Doręczenia elektroniczne. Komentarz - OpenLEX

Wilbrandt-Gotowicz Martyna (red.), Doręczenia elektroniczne. Komentarz

Komentarze
Opublikowano: LEX/el. 2021
Stan prawny: 1 sierpnia 2021 r.
Autorzy komentarza:

Doręczenia elektroniczne. Komentarz

Autor fragmentu:

Wprowadzenie

1.Tło regulacji

Istotą stosunków prawnych jest ich wielostronność. Kształtowanie sytuacji prawnej uczestników obrotu prawnego immanentnie wiąże się zatem z aktami i procesami komunikacji, czyli przepływem (przekazywaniem i odbieraniem) informacji. Ich efektywność bezpośrednio wpływa na ocenę składanych oświadczeń wiedzy i woli, a w konsekwencji podejmowanych form działania i ich skutków. Szczególne znaczenie z punktu widzenia sytuacji prawnej jednostki ma skuteczność procesów komunikacji z podmiotami publicznymi, które korzystając z władztwa administracyjnego, rozstrzygają o prawach i obowiązkach obywateli. Możliwość składania różnego typu podań do organów administracji publicznej oraz otrzymywania zawiadomień, wezwań czy aktów administracyjnych ma na celu realizację zasad ogólnych postępowania administracyjnego , związanych z szeroko pojmowanym prawem do dobrej administracji . Aspekt komunikacji odgrywa nie mniejszą rolę w wymiarze sprawiedliwości, gdzie sposób unormowania oraz stosowania regulacji związanych ze składaniem pism procesowych, zawiadamianiem o przeprowadzaniu dowodów czy posiedzeń oraz udostępnianiem orzeczeń może stanowić weryfikator gwarancji prawa do sądu (w tym jawnego, szybkiego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy) .

Procesy komunikacji podlegają intensywnym przemianom ze względu na dynamiczny rozwój technik (technologii) informatycznych (informacyjnych) (Information Technology – IT) i telekomunikacyjnych, zwanych też łącznie technikami (technologiami) informacyjnymi i komunikacyjnymi (Information and communication technologies – ICT) . Korzystanie w ich ramach ze środków komunikacji elektronicznej, cyfryzacja danych, sprzyjać powinny umacnianiu gwarancji proceduralnych wyrażających się również w załatwianiu spraw przez podmioty publiczne zgodnie z duchem pragmatyzmu, przejawiającego się m.in. w stosowaniu reguł doręczeń, „których konsekwencją jest szybkie określenie sytuacji prawnej strony i stanu procesu” . Informatyzacja administracji (a więc rozwój zastosowania technik informatycznych w podmiotach publicznych) powinna być zatem zbieżna prakseologicznemu podejściu do realizacji zadań publicznych, akcentującemu m.in. wydajność i efektywność (efficiency and effectiveness), otwartość i przejrzystość (openness and transparency), innowacyjność i otwartość na zmiany (innovation and openness to change) oraz responsywność (responsiveness) czy partycypację (participation) jako swoiste wartości dobrego administrowania – good governance . Na tym tle rozwój komunikacji elektronicznej w sferze publicznej może przyczyniać się do szerszego wdrażania (obok wydawania aktów administracyjnych indywidualnych i generalnych) mechanizmów właściwych dla procedur administracyjnych III generacji, tj. opartych na nowych formach zarządzania usługami publicznymi, w tym ustanowieniu stałego systemu komunikacji pomiędzy agencjami oraz agencjami i obywatelami . Wymaga to jednak zapewnienia nie tylko spójności, interoperacyjności dotychczasowych systemów, baz danych czy rejestrów publicznych, ale także wdrażania rozwiązań odzwierciedlających komunikację otwartą (open communication), elastyczność uczestnictwa (fluid participation) czy oparcie na procesie ewaluacji doświadczeń i dobrych praktyk prowadzących do konsensusu (dosłownie: a deliberative process based on the exchange of experiences and good practices, leading to consensus) . W takim ujęciu wymiana informacji i komunikacji jest permanentna i rozciąga się na wszystkie etapy realizacji polityk publicznych. Sama procedura istnieje zaś jako środek wymiany informacji między administracją i obywatelami oraz między poszczególnymi podmiotami administracji.

Zastosowanie środków komunikacji elektronicznej przez podmioty publiczne może mieć wymiar wewnętrzny bądź zewnętrzny. W wymiarze wewnętrznym obejmuje przekazywanie dokumentacji pomiędzy podmiotami publicznymi w ramach realizowanych przez nie zadań, np. przy współdziałaniu organów w toku postępowania administracyjnego, co może być efektywnej wykonywane przy kompleksowym wdrożeniu elektronicznego zarządzania dokumentacją. Stąd postuluje się domyślną cyfrowość działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W aspekcie zewnętrznym podmioty publiczne komunikują się natomiast z podmiotami niepublicznymi – osobami fizycznymi, jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej czy osobami prawnymi. W tym wymiarze szczególnie istotne jest wyważanie wartości takich jak sprawność działania oraz dostępność i akceptowalność rozwiązań opartych na komunikacji elektronicznej przez podmioty ze sfery zewnętrznej działania administracji (analogicznie organów wymiaru sprawiedliwości) tak, by przeciwdziałać zjawisku wykluczenia cyfrowego jako rodzaju wykluczenia społecznego . Dlatego w deklaracji ministerialnej w sprawie administracji elektronicznej, podpisanej w Tallinie 6.10.2017 r., wskazano m.in. na zasadę domyślności cyfrowej, powszechności i dostępności (digital-by-default, inclusiveness and accessibility), zgodnie z którą usługi publiczne powinny być dostępne domyślnie cyfrowo z zapewnieniem przez państwo alternatywnych dróg komunikacji dla obywateli niechcących lub niemogących ich używać w tej postaci . Ciągły proces doskonalenia funkcjonowania podmiotów administrujących poprzez włączenie technologii teleinformatycznych w przekształcanie relacji wewnętrznych i zewnętrznych służy bowiem urzeczywistnianiu idei elektronicznej administracji (e-administracji) .

Problematyka powyższa stanowi wyzwanie dla prawodawcy. Wynika to z zaakcentowanych już wymogów zapewnienia odpowiednich gwarancji proceduralnych obywatelom, jak i potrzeby modernizacji działalności administracji (odpowiednio wymiaru sprawiedliwości). Trudność tej materii wiąże się z progresywnością zjawiska cyfryzacji in genere, jak i jej techniczną proweniencją. Dlatego wśród regulacji dotyczących informatyzacji wyróżnia się przepisy o charakterze procesowym, najczęściej rozszerzające na postać elektroniczną unormowania dotyczące określonej instytucji procesowej ujętej kodeksowo (np. podania, skargi, pełnomocnictwa, w tym także doręczeń), oraz przepisy techniczne, do których przepisy procesowe odsyłają bezpośrednio bądź pośrednio . Co jednak istotne, ich rozróżnienie może wywoływać niekiedy trudności, także ze względu na różną praktykę ustawodawczą co do podziału regulacji pod względem szczegółowości pomiędzy ustawy i rozporządzenia. Podkreślić również należy element zależności przepisów krajowych od rozporządzeń i dyrektyw przyjmowanych na poziomie unijnym, zwłaszcza w odniesieniu do siatki pojęciowej odnoszącej się do problematyki identyfikacji elektronicznej i usług zaufania (por. zwłaszcza rozporządzenie nr 910/2014 ). Przepisy krajowe, jak i praktyka stosowania prawa przez organy administracji i sądy powinny uwzględniać w tym względzie zwłaszcza zasadę efektywności jako swoistą metazasadę i uzasadnienie dla pozostałych zasad prawa unijnego .

Wskazane czynniki prowadzą do niestabilności prawa regulującego zastosowanie środków komunikacji elektronicznej przez podmioty publiczne. Przykładowo, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące stosowania technik informatycznych były nowelizowane, od momentu włączenia w 1998 r. pierwszej wzmianki na ten temat , kilkanaście razy, a wdrożenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmujących elektronizację postępowania sądowoadministracyjnego odsuwane w czasie i modyfikowane jeszcze przed wejściem w życie . Należy podkreślić także rozdrobnienie regulacji prawnych dotyczących komunikacji elektronicznej, a także ich dywersyfikację w ramach poszczególnych rodzajów procedur. Mimo wprowadzenia wielu rozwiązań prawnych umożliwiających komunikację elektroniczną, nie doprowadziło to do znaczącego rozpowszechnienia tej postaci w kontaktach z podmiotami publicznymi ani stopniowego wypierania tradycyjnych, papierowych doręczeń czy obiegu dokumentów. Podkreśla się natomiast rozpowszechnienie systemów dedykowanych służących do sprawnej komunikacji elektronicznej w ramach poszczególnych e-usług publicznych, co prowadzi jednak do swoistej silosowości (rozumianej w informatyzacji podmiotów publicznych jako tworzenie rozwiązań rozproszonych organizacyjnie rozwiązujących separowane problemy, ale nie współpracujących ze sobą) i elektronizacji fragmentarycznej .

Z powyższych względów za zasadną należy uznać potrzebę wdrożenia kompleksowej regulacji, która urzeczywistniłaby jako standard komunikację elektroniczną w kontaktach z podmiotami publicznymi, przy jednoczesnym zapobieganiu negatywnym skutkom wykluczenia cyfrowego obywateli. Ustawa taka powinna zarówno określać spójne zasady komunikacji elektronicznej z udziałem podmiotów publicznych, wdrażać odpowiednie rozwiązania do ustawowo uregulowanych postępowań (administracyjnego, podatkowego, cywilnego, karnego, sądowoadministracyjnego), jak i porządkować dotychczasową siatkę pojęciową, a także w miarę potrzeby modyfikować przepisy szczególne związane z informatyzacją (w tym ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ), przy uwzględnieniu prawa unijnego. Aspekt komunikacji stanowi bowiem, obok powiązanego z nim wymiaru informacyjnego oraz automatyzmu czynności przy rozstrzyganiu spraw, podstawowy przejaw informatyzacji . Akt regulujący tę materię może być więc postrzegany jako element kształtowania się „kodeksu cyfrowego” w ujęciu aksjologiczno-prawnym, jako pewnej idei porządkującej procesy informatyzacji w sferze wyznaczanej przepisami prawa .

Wydaje się, iż powyższe cele zasadniczo przyświecały projektodawcom ustawy z 18.11.2020 r. o doręczeniach elektronicznych , będącej przedmiotem niniejszego komentarza. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu: „Kluczowe zadanie projektu ustawy o doręczeniach elektronicznych (...) dotyczy zdefiniowania zasad wymiany korespondencji z podmiotami publicznymi w relacji z innymi podmiotami publicznymi oraz podmiotami niepublicznymi, w tym z osobami fizycznymi” . Przyjęte rozwiązania obejmują przede wszystkim ustanowienie domyślnego sposobu wymiany za potwierdzeniem korespondencji z udziałem podmiotów publicznych w postaci publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego świadczonej na zasadach właściwych dla kwalifikowanych usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w rozumieniu rozporządzenia 910/2014. Jej uzupełnienie stanowi publiczna usługa hybrydowa umożliwiająca podmiotom publicznym wysyłkę korespondencji w domyślnej postaci elektronicznej również w kontaktach z osobami wykluczonymi cyfrowo lub osobami, które na wymianę korespondencji w postaci elektronicznej z różnych przyczyn nie są jeszcze gotowe, wraz z zapewnieniem tym osobom otrzymywania korespondencji w postaci papierowej po jej przekształceniu przez operatora wyznaczonego. Zgodnie z uzasadnieniem: „Projekt ustawy tworzy również podwaliny dla funkcjonowania rynku kwalifikowanych usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego, świadczonych w oparciu o określony przez ministra właściwego do spraw informatyzacji standard usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego” . Usługi te mają być zapewniane przez kwalifikowanych dostawców usług zaufania działających na rynku polskim i dostępne na zasadzie wyboru dla podmiotów niepublicznych.

Do celów szczegółowych projektu zaliczono:

1)

zapewnienie wszystkim – zarówno podmiotom publicznym, jak i niepublicznym, w szczególności osobom fizycznym – możliwości korzystania z jednego, własnego adresu do doręczeń elektronicznych, który będzie mógł być wykorzystany do korespondencji ze wszystkimi pozostałymi podmiotami korzystającymi z usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego;

2)

standaryzację usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego – tak aby w szczególności możliwa była skuteczna prawnie wymiana korespondencji między wszystkimi podmiotami korzystającymi z publicznej lub kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego;

3)

odmiejscowienie procesu doręczenia przez umożliwienie wysyłania i odbierania korespondencji z dowolnego miejsca – brak konieczności informowania każdorazowo obecnych i potencjalnych korespondujących o zmianie fizycznego miejsca pobytu;

4)

skrócenie czasu potrzebnego na realizację procesów doręczenia;

5)

zapewnienie stronom doręczenia wzajemnej identyfikacji;

6)

zapewnienie stronom doręczenia skutecznych prawnie dowodów doręczenia w postaci dowodów wysłania oraz dowodów otrzymania korespondencji;

7)

zapewnienie rozliczalności oraz niezaprzeczalności doręczeń dzięki udziałowi trzeciej zaufanej strony – operatora wyznaczonego lub dostawcy usług zaufania świadczącego kwalifikowaną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego;

8)

pozostawienie osobom wykluczonym cyfrowo lub tym, które na wymianę korespondencji w postaci elektronicznej z różnych przyczyn nie są jeszcze gotowe, komfortu korzystania z aktualnie dostępnej przesyłki listowej;

9)

stworzenie podstaw prawnych, organizacyjnych i technologicznych dla realizacji doręczeń transgranicznych .

W ramach współcześnie podejmowanych działań legislacyjnych nacisk położono zatem na inkluzywność doręczeń w postaci elektronicznej . Przyjęte rozwiązania mają bowiem obejmować docelowo co do zasady ogół działalności podmiotów publicznych, a jednocześnie być przeznaczone dla wszystkich (w tym osób niekorzystających ze środków komunikacji elektronicznej). Mogą być zatem postrzegane jako element włączenia społecznego, integracji społecznej, a w aspekcie włączenia cyfrowego tzw. e-inkluzji . Przedmiot regulacji powiązano z instytucją doręczeń, stanowi ona bowiem nie tylko emanację komunikacyjnego aspektu informatyzacji działalności podmiotów publicznych, ale również czynność procesową organu administracji publicznej bądź sądu, z którą przepisy ustawowe regulujące wiele procedur wiążą istotne skutki prawne (np. związanie organu decyzją czy rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia).

Analiza materii komentowanej ustawy skłania do refleksji, iż ustawodawcy przyświecał ambitny plan definitywnego przetransponowania działalności podmiotów publicznych na domyślną cyfrowość. Rozłożone w czasie na poszczególne grupy podmiotów publicznych, w tym sądy, ewolucyjne wdrażanie doręczeń z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego niewątpliwie służy temu celowi (pierwsze podmioty zobowiązane są stosować przepisy ustawy dotyczące publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i publicznej usługi hybrydowej od 5.07.2022 r., ostatnie zaś – sądy i trybunały – dopiero od 1.10.2029 r.), choć jest to proces złożony, a zawiłości komentowanej regulacji prawnej nie sprzyjają jego transparentności i mogą zagrażać efektywności procesu transformacji systemu doręczeń.

Doręczenia elektroniczne w nowym ujęciu oparto na konstrukcji adresów do doręczeń elektronicznych. Odznaczają się one większą uniwersalnością niż wykorzystywane dotychczas w ramach elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) elektroniczne skrzynki podawcze podmiotów publicznych. Ponadto mogą służyć transgranicznemu (a w istocie odmiejscowionemu) przepływowi korespondencji, oparte są na jednolitych zasadach tworzenia (formacie) adresów oraz stosowaniu adekwatnych zabezpieczeń, sprzyjając rozliczalności i niezaprzeczalności doręczeń. Przewidziane ustawą usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego powinny bowiem odpowiadać standardom kwalifikowanych usług zaufania określonych w rozporządzeniu 910/2014. Obowiązkiem korzystania z adresów do doręczeń elektronicznych objęto nie tylko podmioty publiczne, ale także te z podmiotów niepublicznych, które profesjonalnie uczestniczą w obrocie prawnym (m.in. przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, KRS, przedstawicieli zawodów prawniczych). W odniesieniu do pozostałych osób fizycznych doręczanie korespondencji od podmiotów publicznych odbywa się elektroniczne przy założeniu wyrażenia takiej woli, swoistej deklaracji cyfrowości, która materializuje się poprzez uzyskanie wpisu adresu do doręczeń elektronicznych powiązanego z publiczną bądź z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego do bazy adresów elektronicznych bądź nadania korespondencji do podmiotu publicznego z adresu do doręczeń elektronicznych. Skuteczności tej reformy może w praktyce zagrażać deficyt interoperacyjności, a zwłaszcza nieuporządkowanie, niejednolitość formatów danych, wadliwość czy sprzeczność ze stanem faktycznym danych zawartych we wnioskach o wpis, a także w rejestrach publicznych, obarczonych przymiotem silosowości. Baza adresów elektronicznych tworzona ma być bowiem z (automatycznym) wykorzystaniem zasobów innych rejestrów publicznych, a tego typu błędy identyfikatorów mogą uniemożliwiać prawidłowe doręczenie czy to elektroniczne, czy tradycyjne. Względem podmiotów niekorzystających z adresów do doręczeń elektronicznych przewidziano możliwość doręczania korespondencji za pośrednictwem publicznej usługi hybrydowej. O ile konieczność zapewnienia takim osobom dostarczania korespondencji od podmiotów publicznych w postaci papierowej nie budzi wątpliwości, o tyle przyjęcie w tym celu scentralizowanej usługi polegającej na przekształceniu pisma z postaci elektronicznej na papierową i doręczaniu przesyłki listowej adresatowi, świadczonej przez podmiot komercyjny – operatora wyznaczonego, nie jest już tak jednoznaczne zarówno przy uwzględnieniu prawa unijnego, zasad konkurencji, tajemnicy korespondencji, jak i wymogu efektywności procedur publicznych.

2.Proces legislacyjny

Zgłoszony przez Ministra Cyfryzacji projekt ustawy o doręczeniach elektronicznych (pierwotny tytuł – projekt ustawy o elektronizacji doręczeń oraz o zmianie niektórych innych ustaw) w dniach 13 i 22.02.2019 r. został skierowany do konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych , w ramach których uwagi przedstawili m.in.: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Główny Geodeta Kraju, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, Prezes Urzędu Dozoru Technicznego, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji, Związek Banków Polskich, Polska Izba Inżynierów Budownictwa, Izba Gospodarcza Gazownictwa, Krajowa Izba Rozliczeniowa, Krajowa Rada Spółdzielcza, Naczelna Rada Adwokacka, Towarzystwo Obrotu Energią, Instytut Logistyki i Magazynowania, Krajowa Izba Rozliczeniowa, Krajowa Rada Notarialna, Krajowa Rada Radców Prawnych, Krajowa Rada Izb Rolniczych, Poczta Polska S.A., Małopolski Urząd Wojewódzki, Podlaski Urząd Wojewódzki, Śląski Urząd Wojewódzki, Lubuski Urząd Wojewódzki, Łódzki Urząd Wojewódzki, Konfederacja Lewiatan, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” oraz Business Centre Club – Związek Pracodawców. W związku z licznymi uwagami przeprowadzono 16–17.04.2019 r. konferencję. Część ze zgłoszonych uwag została uwzględniona .

Projekt ustawy został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD21 (w archiwalnym wykazie pod numerem UD462).

W dniu 30.05.2019 r. projekt został przyjęty przez Komitet Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji. Do projektu dokonano jednego zgłoszenia lobbingowego zgodnie z ustawą z 7.07.2005 r. o działalności lobbingowej . W dniach 26.07.2019 r.– 2.08.2019 r. odbyła się komisja prawnicza. Projekt ustawy został potwierdzony przez Stały Komitet Rady Ministrów 4.09.2019 r., a przyjęty przez Radę Ministrów 24.09.2019 r.

Projekt ustawy został notyfikowany Komisji Europejskiej 29.10.2019 r. pod numerem 2019/533/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych , które wdraża postanowienia dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9.09.2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego . Wyznaczony przez Komisję Europejską okres tzw. standstill upłynął 30.01.2020 r. Ostatecznie Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o doręczeniach elektronicznych wraz z autopoprawką 4.02.2020 r.

Projekt wpłynął do Sejmu 6.02.2020 r. (druk sejm. nr 239), a 12.02.2020 r. został skierowany do I czytania, które nastąpiło 15.04.2020 r. na 10. posiedzeniu Sejmu. Skierowano go wówczas do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, która powołała podkomisję, a następnie przedstawiła sprawozdanie (druk nr 598) i wniosek (sprawozdawca: Dariusz Stefaniuk). II czytanie odbyło się 15.04.2020 r. na 18. posiedzeniu Sejmu, na którym projekt skierowano ponownie do komisji, która przedstawiła sprawozdanie (druk nr 598-A) i wniosek, by przyjąć wszystkie poprawki (sprawozdawca: Witold Czarnecki). Na tym samym posiedzeniu 7.10.2020 r. odbyło się III czytanie i Sejm uchwalił ustawę. W głosowaniu nad całością projektu ustawy oddano 442 głosy za, 4 przeciw, 5 wstrzymujących się (głosowanie nr 37). W dniu 9.10.2020 r. ustawę przekazano Prezydentowi i Marszałkowi Senatu. Senat zajął stanowisko na posiedzeniu 28.10.2020 r., wnosząc poprawki i kierując projekt ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii (uchwała druk nr 724). W dniu 3.11.2020 r. komisja przedstawiła sprawozdanie (druk nr 729) i wniosek o przyjęcie części poprawek (sprawozdawca: Jarosław Gonciarz). W dniu 18.11.2020 r. na 21. posiedzeniu rozpatrzono na forum Sejmu stanowisko Senatu, przyjmując część poprawek. Prezydent podpisał przekazaną mu 20.11.2020 r. ustawę 27.11.2020 r. Została ona opublikowana w Dz.U. poz. 2320 z 22.12.2020 r. Początkowo miała wejść w życie co do zasady 1.07.2021 r., choć część przepisów w odniesieniu do niektórych podmiotów bądź procedur odpowiednio później, np. względem doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym dopiero 1.10.2029 r. (por. art. 166 u.d.e.).

Termin 1.07.2021 r. został jednak zastąpiony 5.10.2021 r. na podstawie ustawy z 15.06.2021 r. o zmianie ustawy o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. poz. 1135).

W dokumentacji procesu legislacyjnego wskazuje się, że ustawa o doręczeniach elektronicznych służy realizacji przyjętej przez Radę Ministrów Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR) w obszarze „e-Państwo – Skuteczne państwo i instytucje służące wzrostowi oraz rozwojowi społecznemu i gospodarczemu, w którym planowane były działania usprawniające funkcjonowanie administracji publicznej, świadczącej wysokiej jakości usługi z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informatycznych w celu rozwijania społeczeństwa i gospodarki. Jednym z kierunków interwencji wskazanych w SOR jest zapewnienie dominującego udziału elektronicznego obiegu dokumentów w administracji i obrocie gospodarczym (zadanie „Budowa i rozwój e-administracji – orientacja administracji państwa na usługi cyfrowe”) . Wprowadzenie efektywnych e-usług publicznych stanowi ponadto jeden z celów Programu Zintegrowanej Informatyzacji Państwa (PZIP), stanowiącego załącznik do uchwały nr 11/2014 Rady Ministrów z 8.01.2014 r. w sprawie przyjęcia Programu Zintegrowanej Informatyzacji Państwa, zmienionej uchwałą 117/2016 Rady Ministrów z 27.09.2016 r. Przy ocenie skutków regulacji wskazywano ponadto, iż projekt u.d.e. stanowi odpowiedź na deklarację ministerialną w sprawie administracji elektronicznej, podpisaną w Tallinie 6.10.2017 r., w której zaakcentowano domyślność cyfrową i powszechność (jako związane ze świadczeniem usług publicznych w postaci cyfrowej z jednoczesnym zapewnieniem alternatywnych sposobów komunikacji obywatelom niechcącym lub niemogącym ich używać w tej postaci) .

3.Struktura ustawy

Ustawa zawiera ogółem 166 artykułów. Podzielona jest na 8 rozdziałów:

rozdział 1 „Przepisy ogólne” (art. 1–10),

rozdział 2 „Adres do doręczeń elektronicznych i skrzynka doręczeń” (art. 11–24),

rozdział 3 „Baza adresów elektronicznych” (art. 25–37),

rozdział 4 „Świadczenie usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego i publicznej usługi hybrydowej” (art. 38–54),

rozdział 5 „Odpowiedzialność operatora wyznaczonego oraz postępowanie reklamacyjne” (art. 55–57),

rozdział 6 „Systemy teleinformatyczne wspierające świadczenie usług doręczeń elektronicznych” (art. 58–60),

rozdział 7 „Zmiany w przepisach” (art. 61–146) i

rozdział 8 „Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy” (art. 147–166).

Poszczególne części merytoryczne są zróżnicowane objętościowo (od 3 do 17 artykułów), przy czym rozdział obejmujący nowelizacje przepisów szczególnych liczy aż 86 artykułów. Stosunkowo obszerny jest także ostatni rozdział o charakterze intertemporalnym, zawierający 20 artykułów.

Nowelizacją dokonaną ustawą z 30.03.2021 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 802) dodano art. 115a u.d.e., modyfikujący art. 23b ust. 1 ustawy z 19.11.2009 r. o grach hazardowych .

Natomiast na podstawie ustawy z 15.06.2021 r. o zmianie ustawy o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. poz. 1135), przesunięto termin wejścia w życie większości przepisów komentowanej ustawy z 1.07.2021 r. na 5.10.2021 r., jak również niektóre terminy zaktualizowania się obowiązków dotyczących posiadania adresu do doręczeń elektronicznych oraz stosowania przepisów ustawy w zakresie publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej.

Ustawą z 10.12.2020 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 72) oraz ustawą z 20.05.2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1163) dostosowano wprowadzane komentowaną ustawą zmiany odpowiednio w ustawie o podatku akcyzowym oraz w ustawie o podatku od towarów i usług.

4.Ustawy zmieniane

Spójności regulacji w zakresie doręczeń elektronicznych ma służyć wiele modyfikacji wprowadzonych do innych ustaw przez komentowany akt normatywny. Ustawodawca nie zdecydował się na pełne wyodrębnienie materii doręczeń elektronicznych z przepisów szczególnych, unormowania rozdziałów merytorycznych ustawy o doręczeniach elektronicznych są jednak funkcjonalnie uzupełniane poprzez nowelizacje innych ustaw.

W uzasadnieniu projektu zmiany zawarte w rozdziale 7 u.d.e. podzielono na trzy grupy:

1)

zmiany w ustawach bezpośrednio powiązanych

2)

zmiany w kodeksach oraz

3)

zmiany w pozostałych ustawach.

Do pierwszej grupy zaliczono modyfikacje:

ustawy z 5.09.2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej ;

ustawy z 23.11.2012 r. – Prawo pocztowe ;

ustawy z 17.02.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne;

ustawy z 6.03.2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy ;

ustawy z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ;

ustawy z 26.05.1982 r. – Prawo o adwokaturze , ustawy z 6.07.1982 r. o radcach prawnych , ustawy z 14.02.1991 r. – Prawo o notariacie , ustawy z 5.07.1996 r. o doradztwie podatkowym , ustawy z 11.04.2001 r. o rzecznikach patentowych , ustawy z 15.06.2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego , ustawy z 15.12.2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (przede wszystkim w zakresie wprowadzenia obowiązków związanych z posiadaniem adresu elektronicznego przez podmioty profesjonalne);

ustawy z 6.04.1990 r. o Policji , ustawy z 12.10.1990 r. o Straży Granicznej , ustawy z 24.08.2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych , ustawy z 24.05.2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu , ustawy z 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , ustawy z 9.06.2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym , ustawy z 9.06.2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz o Służbie Wywiadu Wojskowego , ustawy z 9.04.2010 r. o Służbie Więziennej , ustawy z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej , ustawy z 8.12.2017 r. o Służbie Ochrony Państwa ;

oraz ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych .

Do drugiej grupy zaliczono zmiany w kodeksach (a w istocie w kodeksach i ustawach zawierających przepisy o charakterze procesowym), tj. zmiany:

ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego;

ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa ;

ustawy z 25.06.2015 r. – Prawo konsularne ;

ustawy z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ;

ustawy z 6.06.1997 r. – Kodeks postępowania karnego .

W ramach trzeciej grupy znalazły się zmiany o charakterze wynikowym w następujących aktach prawnych:

ustawie z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny ;

ustawie z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ;

ustawie z 16.09.1982 r. – Prawo spółdzielcze ;

ustawie z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ;

ustawie z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ;

ustawie z 10.12.1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin ;

ustawie z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane ;

ustawie z 23.12.1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli ;

ustawie z 13.10.1995 r. – Prawo łowieckie ;

ustawie z 21.06.1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych ;

ustawie z 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ;

ustawie z 29.08.1997 r. – Prawo bankowe ;

ustawie z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ;

ustawie z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ;

ustawie z 10.09.1999 r. – Kodeks karny skarbowy ,

ustawie z 15.09.2000 r. – Kodeks spółek handlowych ;

ustawie z 21.12.2000 r. o dozorze technicznym ;

ustawie z 24.08.2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ;

ustawie z 30.08.2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

ustawie z 28.02.2003 r. – Prawo upadłościowe ;

ustawie z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ;

ustawie z 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego ;

ustawie z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ;

ustawie z 11.09.2019 r. – Prawo zamówień publicznych ;

ustawie z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług ;

ustawie z 20.04.2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych ;

ustawie z 27.05.2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi ;

ustawie z 17.12.2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ;

ustawie z 29.07.2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym ;

ustawie z 29.07.2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ;

ustawie z 13.07.2006 r. o dokumentach paszportowych ;

ustawie z 17.10.2008 r. o zmianie imienia i nazwiska ;

ustawie z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym ;

ustawie z 17.07.2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji ;

ustawie z 9.04.2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych ;

ustawie z 27.08.2009 r. o finansach publicznych ,

ustawie z 6.08.2010 r. o dowodach osobistych ;

ustawie z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności ;

ustawie z 12.05.2011 r. o kredycie konsumenckim ;

ustawie z 9.06.2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze ;

ustawie z 11.10.2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych ;

ustawie z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach ,

ustawie z 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ;

ustawie z 23.10.2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym ;

ustawie z 28.11.2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego ;

ustawie z 5.02.2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ;

ustawie z 20.02.2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 ,

ustawie z 20.02.2015 r. o odnawialnych źródłach energii ;

ustawie z 12.06.2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych ;

ustawie z 5.08.2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym ;

ustawie z 11.09.2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej ;

ustawie z 23.03.2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami ;

ustawie z 28.02.2018 r. o kosztach komorniczych ;

ustawie z 1.03.2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu ;

ustawie z 22.11.2018 r. o dokumentach publicznych ;

ustawie z 8.08.1996 r. o Radzie Ministrów ;

ustawie z 27.08.2009 r. o finansach publicznych ;

ustawie z 13.02.2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami ,

ustawie z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych , ustawie z 16.04.2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 oraz w ustawie z 14.05.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 .

5.Delegacje ustawowe

Specyfika przedmiotu komentowanej ustawy przemawia za tym, by elementy techniczne o zmiennym charakterze zostały przewidziane do uregulowania w aktach wykonawczych tak, by zapewnić większą stabilność ustawy przy zachowaniu możliwości elastycznego ich normowania w rozporządzeniach.

W ustawie o doręczeniach elektronicznych zawarto pięć delegacji do wydania rozporządzenia, w tym: jedną dla ministra właściwego do spraw informatyzacji (art. 38 ust. 6 u.d.e.); jedną dla ministra właściwego do spraw łączności, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji (art. 50 u.d.e.); jedną dla ministra właściwego do spraw łączności oraz ministra właściwego do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych (art. 52 ust. 5 u.d.e.); jedną dla ministra właściwego do spraw łączności oraz ministra właściwego do spraw informatyzacji (art. 57 ust. 4 u.d.e.) oraz jedną dla Ministra Sprawiedliwości, a ponadto delegacje do wydania rozporządzeń w przepisach zmieniających siedem ustaw.

W świetle § 63 z.t.p. przepisy upoważniające do wydania rozporządzenia powinny określać: organ właściwy do wydania rozporządzenia, rodzaj aktu, zakres spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu oraz wytyczne dotyczące jego treści.

I tak, zgodnie z art. 38 ust. 6 u.d.e., minister właściwy do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, gwarantowaną dostępność oraz gwarantowaną pojemność skrzynek doręczeń dla podmiotów publicznych oraz podmiotów niepublicznych, uwzględniając charakter podmiotów publicznych korzystających ze skrzynki doręczeń, w tym wykorzystywanie przez te podmioty reguł przekazywania korespondencji do innych systemów teleinformatycznych w sposób automatyczny, mając na celu zachowanie niezbędnej ciągłości świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (art. 155 ust. 8 u.d.e.).

Z kolei art. 50 u.d.e. stanowi, iż minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia:

1)

wskaźniki czasu przebiegu przesyłek listowych w ramach publicznej usługi hybrydowej, z tym że doręczenie przesyłki nastąpi w czasie nie dłuższym niż 6 dni od dnia nadania,

2)

wymagania dotyczące przyjmowania i doręczania przesyłek listowych w ramach publicznej usługi hybrydowej, w tym:

a)

sposób przekazywania i warunki przyjmowania przesyłek listowych,

b)

sposób ustalania, czy przesyłka listowa nadaje się do przekształcenia w postać papierową,

c)

szczegółowy tryb postępowania, w przypadku gdy przesyłka listowa nie nadaje się do przekształcenia w postać papierową,

d)

maksymalny czas przechowywania przez operatora wyznaczonego przesyłek listowych nadanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej w ramach publicznej usługi hybrydowej,

e)

sposób dokumentowania wykonania usługi doręczenia przesyłki listowej w ramach publicznej usługi hybrydowej jako przesyłki rejestrowanej, o której mowa w art. 3 pkt 23 pr. poczt., w tym formę i sposób wystawiania dokumentu elektronicznego potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej,

f)

terminy odbioru przesyłek listowych z placówki pocztowej operatora wyznaczonego i sposób postępowania z przesyłkami nieodebranymi,

g)

wymagania w zakresie opakowania przesyłek listowych,

h)

sposób przekształcenia w postać papierową, w tym rozmieszczenia oznaczenia adresata, adresu oraz innych oznaczeń na stronie adresowej przesyłki listowej,

3)

okoliczności uznania usług za niewykonane lub nienależycie wykonane,

4)

maksymalną łączną wielkość załączników w pojedynczej korespondencji

– mając na uwadze sprawne realizowanie publicznej usługi hybrydowej oraz zachowanie odpowiednich standardów i bezpieczeństwa doręczanej korespondencji.

Według art. 52 ust. 5 u.d.e. minister właściwy do spraw łączności oraz minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określą, w drodze rozporządzenia, odrębnie dla każdej z usług metodologię ustalania opłat, za przekazywanie korespondencji przy użyciu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz publicznej usługi hybrydowej, uwzględniając konieczność zapewnienia jej przejrzystości i celowości.

Natomiast na podstawie art. 57 ust. 4 u.d.e. minister właściwy do spraw łączności oraz minister właściwy do spraw informatyzacji określą, w drodze rozporządzenia:

1)

szczegółowe warunki, jakim ma odpowiadać reklamacja za niewykonanie lub nienależyte wykonanie publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz publicznej usługi hybrydowej,

2)

szczegółowy tryb postępowania reklamacyjnego,

3)

sposób wnoszenia reklamacji,

4)

termin wnoszenia reklamacji

– mając na uwadze maksymalne uproszczenie procedur reklamacyjnych w obrocie krajowym, zapewnienie ich przejrzystości oraz niezbędną ochronę interesu nadawcy i adresata, zakres odpowiedzialności operatora wyznaczonego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz publicznej usługi hybrydowej oraz sposób świadczenia tych usług.

Powyższe upoważnienia mają charakter obligatoryjny, co oznacza, że ich wydanie uznaje się za niezbędne do funkcjonowania ustawy (por. § 68 z.t.p.). Charakter fakultatywny przyznano natomiast delegacji z art. 155 ust. 8 u.d.e., wskazującej, iż Minister Sprawiedliwości, mając na uwadze warunki techniczne i organizacyjne oraz konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, może określić, w drodze rozporządzenia, terminy, od których w postępowaniach w sprawach z poszczególnych zakresów albo w poszczególnych sądach pismo procesowe będzie można wnosić także na adres do doręczeń elektronicznych sądu, a organy procesowe będą mogły dokonywać doręczeń na adresy do doręczeń elektronicznych wpisane do bazy adresów elektronicznych (BAE) lub na adresy powiązane z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono pismo, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony albo uczestnika postępowania nie został wpisany do BAE, albo za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej.

Ponadto delegacje do wydania rozporządzeń zawarto w przepisach zmieniających: Kodeks postępowania cywilnego, ustawę o Radzie Ministrów, Kodeks postępowania karnego, Ordynację podatkową, ustawę o finansach publicznych, Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawę z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Zgodnie z dodanym przez art. 63 pkt 1 u.d.e. art. 125 § 6 k.p.c. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne i organizacyjne oraz sposób wnoszenia pism procesowych wnoszonych na adres do doręczeń elektronicznych, mając na względzie skuteczność wnoszenia pism, ochronę praw osób wnoszących pisma oraz konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania. Podobnie, w świetle dodanego przez art. 63 pkt 2 u.d.e. art. 1312 § 3 k.p.c. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne i organizacyjne oraz szczegółowy tryb i sposób dokonywania doręczeń elektronicznych, mając na względzie zapewnienie skuteczności doręczeń, ochronę praw osób, którym pisma są doręczane, oraz konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania.

Na podstawie dodanego przez art. 80 u.d.e. art. 10b ust. 4 u.RM Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób używania wizerunku orła ustalonego dla godła oraz barw Rzeczypospolitej Polskiej do celów wspólnej identyfikacji wizualnej oraz wzory znaków graficznych i typograficznych lub sposób tworzenia takich znaków oraz zakres i sposób ich stosowania, mając na uwadze zapewnienie jednolitości i spójności w ich prezentowaniu przy zachowaniu nienaruszalności wzorów symboli Rzeczypospolitej Polskiej.

Dodany przez art. 82 pkt 2 u.d.e. art. 100b § 5 k.p.k. stanowi natomiast, iż Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, strukturę systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 100a (systemu, w którym zamieszcza się orzeczenia oraz podlegające zaskarżeniu zarządzenia niezwłocznie po ich wydaniu), jego minimalną funkcjonalność, warunki organizacyjno-techniczne gromadzenia i pobierania zgromadzonych w nim danych oraz sposób opatrywania kopii, o których mowa w § 2, unikalnym oznaczeniem identyfikującym, a ponadto może określić podmiot, któremu powierza realizację zadań związanych z prowadzeniem tego systemu, oraz zakres zadań powierzonych do realizacji, uwzględniając konieczność zapewnienia powszechnej dostępności zgromadzonych danych, zapewnienia sprawności wprowadzania danych do systemu, zapewnienia kompletności i prawidłowości danych przetwarzanych w systemie oraz potrzebę zabezpieczenia danych przed nieuprawnionym dostępem do nich.

Zgodnie ze zmienionym przez art. 82 pkt 15 u.d.e. art. 141 k.p.k. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb doręczania pism organów procesowych, z wyłączeniem doręczeń, o których mowa w art. 131 § 1 pkt 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji gwarancji procesowych jego uczestników.

Z kolei zmieniony przez art. 84 pkt 26 u.d.e. art. 138j § 2 o.p. zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu przesyłania pełnomocnictwa ogólnego, pełnomocnictwa szczególnego oraz pełnomocnictwa do doręczeń, jeżeli zostały one utrwalone w postaci elektronicznej, przy uwzględnieniu potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w pełnomocnictwach oraz potrzeby ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem.

Dodany przez u.d.e. do u.f.p. art. 35d stanowi zaś, iż Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje działań, o których mowa w art. 35a ust. 1 i art. 35b, oraz sposób ich realizacji, w tym okres, w którym mają być realizowane, a także kwotę lub kwoty finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, do wysokości których nie powstaje obowiązek określony w art. 35a ust. 1, mając na uwadze zapewnienie przejrzystości i dostępności informacji o sposobie finansowania lub dofinansowania zadań określonych w art. 35a ust. 1 i 2, dokumentowania tych działań, a także uwzględniając dostosowanie wysokości kwoty finansowania lub dofinansowania, do wysokości której nie powstaje obowiązek określony w art. 35a ust. 1, do rodzaju lub wagi danego zadania (por. rozporządzenie Rady Ministrów z 7.05.2021 r. w sprawie określenia działań informacyjnych podejmowanych przez podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych ).

Zgodnie ze zmienionym przez art. 126 pkt 8 u.d.e. art. 54 p.a.s.c. minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty urodzenia oraz wzór karty martwego urodzenia, o której mowa w ust. 4, uwzględniając przejrzystość i kompletność wymaganych danych. Podobnie w związku z okresem przejściowym do 1.01.2023 r., zgodnie ze zmienionym przez art. 126 pkt 24 u.d.e. art. 144 ust. 6 i 7 p.a.s.c. minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty urodzenia, o której mowa w ust. 1, oraz wzór karty martwego urodzenia, o której mowa w ust. 2, w tym sporządzanych w postaci elektronicznej, uwzględniając przejrzystość i kompletność wymaganych danych, jak również minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty zgonu, o której mowa w ust. 3, w tym sporządzanej w postaci elektronicznej, uwzględniając zakres danych konieczny do sporządzenia aktu zgonu oraz umożliwienia pochówku osoby zmarłej.

Ostatnie upoważnienie wiąże się z dodaniem przez art. 144 u.d.e. art. 15zzu10h ust. 8 i 9 do u.COVID, zgodnie z którym minister właściwy do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki udzielania środków, o których mowa w ust. 1, jak również szczegółowe warunki udzielania dotacji, o której mowa w ust. 2, zwolnionych z wymogu notyfikacji Komisji Europejskiej, mając na uwadze potrzebę zapewnienia zgodności przyznawania tych środków z rynkiem wewnętrznym.

Zawarte w komentowanej ustawie upoważnienia do stanowienia aktów wykonawczych są zasadniczo zgodne z zasadami techniki prawodawczej, określając w miarę precyzyjnie zakres przedmiotowy poszczególnych rozporządzeń, a w sposób zróżnicowany także wytyczne co do ich treści. Generalnie stopień szczegółowości wytycznych jest dostosowany do rodzaju spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu, a wytyczne są bardziej szczegółowe, gdy przekazywane sprawy dotyczą sytuacji prawnej obywateli (por. § 66 ust. 2 z.t.p.). Przeważająca część z zakresu spraw przekazanych na podstawie delegacji ustawy o doręczeniach elektronicznych do uregulowania w rozporządzeniach ma charakter techniczny. Jako pierwszy akt wykonawczy do ustawy w dniu 2.07.2021 r. opublikowano rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 24.06.2021 r. w sprawie gwarantowanej dostępności oraz pojemności skrzynek doręczeń dla podmiotów publicznych oraz podmiotów niepublicznych (Dz.U. poz. 1202), które weszło w życie 3.07.2021 r.

Martyna Wilbrandt-Gotowicz

Autor fragmentu:
Art. 1art(1)Przedmiot regulacji

1.

Zakres przedmiotowy aktu określono w art. 1 poprzez enumerację zamkniętą trójelementową. Jego wyznacznikiem uczyniono termin „zasady”, który odniesiono do każdego z elementów wyliczenia. Pojęcie to nie zostało jednak użyte przez ustawodawcę w rozumieniu principles, jako nakazów optymalizacyjnych wypełnianych w różnym stopniu. Nie chodzi tu bowiem o ustanowienie zasad, które w danych warunkach faktycznych i prawnych powinny być zrealizowane relatywnie w najwyższym możliwym rozmiarze. W przepisach ogólnych nie wyodrębniono przy tym explicite katalogu zasad ogólnych doręczeń elektronicznych, choć (jak wskazano we wstępie) z treści art. 4–10 można zrekonstruować reguły przewodnie systemu doręczeń elektronicznych, a w pewnym zakresie wynikają one również z rozporządzenia 910/2014. W związku z powyższym użyty w art. 1 termin należy łączyć przede wszystkim z normami prawnymi o charakterze reguł (rules), które ze swej istoty nakazują pewne zachowanie i które mogą...

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX