Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, wyd. II - OpenLEX

Kisilowska Helena (red.), Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, wyd. II

Komentarze
Opublikowano: LexisNexis 2010
Stan prawny: 20 kwietnia 2010 r.
Autorzy komentarza:

Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, wyd. II

Autor fragmentu:
Ogólneall()

Uwagi wstępne

1.Źródła prawa budowlanego

Budownictwo to dziedzina działalności człowieka związana z wznoszeniem obiektów budowlanych, czyli materialnych pomieszczeń o względnie trwałym charakterze, na gruncie, czyli wycinku powierzchni ziemskiej, a także z przebudową, odbudową, modernizacją i konserwacją obiektów już istniejących oraz z ich rozbiórką. Jest to również gałąź wiedzy praktycznej dotyczącej techniki stosowanej przy budowaniu. Budownictwo to także dział gospodarki obejmujący projektowanie, wznoszenie, remontowanie, rekonstrukcje, utrzymanie, konserwacje i rozbiórkę obiektów budowlanych.

Prawo budowlane to przepisy regulujące budownictwo oraz określające działalność organów administracji, których kompetencje dotyczą budownictwa.

Dość oczywiste jest, że działalność w sferze budownictwa powoduje wiele konsekwencji, zarówno dotyczących wzajemnych relacji między ludźmi zaangażowanymi bezpośrednio w akt wznoszenia obiektu oraz działania i czynności poprzedzające i przygotowujące ten akt, jak i odnoszących się do sytuacji następujących na skutek i w związku z tym aktem, dla których zmiany wywołane powstaniem obiektu mają jakiekolwiek znaczenie. Sama złożoność budowania, jak również indywidualnie i społecznie ważne związane z tym następstwa wymagają uwzględnienia w działalności budowlanej wielu czynników, wpływających na samo budowanie oraz związanych z powstaniem i istnieniem obiektu. Uzyskanie pewności, iż będą one uwzględnione zarówno przez budowniczych, jak i późniejszych użytkowników wymaga, aby ustanowić w tym obszarze nadzór i kontrolę, które będą stosowane przez organy państwa. Regulacje z zakresu prawa budowlanego są więc potrzebne. Znaczenie tych regulacji jest nader istotne, a ich respektowanie ma duży wpływ na warunki życia w wielu aspektach. Ważna i potrzebna jest także znajomość prawa budowlanego.

Ustawa jest aktem normatywnym, zawierającym ustanowione przez uprawnione organy państwa normy prawne - reguły postępowania (nakazy lub zakazy), które regulują stosunki powstające w wyniku podejmowania i prowadzenia przez ludzi różnego rodzaju działalności.

Na normę prawną składają się trzy elementy: hipoteza (określa sytuację faktyczną, do której norma ma mieć zastosowanie), dyspozycja (określa nakazany sposób zachowania - nakaz lub zakaz) oraz sankcja (określa negatywne następstwa w postaci dolegliwości osobistej lub majątkowej, którą ma spowodować niepodporządkowanie się dyspozycji normy w sytuacji określonej hipotezą).

Poszczególne normy, będące elementarnymi częściami prawa, zawarte są w przepisach, czyli elementarnych częściach aktu normatywnego. Nie zawsze są one przedstawione wystarczająco jasno, aby ustalenie ich treści było proste i oczywiste. Przeciwnie - bardzo często ustalenie treści normy może wymagać nawet skomplikowanych zabiegów, zwanych interpretacją przepisu.

W obowiązującym w Polsce porządku prawnym powszechnie obowiązujące normy prawne mogą być ustanawiane przez akty normatywne zaliczone przez Konstytucję RP (art. 87) do tzw. zamkniętego systemu źródeł prawa. Należą do tego systemu:

1)

Konstytucja RP,

2)

inne ustawy,

3)

rozporządzenia wykonawcze do ustaw wydawane na podstawie tzw. delegacji ustawowych, zawartych w treści ustawy oraz określających przedmiot i zakres takiej regulacji,

4)

ratyfikowane umowy międzynarodowe,

5)

akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły, w zakresie zależnym od ustaw.

Zgodnie z art. 93 Konstytucji RP nie są źródłami powszechnie obowiązującego prawa inne akty normatywne, jak zarządzenia organów administracji czy innego rodzaju akty wewnętrzne, które mogą być wiążące tylko dla administracji.

Całość obowiązujących norm prawnych zawartych we wszystkich aktach normatywnych tworzy system prawa. System prawa jest obszerną i złożoną strukturą. Prawoznawstwo wyodrębnia w systemie prawa przede wszystkim gałęzie prawa, to znaczy takie jego części, które grupują normy dotyczące tego samego lub podobnego przedmiotu regulacji. Do gałęzi prawa należą: prawo cywilne, które reguluje stosunki majątkowe, prawo karne, prawo konstytucyjne czy prawo administracyjne, które reguluje stosunki powstające między organami administracji a innymi podmiotami w obszarze działalności związanej z zaspokajaniem różnorodnych potrzeb społecznych, realizowanej zarówno przez te organy, jak i inne podmioty (osoby fizyczne lub osoby prawne).

Normy prawa administracyjnego regulują stosunki prawne powstające w obszarze administrowania, czyli organizowania i zaspokajania różnych potrzeb społecznych. Ten obszar jest bardzo rozległy. Można w nim wyodrębniać rozmaite przedmiotowo dziedziny działalności, służące zaspokajaniu odmiennych rodzajowo potrzeb. Należą do niego takie dziedziny, jak: oświata, szkolnictwo, ochrona zdrowia, komunikacja.

Jedną z takich dziedzin jest budownictwo, regulowane przez normy z zakresu prawa budowlanego, będącego jedną z dziedzin prawa administracyjnego. Do źródeł prawa budowlanego należą - obok Konstytucji RP - ustawy i akty wykonawcze, które za przedmiot regulacji mają sprawy budownictwa.

W Konstytucji RP za unormowanie odnoszące się wprost do budownictwa należy uznać art. 75, ustanawiający obowiązek wspierania przez władze publiczne rozwoju budownictwa socjalnego oraz popierania działań obywateli zmierzających do uzyskania własnego mieszkania. Ponadto istnieją jeszcze inne zawarte w Konstytucji RP normy o zakresie powszechnym i dotyczące także budownictwa, np. przepisy o ochronie własności i dziedziczenia, o wolności gospodarczej, nakładające na władze publiczne obowiązek ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, a także przepisy o gwarancjach procesowych.

Zasadniczym i podstawowym obowiązującym obecnie aktem prawnym z zakresu prawa budowlanego jest ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Obok tej ustawy na prawo budowlane składają się inne jeszcze ustawy oraz rozporządzenia, czyli akty wykonawcze wydane na podstawie delegacji zawartych w ustawach.

2.- Prawo budowlane

Obowiązująca od 1 stycznia 1995 r. ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane miała w przeszłości poprzedniczki - kilka innych ustaw (lub aktów równej rangi), które normowały problematykę budownictwa.

Pierwsze akty tego rodzaju to wydane w okresie przedwojennym i obowiązujące w zasadzie do 1961 r.:

1)

rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 ze zm.),

2)

dekret Naczelnika Państwa z 3 stycznia 1919 r. o zatwierdzaniu projektów pomników ze stanowiska artystycznego (Dz. U. Nr 5, poz. 93 ze zm., m.in. w Dz. U. z 1934 r. Nr 33, poz. 298 i Nr 110, poz. 976),

3)

ustawa z 15 lutego 1933 r. o kierowaniu robotami budowlanymi i sporządzaniu projektów (planów) tych robót na obszarze m. Gdyni (Dz. U. Nr 16, poz. 108).

Pierwsza nowa powojenna ustawa całościowo regulująca dziedzinę budownictwa to ustawa z 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.), która weszła w życie 14 sierpnia 1961 r. Z dniem 1 marca 1975 r. ustawę z 1961 r. zastąpiła ustawa z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ustawę tę z dniem 1 stycznia 1995 r. zastąpiono obecnie obowiązującą ustawą z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane jest zasadniczym i podstawowym aktem prawnym z zakresu prawa budowlanego. Ustawa ta od czasu wejścia w życie była wielokrotnie zmieniana - opublikowano już jej trzy uwzględniające zmiany teksty jednolite. Pierwotnie ustawa została opublikowana w Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414, pierwszy tekst jednolity zamieszczono w Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, drugi - w Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, trzeci zaś ogłoszono w Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118.

3.Inne ustawy i akty wykonawcze

Oprócz ustawy - Prawo budowlane problematykę budownictwa regulują także inne ustawy i akty wykonawcze.

Do ustaw normujących kwestie związane z budownictwem należy zaliczyć m.in.:

1)

ustawę z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.),

2)

ustawę z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881 ze zm.),

3)

ustawę z 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20 ze zm.),

4)

ustawę z 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906),

5)

ustawę z 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane (Dz. U. Nr 180, poz. 1758 ze zm.).

Aktami wykonawczymi regulującymi problematykę budownictwa są m.in.:

1)

rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. Nr 25, poz. 133),

2)

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 126, poz. 839),

3)

rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.),

4)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. Nr 138, poz. 1554),

5)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz. 953 ze zm.),

6)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.),

7)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401),

8)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 120, poz. 1126),

9)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127 ze zm.),

10)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzoru i sposobu prowadzenia ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 120, poz. 1130),

11)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.),

12)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie książki obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1134),

13)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie rozbiórek obiektów budowlanych wykonywanych metodą wybuchową (Dz. U. Nr 120, poz. 1135),

14)

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.),

15)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198, poz. 2043),

16)

rozporządzenie Ministra infrastruktury z 11 lutego 2009 r. w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia w formie elektronicznej centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane, rzeczoznawców budowlanych oraz ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (Dz. U. Nr 23, poz. 136),

17)

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563),

18)

rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578 ze zm.),

19)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 21 stycznia 2008 r. w sprawie przeprowadzania szkolenia oraz egzaminu dla osób ubiegających się o uprawnienie do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego oraz części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową (Dz. U. Nr 17, poz. 104),

20)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (Dz. U. Nr 201, poz. 1240),

21)

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 11 lutego 2009 r. w sprawie wzorów rejestrów wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 23 poz. 135).

4.Komentarze i opracowania informacyjne

Wśród wydanych dotąd komentarzy i opracowań dotyczących prawa budowlanego na uwagę zasługują zwłaszcza następujące:

- Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2006;

- E. Radziszewski, Prawo budowlane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006;

- Z. Kostka, Prawo budowlane - komentarz, Gdańsk 2005;

- B. Bodziony, P. Gniadzik, Prawo budowlane z komentarzem, Jaktorów 2004;

- J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2002;

- B. Bodziony, R. Dziwiński, P. Gniadzik, Prawo budowlane - komentarz, Warszawa 1998;

- S. Kuśmierz, B. Kurzępa, Prawo budowlane, Tarnobrzeg 1996;

- W. Radecki, Prawo budowlane z 1994 roku oraz wybrane przepisy wykonawcze. Komentarz, Wrocław 1995.

Niniejszy Komentarz jest kolejną próbą na tym polu. W niczym nie umniejszając dokonań poprzedników i niezaprzeczalnych walorów już wydanych opracowań, autorzy niniejszej pracy proponują jeszcze jedno możliwie pełne i aktualne objaśnienie ważnego aktu normatywnego, a w niezbędnym zakresie - także związanych z nim innych aktów prawnych, aby ułatwić Czytelnikowi zarówno dotarcie do obowiązującego przepisu, jak i zrozumienie treści praw i obowiązków zeń wynikających.

Autor fragmentu:
Art. 1art(1)

1.

Przepis określa przedmiotowy i podmiotowy zakres stosowania ustawy. Zakres przedmiotowy - aczkolwiek bardzo szeroki - nie obejmuje wszystkich zagadnień występujących w dziedzinie budownictwa. Po części jest to zrozumiałe, ponieważ prawo budowlane jako część prawa administracyjnego nie może obejmować zagadnień cywilistycznych, tym bardziej że wcale nie jest to potrzebne ze względu na powszechny charakter regulacji prawa cywilnego. Zadaniem prawa budowlanego nie jest więc zastępowanie lub powtarzanie regulacji cywilistycznych, lecz uregulowanie takich stosunków prawnych, które nie mają charakteru cywilistycznego i wymagają regulacji na gruncie prawa administracyjnego.

Wskazany w przepisie zakres obejmuje dwa obszary:

1)

regulacje dotyczące obiektów budowlanych, które obejmują sprawy:

a)

projektowania,

b)

budowy,

c)

utrzymania,

d)

rozbiórki, oraz

2)

regulacje dotyczące działania organów administracji publicznej.

2.

W ustawach dotyczących prawabudowlanego, obowiązujących w Polsce...

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX