Komentarze
Opublikowano: LexisNexis 2003
Stan prawny: 1 maja 2003 r.
Autor komentarza:

Prawo ochrony środowiska. Przepisy i komentarz

Autor fragmentu:

Uwagi wstępne

1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - prawo ochrony środowiska zastąpiła dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (jedn. tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 49 poz. 196). Uchylona ustawa w okresie ponad dwudziestoletniego obowiązywania niewątpliwie straciła swoją aktualność. Zgodzić się też trzeba ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu projektu ustawy - prawo ochrony środowiska, przedłożonego Sejmowi do uchwalenia, że ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska, mimo wielu nowelizacji, nie koresponduje należycie ze zmienionymi w Polsce warunkami społeczno-gospodarczymi. Nie zmienia to faktu, że uchylona ustawa była regulacją, która zapoczątkowała prace nad systemem kompleksowej prawnej ochrony środowiska przyrodniczego, nawiązującym do pojawiających się potrzeb.

2. Rozległy jest zakres przedmiotowy obowiązującego obecnie prawa ochrony środowiska. Obejmuje on sprawy dotyczące: ochrony zasobów środowiska, przeciwdziałania zanieczyszczeniom środowiska, zapobiegania zdarzeniom mogącym powodować poważne awarie (poprzednio zwanym „nadzwyczajnymi zagrożeniami środowiska”), środków ekonomicznych i prawnych mających chronić środowisko, odpowiedzialności cywilnej i karnej w ochronie środowiska oraz sprawy organizacyjne i inne.

Ponadto prawo ochrony środowiska gwarantuje szeroki udział społeczeństwa w zapewnianiu ochrony środowiska. W ramach tego uprawnienia każdemu obywatelowi przysługuje prawo uczestniczenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska albo przyjęcia projektu polityki, strategii, planu lub programu rozwoju i restrukturyzacji oraz projektu studium i planu zagospodarowania przestrzennego. Zakres i sposób korzystania z tego uprawnienia określają przepisy prawa ochrony środowiska w dziale V - „Udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawach ochrony środowiska” i w dziale VI - „Postępowanie w sprawach oceny oddziaływania na środowisko” tytułu I prawa ochrony środowiska. Są to uprawnienia niezależne od uprawnień podmiotów, którym służy przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W prawie ochrony środowiska zrealizowano też konstytucyjną zasadę, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, zobowiązując organy administracji publicznej do udostępniania każdemu informacji o stanie środowiska i związanych z tym, podejmowanych lub zamierzonych działaniach, mających na celu jego ochronę. Szczegółowe uregulowania w tym zakresie zawiera dział IV - „Informacje o środowisku”, objęty tytułem I prawa ochrony środowiska.

3. Ze środowiska korzystają wszyscy, choć w różny sposób i w różnym zakresie. A zatem w prawie ochrony środowiska, będącym aktem powszechnie obowiązującym, zawierającym ustalenia adresowane do wszystkich obywateli, powinna być zawarta treść zrozumiała dla wszystkich adresatów norm objętych tym prawem.

Jest to tym bardziej potrzebne, że problematyka ochrony środowiska jest regulowana wieloma ustawami, przy czym prawo ochrony środowiska ma spełniać rolę aktu podstawowego w systemie polskiego prawa ochrony środowiska, porządkującego ten system, mimo formalnej równowagi aktów prawnych rangi ustawowej. Oznacza to traktowanie prawa ochrony środowiska jako aktu ustalającego podstawy ochrony środowiska i ujednolicającego wymagania i procedury w tej dziedzinie. Taką rolę omawianego prawa wskazano w powołanym uzasadnieniu projektu tego prawa, gdy kierowano go do Sejmu.

Prawo ochrony środowiska w przedstawionym kształcie wkracza w wielu przypadkach dość wyraźnie w problematykę regulowaną innymi ustawami, jak np. ustawa - prawo wodne (sprawy pozwoleń na korzystanie z wód i ochrony wód), ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych (sprawy rekultywacji gruntów), ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wymagania i warunki dotyczące planów miejscowych i decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu) czy też prawo budowlane (sprawy realizacji inwestycji). Obszary działania prawa ochrony środowiska na styku ze wskazanymi przykładowo ustawami nie zostały formalnie rozgraniczone. Rozgraniczenie to praktycznie następować będzie przy stosowaniu ustaw, w drodze odpowiedniej interpretacji przepisów, co jest tym łatwiejsze, im jaśniejsze są teksty przepisów.

4. We wskazanych, dość złożonych, stosunkach prawnych, dotyczących ochrony środowiska, istotne znaczenie ma zatem jasność celów regulacji i kompletność tej regulacji.

O jasności celów regulacji przesądza przede wszystkim jednoznaczny charakter wymagań. W prawie ochrony środowiska przewiduje się wiele odstępstw od zawartych w nim ustaleń. Odstępstw tych dokonuje się najczęściej wskutek wprowadzenia do treści danego wymagania dodatkowego określenia „z zastrzeżeniem” wskazanego innego przepisu lub przepisów. To zastrzeżenie, zależnie od określonego stanu, może oznaczać albo obowiązek uwzględnienia przy stosowaniu danego wymagania dodatkowego wymagania zawartego w zastrzeżonym przepisie, albo modyfikację stosowanego wymagania, odpowiednio do wymagania zastrzeżonego przepisu, albo pominięcie stosowanego wymagania w odniesieniu do określonego stanu lub czynności, a także odpowiednie, czyli zastosowane analogicznie do danego przypadku, ustalenie wymagań zastrzeżonego przepisu. W przedstawionym stanie zdarzają się też kolejne odstępstwa od wymaganego głównego odstępstwa.

5. Kompletność regulacji wiąże się z zakresem tej regulacji. Prawo ochrony środowiska jest aktem bardzo obszernym (442 artykuły). Przewidziano w nim wydanie 66 aktów wykonawczych, w większości rozporządzeń Ministra Środowiska, w tym prawie 50 obowiązkowych aktów wykonawczych. Bez wydania tych aktów, brak będzie możliwości wykonania niektórych przepisów omawianego prawa albo wykonanie to będzie bardzo utrudnione.

6. W prawie ochrony środowiska stosuje się w dużym zakresie specjalistyczną terminologię albo nadaje się niektórym określeniom szczególne znaczenie (patrz słownik pojęć - art. 3 p.o.ś.). Ponieważ słownik pojęć odnosi się do treści prawa ochrony środowiska i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tego prawa, stosowanie jego przepisów w odniesieniu do spraw objętych regulacją ustaw szczególnych może stwarzać trudności lub istotne nieporozumienia. Trzeba zauważyć, że nawet jeśli stosuje się przepisy prawa ochrony środowiska i np. prawa wodnego, a więc obu ustaw dotyczących ochrony środowiska, nie można wykluczyć rozbieżności znaczenia pojęć (patrz np. pojęcie „zakład” w obu tych ustawach).

7. Niniejsze opracowanie przygotowano w okresie wdrażania nowo wydanych regulacji, przy braku wielu wymaganych obowiązkowo rozporządzeń wykonawczych. A zatem w okresie tym były i są stosowane jeszcze w dalszym ciągu przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, które mogą zachować moc do dnia 30 czerwca 2003 r., jeżeli nie są sprzeczne z ustawą - prawo ochrony środowiska (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100 poz. 1085). W tej sytuacji, przy niewielkim dotychczas zakresie orzecznictwa opartego na nowych przepisach w sprawach środowiska, komentarz do prawa ochrony środowiska ma przede wszystkim charakter praktyczny, mający na celu ułatwienie stosowania prawa ochrony środowiska na tle przedstawionego, trudnego stanu prawnego.

Źródła prawnej ochrony środowiska

1.Źródła prawa w rozumieniu Konstytucji RP

1.1.Prawo powszechnie obowiązujące

Artykuł 87 Konstytucji RP stanowi, że źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Powszechnie obowiązującym prawem o zasięgu lokalnym mogą być akty prawa miejscowego, obowiązujące z mocy ustaw na obszarze działania organów, które są uprawnione do ustanawiania tego prawa.

1.2.Ogłaszanie aktów prawa powszechnie obowiązującego

Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń, aktów prawa miejscowego oraz niektórych innych przepisów jest ich ogłoszenie. Zasady i tryb ich ogłaszania określają przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62 poz. 718).

Akty prawa powszechnie obowiązującego są ogłaszane w dziennikach urzędowych, jak:

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, publikujący Konstytucję, ustawy, rozporządzenia, ich zmiany, teksty jednolite, itp.;

Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, publikujący zarządzenia organów naczelnych, uchwały Rady Ministrów, itp.;

dzienniki urzędowe ministrów i urzędów centralnych, publikujące akty normatywne organów wydających te dzienniki; w dziennikach tych nie zamieszcza się aktów normatywnych podlegających ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim, jak też aktów prawnych organów innych niż ten, który wydaje dany dziennik urzędowy,

wojewódzkie dzienniki urzędowe, publikujące akty prawa miejscowego, stanowione przez wojewodę, organy administracji niezespolonej (patrz: załącznik do ustawy o administracji rządowej w województwie), akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organy powiatu i gminy, w tym plany miejscowe, statuty województwa, powiatu, gminy, itp.

1.3.Umowy międzynarodowe jako źródła prawa powszechnie obowiązującego

Umowy międzynarodowe są ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w drodze ustawowej.

Rzeczpospolita Polska może na podstawie umowy międzynarodowej przekazać organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach (art. 90 ust. 1 Konstytucji RP).

Ratyfikowana umowa międzynarodowa po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od ustawy.

Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą, wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową.

Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Polskę umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami (art. 91 Konstytucji RP).

1.4.Rozporządzenia

Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Organ upoważniony do wydania rozporządzenia nie może przekazać tego uprawnienia innemu organowi (art. 92 Konstytucji RP).

1.5.Zarządzenia organów naczelnych i uchwały Rady Ministrów

Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów oraz uchwały Rady Ministrów mają charakter regulacji wewnętrznych i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji administracyjnych podejmowanych wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (art. 93 Konstytucji RP).

2.Przepisy Konstytucji RP dotyczące ochrony środowiska

2.1.Artykuł 74 Konstytucji RP

Artykuł 74 Konstytucji RP ustala podstawowe zasady mające zapewnić ochronę środowiska w Polsce. Z przepisów tego artykułu wynika w szczególności, że:

1)

władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom,

2)

ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych,

3)

każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska,

4)

władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.

2.1.1.Władze publiczne

Władze publiczne - to pojęcie szerokie, obejmujące zwierzchnictwo sprawowane przez państwo i jego agendy (organy) w imieniu narodu lub wspólnot obywateli. Władze te realizują swoje zadania w formie prawodawczej, wykonawczej i sądowniczej.

Wynikające z art. 74 Konstytucji RP obowiązki władz publicznych w sprawach ochrony środowiska wskazują kierunki regulacji prawnych i działań niezbędnych do zapewnienia ochrony środowiska w Polsce.

2.1.2.Konstytucyjne prawo do informacji

Ustalona w art. 74 Konstytucji RP zasada, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, znalazła swój wyraz w przepisach działów IV-VII, objętych tytułem I prawa ochrony środowiska. W dziale IV zamieszczone zostały przepisy regulujące sprawy dostępu do informacji oraz sprawy państwowego monitoringu i rozpowszechniania informacji o środowisku. Natomiast dział V obejmuje regulacje zapewniające udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawach ochrony środowiska, działy VI i VII zaś - sprawy postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz sprawy ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji.

Należy zauważyć, że obywatele uzyskali prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska jeszcze przed uchwaleniem ustawy - prawo ochrony środowiska, na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109 poz. 1157), obejmującej problematykę objętą obecnie przepisami tytułu I, działy IV, V i VI prawa ochrony środowiska. Ustawa ta straciła moc z dniem wejścia w życie ustawy - prawo ochrony środowiska (art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100 poz. 1085).

2.1.3.Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego

Obowiązek wspierania przez władze publiczne działań obywateli na rzecz ochrony środowiska, wynikający z art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, należy odczytywać łącznie z ust. 1 tego artykułu, stanowiącym, że władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom.

Sprawa troski o bezpieczeństwo ekologiczne wynika z wielu przepisów prawa ochrony środowiska, w których nakazuje się w działaniach związanych z korzystaniem ze środowiska uwzględnienie wymagań zrównoważonego rozwoju. Przez ten rozwój należy rozumieć taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli, zarówno współczesnego, jak i przyszłych pokoleń (art. 3 pkt 50 prawa ochrony środowiska). A zatem zadania z zakresu ochrony środowiska określone w art. 74 ust. 1 i 4 Konstytucji RP zobowiązują, na podstawie przepisów prawa ochrony środowiska, zarówno władze publiczne, jak i podmioty korzystające ze środowiska przyrodniczego do dbałości o stan środowiska nie tylko pod kątem potrzeb współczesnego pokolenia, ale również przyszłych pokoleń.

Przez równowagę przyrodniczą, o której mowa w wymaganiach zrównoważonego rozwoju, należy rozumieć stan, w którym na określonym obszarze istnieje równowaga we wzajemnym oddziaływaniu człowieka, składników przyrody żywej i układu warunków siedliskowych tworzonych przez składniki przyrody nieożywionej (art. 3 pkt 32 prawa ochrony środowiska).

2.2.Konstytucyjny obowiązek ochrony środowiska

Z art. 86 Konstytucji RP wynika, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Tę ogólną zasadę rozwinięto zwłaszcza w przepisach prawa ochrony środowiska, gdzie m.in. określono zasady odpowiedzialności. W wielu ustawach dotyczących zarówno spraw ochrony środowiska, jak i warunków korzystania ze środowiska określono środki cywilne, karne i administracyjne, stosowane w razie naruszenia wymagań ochrony środowiska, a także zawarto ustalenia umożliwiające przeciwdziałanie pogarszaniu stanu środowiska lub przywracanie do stanu poprzedniego. Przepisy takie znajdują się w prawie ochrony środowiska, prawie wodnym, ustawie o ochronie przyrody, ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawie o odpadach, jak również w innych ustawach regulujących szczegółową problematykę środowiska lub określających zasady i warunki korzystania ze środowiska oraz związane z tym obowiązki.

3.Stosowanie prawa

3.1.Uwagi ogólne

Prawo ochrony środowiska i ustawy zawierające szczegółowe uregulowania dotyczące niektórych elementów środowiska przyrodniczego, jak też ustawy określające zasady i warunki korzystania ze środowiska są przepisami prawa administracyjnego. Rolą zatem tych przepisów w sprawach ochrony środowiska, których te przepisy dotyczą, jest kształtowanie stosunków państwo - obywatel.

Organy administracji publicznej, działające w sprawach ochrony środowiska, będąc powołane do wykonywania zadań państwa i kształtowania stosunków społecznych realizowanych przy zastosowaniu obowiązujących procedur, dysponują uprawnieniami władczymi, dającymi im możliwość jednostronnego określania zadań obywateli (ich organizacji gospodarczych lub społecznych). Realizacja tych uprawnień następuje w drodze stosowania prawa, tworzącego porządek prawny w sprawach ochrony środowiska. Organ administracji publicznej, działając w ramach tego porządku, jest związany przepisami prawa, co wyraźnie określa art. 7 Konstytucji RP „Organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa”. Naruszenie tej zasady w orzeczeniu organu pociąga za sobą obowiązek stwierdzenia nieważności orzeczenia (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Organ administracji publicznej wydający władcze rozstrzygnięcie w sprawie stosowania prawa jest związany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Przestrzeganie wymagań tego kodeksu warunkuje prawidłowość postępowania. Szczególnie duże znaczenie mają wymagania ogólne tego kodeksu (art. 7-10), zawierające zasady postępowania. Warto tu wskazać np. na wymagania zawarte w art. 7 k.p.a., nakładającym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Istotne znaczenie ma także art. 8 k.p.a., nakazujący organowi administracji publicznej takie prowadzenie postępowania, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów reprezentujących Państwo, a także świadomość i kulturę prawną obywateli.

Duże znaczenie dla prawidłowości postępowania ma art. 9 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron. Stwierdza się w tym przepisie, że organ prowadzący postępowanie czuwa nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z art. 10 k.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Naruszenie wskazanych zasad postępowania administracyjnego może skutkować wadliwością stosowania prawa w podejmowanych czynnościach i stać się podstawą uchylenia wydanego orzeczenia (patrz np. art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74 poz. 368).

3.2.Wykładnia prawa

Przepisy ustawowe mają z konieczności w wielu przypadkach treść uogólnioną, tak, aby było można treścią tą objąć różne stany faktyczne. Stosowanie takiego przepisu w odniesieniu do poszczególnych stanów faktycznych może więc wymagać wyjaśnienia treści przepisu na tle danego stanu faktycznego. Najprostszą formą wykładni prawa jest wykładnia językowa, ustalająca treść przepisu prawa na podstawie sformułowań językowych. Jeżeli wykładnia językowa nie daje możliwości ustalenia treści przepisu, przydatna może być wykładnia systemowa, przy której przesłankami ustalenia treści przepisu są potrzeby systemu prawa, do którego dany przepis należy.

Stosunkowo wyraźnymi przesłankami wykładni mogą być względy celowości. Chodzi tu o wykładnię zwana celowościową, przy której niejasny przepis ocenia się, biorąc pod uwagę cele, jakim może on służyć.

Sprawa wykładni przepisów jest problemem skomplikowanym. Przedstawione uwagi na ten temat mają raczej znaczenie praktyczne. Przy formułowaniu wykładni nie można zapomnieć o przepisach Konstytucji RP. Chodzi tu zwłaszcza o art. 2, stanowiący, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, i o art. 7, stanowiący o obowiązku działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (wskazujący przy wykładni przepisów obszar rozważań interpretacyjnych). Dla tych rozważań może też mieć znaczenie treść przepisów konstytucyjnych o wolnościach, prawach i obowiązkach człowieka i obywatela.

3.3.Kontrola i nadzór nad stosowaniem prawa

Konstytucja RP stanowi w art. 78, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W odniesieniu do organów administracji publicznej, działających w sprawach ochrony środowiska, te zasady i tryb określa przede wszystkim kodeks postępowania administracyjnego. W myśl przepisów tego kodeksu, od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji przysługuje odwołanie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, że strona nie jest zadowolona z orzeczenia. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie.

Organami wyższego stopnia są:

w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego

samorządowe kolegia odwoławcze,

w stosunku do wojewodów - właściwi ministrowi,

w stosunku do innych organów administracji publicznej - odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością.

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie przysługuje odwołanie. Jeżeli strona jest niezadowolona z tego orzeczenia - może zwrócić się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127-140 k.p.a.).

Decyzja i inne orzeczenia ostateczne mogą być zmieniane lub uchylane przez organ wyższego stopnia także w trybie nadzoru (art. 154 i 155 k.p.a.). Organ ten stwierdza także nieważność decyzji wadliwych (art. 156 k.p.a.).

Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje ponadto możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli zaistniały przesłanki tego wznowienia wskazane w art. 145 § 1 k.p.a.

Decyzje i inne orzeczenia mogą być również zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem w sprawie. Przez wyczerpanie środków odwoławczych rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden ustawowy środek odwoławczy.

W niektórych przypadkach ustawa nie przewiduje w sprawie stosowania środków odwoławczych. Wówczas, przed wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 16-35 ustawy o NSA).

Autor fragmentu:
Art. 1art(1)
1.

W tytule I zamieszczono ustalenia o charakterze ogólnym, które określają zakres i przedmiot regulacji przewidzianej dla prawa ochrony środowiska, jak też warunki skutecznego funkcjonowania tego prawa, oparte na tworzonych w nim możliwościach szerokiego zainteresowania społeczeństwa problematyką ochrony środowiska i współdziałania z organami administracji publicznej w kształtowaniu wymagań i zasad tej ochrony.

Tytuł I zawiera ustalenia dotyczące: zakresu obowiązywania prawa ochrony środowiska - dział I, definicji i zasad ogólnych tego prawa - dział II, polityki ekologicznej oraz programów ochrony środowiska - dział III, informacji o środowisku - dział IV, udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska - dział V, postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - dział VI, ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji - dział VII oraz edukacji ekologicznej, badań z zakresu ochrony środowiska i reklamy - dział VIII.

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX

Zaloguj się do LEX | Nie korzystasz jeszcze z programów LEX?