Pilich Mateusz (red.), Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II

Komentarze
Opublikowano: WKP 2021
Stan prawny: 1 września 2020 r.
Autorzy komentarza:

Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II

Autor fragmentu:

Przedmowa

To już kolejne, drugie wydanie komentarza do „konstytucji polskiej oświaty”, jaką stanowi Prawo oświatowe z 2016 r. Mimo że formalnie zastąpiło ono ustawę o systemie oświaty, nie uchyliło jej całkowicie. Reforma prawa oświatowego jest dokonywana „na raty”, stosownie do uchwalanych krok po kroku ustaw szczególnych, które niejako dzielą na poszczególne segmenty kodyfikację prawa oświatowego. Przykładem owej pełzającej reformy było, również w minionej kadencji Sejmu, uchwalenie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zapewne nie jest to ostatni krok ustawodawcy zmierzający do ostatecznej derogacji ustawy o systemie oświaty, która aktem systemowym wszak jest już tylko z nazwy.

Nie da się ukryć, że ten sposób stanowienia prawa nie zwiększa jego przejrzystości i nie sprzyja zrozumieniu prawa przez jego adresatów. Wprost przeciwnie: ci ostatni są zmuszeni poczynić dodatkowe starania o znalezienie właściwych przepisów tam, gdzie zgodnie z wolą ustawodawcy obecnie jest ich miejsce. Trzeba zaś dodać, że dość rzadko przepisy pracowicie przenoszone poza ustawę o systemie oświaty są rzeczywiście nowe, a jeszcze rzadziej – lepsze od dotychczasowych. Wszystko to razem – biorąc pod uwagę dość przeciętny poziom techniki legislacyjnej przepisów Prawa oświatowego – wcale nie świadczy na korzyść reformy i jej twórców.

Nowe wyzwania stanęły przed Prawem oświatowym – tak jak i przed prawem w ogóle – na skutek epidemii COVID-19. Konieczne okazało się szybkie uzupełnienie przepisów ustawy o zupełnie nowe instytucje: ograniczenia i zawieszenia działalności szkół i placówek. Również w tym zakresie wprowadzone naprędce uregulowania prawne budzą wiele sporów i wątpliwości w praktyce.

Im niższa jakość przepisów, tym donioślejsza staje się rola komentatorów. Podobnie jak w poprzednim wydaniu komentarza, bieżące zostało przygotowane przez dwuosobowy zespół autorów w składzie: dr hab. Mateusz Pilich (zarazem redagujący dzieło) i dr Artur Olszewski. Obaj jego członkowie żywią nieustającą nadzieję, że dzięki ich pracy uda się pomóc licznym odbiorcom przepisów prawnooświatowych zrozumieć ich zawiłości. W bieżącym wydaniu zdecydowano się pominąć omawianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe; wydawca książki zakłada bowiem, że skoro jest to ustawa epizodyczna, to komentarz zawarty w poprzednim wydaniu nie uległ dezaktualizacji.

Z uwagi na pokrywanie się w znacznym stopniu materii ustawy o systemie oświaty i Prawa oświatowego dorobek orzecznictwa i doktryny zachowuje w przeważającym stopniu aktualność. Z tego względu na ogół komentarz pomija cytowanie przepisów ustawy o systemie oświaty, traktując tezy z powoływanych źródeł w taki sposób, jakby były one formułowane aktualnie, w odniesieniu do Prawa oświatowego. Artykuły powoływane w tekście komentarza bez oznaczenia ustawy są artykułami Prawa oświatowego.

Dr hab. Mateusz Pilich

(współautor i redaktor naukowy)

Warszawa, sierpień 2020 r.

Autor fragmentu:
Art. 1art(1)Cele systemu oświaty

1.

Komentowany przepis stanowi w znacznym stopniu powtórzenie dawnego art. 1 u.s.o., jednak został on uzupełniony o kilka nowych punktów (pkt 3, 13, 22 i 23); tych różnic nie należy specjalnie przeceniać. Od 18.09.2019 r. dodany został pkt 15a, nakazujący uwzględnienie w ramach systemu oświaty potrzeby upowszechniania wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach racjonalnego odżywiania oraz przeciwdziałaniu marnowaniu żywności .

Artykuł 1 obejmuje zbiór postulatów i wytycznych, według których powinien być zorganizowany system oświaty w Polsce, a także standardów, jakie powinien spełniać; odnośnie do trudności z interpretacją terminu „system oświaty” – zob. teza 1 do art. 2. W istocie zatem należy rozumieć, że to nie system oświaty jako bliżej niesprecyzowany byt prawny, lecz organy państwa i j.s.t. powinny zapewnić taką organizację procesu nauczania, wychowania i opieki w szkołach i placówkach, aby warunki prawne określone w tym i innych przepisach ustawy...

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX

Zaloguj się do LEX | Nie korzystasz jeszcze z programów LEX? Zamów dostęp testowy