i poprawy opieki nad dziećmi umieszczonymi w pieczy zastępczej. Propozycje zmian zmierzają również do poprawy funkcjonowania procedur adopcyjnych". Planowano również zmiany w zakresie procedury sądowej, umożliwiającej sądowi jedynie umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej, bez określenia, czy jest to piecza rodzinna czy instytucjonalna, jednakże zmiany te nie zostały uchwalone. Zmiany dotyczyły również przepisów w zakresie kontroli nad wykonywaniem przez poszczególne podmioty zadań nałożonych przez ustawę, ochrony danych osobowych, kwestii organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem pieczy zastępczej, oceny sytuacji dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Poszczególne przepisy zostały opatrzone dodatkowo orzecznictwem sądów administracyjnych, które zostało wydane w czasie stosowania ustawy.

Komentarz jest adresowany do pracowników zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych gmin, powiatów, samorządów województwa oraz administracji rządowej w województwie, które realizować będą zadania z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej oraz procedur adopcyjnych, a także rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka i kandydatów do przysposobienia dziecka. Z komentarza mogą skorzystać również organizacje pozarządowe oraz inne podmioty niepubliczne realizujące zadania ustawowe na zasadzie zlecenia tego zadania, jak również prawnicy specjalizujący się w tematyce objętej ustawą.

Autor fragmentu:
Art. 1art(1)Zakres przedmiotowy ustawy
1.

Powyższy przepis określa zakres przedmiotowy ustawy. Wskazuje zatem, jakie dziedziny życia społecznego ustawa obejmuje swoją regulacją. Tak skonstruowany przepis ma być wskazówką, czym dana ustawa się zajmuje. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zastąpiła dotychczas obowiązujące przepisy o formach udzielania pomocy rodzinie mającej trudności w wypełnianiu swoich zadań oraz dziecku z tej rodziny, o rodzinach zastępczych, całodobowych placówkach opiekuńczo-wychowawczych, ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych, pomocy dla osób usamodzielnianych opuszczających pieczę zastępczą, zamieszczone w art. 70-87a i art. 88-90a u.p.s. Artykuły 70-87a u.p.s. zostały uchylone, natomiast w art. 88, 89 i 90dokonano zmian, pozostawiając w ustawie o pomocy społecznej kwestię pomocy dla usamodzielnianych opuszczających wyłącznie dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w...

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX

Zaloguj się do LEX | Nie korzystasz jeszcze z programów LEX?